Z Bankeryd do Jönköpingu

Z Bankeryd do Jönköpingu dojechać można na kilka sposobów po drodze lub po torach. Najszybsza trasa prowadzi wzdłuż drogi 195, która na tym odcinku ma charakter ekspresówki. Ze względu na malownicze panoramy jeziora warta polecenia jest także trasa wzdłuż wysokiego wybrzeża Wetteru równoległa do linii kolejowej. Możliwy jest też wariant "środkowy" prowadzący starą drogą wzdłuż doliny Lillån.

EKSPRESÓWKĄ 195

Wyjazd z centrum Bankeryd ulicami Attarpsvägen, Björnebergsvägen i Klerebovägen do dwupoziomowego węzła drogowego. Prosto droga w kierunku Klerebo (2 km). Poniżej wsi dwa zbiorniki wodne na rzece Domneån. W ich okolicach powstawały pierwsze zakłady przemysłowe w tej okolicy: młyn Hulebo, stara fabryka Saxa oraz działająca do dziś elektrownia wodna z 1920 roku (1). Powyżej drugiego zbiornika bystrza zwane Kleinafallet. Klify.

Klerebodammen

[305 km] Na południe wzdłuż drogi 195 doliną Lillån.
[308 km] Węzeł drogowy Månseryd. W prawo drogi główne 26 i 47 w kierunku Mullsjö i Falköpingu. Automatyczna stacja benzynowa Preem. W lewo do Jönköpingu wariantem środkowym. Podążamy dalej zachodnią obwodnicą aglomeracji.
[312 km] W lewo do centrum przez dzielnicę Mariebo ulicą Klockarpsvägen. Po prawej lasy Hallbyskogen, których północna część chroniona jest w rezerwacie Skama Hål. Źródliska niewielkiego potoku. Bór bagienny. Bogata flora mchów i porostów. Storczyki. W pobliżu rezerwatu leśna chata dla narciarzy a wokół niej kilka tras biegowych. Tor gokartowy a 2 km dalej Axamo. Kąpielisko nad niewielkim śródleśnym jeziorem.
[315 km] Węzeł Ulvestorp. Na rondzie 3 zjazdem na południowy odcinek obwodnicy Jönköpingu.
[319 km] Węzeł Ljungarum. Do centrum miasta w lewo ulicami Jordbrovägen i Barnarpsgatan.

DROGĄ NADMORSKĄ

Z Penselrondellen ulicą Kortebovägen do pierwszego skrzyżowania za wiaduktem kolejowym. Następnie w lewo Villavägen. Droga zatacza łuk ponad wysokim brzegiem jeziora Wetter. Skręcamy w lewo w Trånghallavägen.
[307 km] Trånghalla na stromym stoku ponad Wetterem. Znajdował się tutaj dawny XVII-wieczny kamieniołom piaskowca budowlanego o nieustalonej lokalizacji. Nowoczesny kościół z 1969 roku (2) z tarasem widokowym. Za ołtarzem trzyczęściowy relief Światło Chrystusa Margarety Engström.
[310 km] Kortebo. Podmiejskie osiedle. Na brzegu Wetteru głazy narzutowe. W południowej części zwanej Vilhelmsro (3) założony w 1874 roku przez Ebbę Ramsey kompleks dawnego zakładu opiekuńczego i szpitala epileptycznego. Zachował się najstarszy drewniany budynek nazwany Minnet. Niewielka kaplica otoczona cmentarzem pełni dziś funkcję cerkwi rumuńskiego kościoła prawosławnego. W planach jest przekształcenie tego obszaru w nowoczesne ekologiczne osiedle mieszkaniowe.

Kaplica w Vilhelmsro

Wjazd do Jönköpingu przez dzielnice Vätterslund i Dunkehalla. Na pierwszym rondzie stacja paliwowa Ingo i automatyczna myjnia samochodowa. Kortebovägen prowadzi wzdłuż linii kolejowej i brzegu jeziora z widokami na stare i nowe miasto. Poniżej zachodniej promenady niewielkie domki-bungalowy rybackie nad samą wodą. Panorama obejmuje południowy basen Wetteru aż po wyspę Visingsö i charakterystyczny granatowy łańcuch wzgórz Hålaveden na wschodnim brzegu jeziora.
[313 km] Dunkehalla. Dzielnica Jönköpingu. Po prawej stronie drogi rozpoczyna się kilometrowy szlak Dunkehallaleden śladami starych urządzeń przemysłowych w łożysku niewielkiego strumienia spływającego ze wzgórza na zachodzie. W tym miejscu rozpoczęła swoją działalność fabryka karabinów przeniesiona potem do Huskvarny. W wyższych partiach doliny wodospad. Po lewej stronie drogi dawna lokomotywownia, obecnie ośrodek zdrowia.
[315 km] Jönköping

TRZECI WARIANT

Björnebergsvägen na południe obok kościoła i skansenu w Bankeryd.
[305 km] Prinseryd. Duży tartak Bankeryd Trä. Osada rozwinęła się wokół zakładów metalowych braci Miller (obecnie Prinsfors Metall). Historyczny budynek szkoły z drewniana werandą. Przy wyjeździe kamień milowy.
[307 km] Węzeł drogowy Månseryd. Stacja benzynowa Preem. Na prawo droga ekspresowa 195. W lewo drogą w kierunku Kortebo a następnie na pierwszym skrzyżowaniu w prawo.

Dwór Björnebergs widziany z poziomu drogi i z lotu ptaka

[308 km] Dworek Tokeryd. Dawniej hotel, obecnie dom spokojnej starości dla emigrantów.

Gunnar Zilo, Zmartwychwstanie Chrystusa, Kościół parafialny w Järstorp

[309 km] Na szczycie płaskiego wzgórza znajduje się dwór Björneberg (4) - majątek utworzony w XVII w. przez familię Soop. Głównemu dwupiętrowemu budynkowi towarzyszą oficyny gospodarcze umieszczone symetrycznie w osi dziedzińca. Z tyłu na skraju lasu niewielka okrągła altana zwana eremem. 1 km na prawo Järstorp. Na wzgórzu na które prowadzi lipowa alejka stoi kościół parafialny (5) sięgający swoimi korzeniami średniowiecza. W północno-zachodniej jego ścianie wmurowany jest kamień runiczny z nazwą parafii. W XIX wieku świątynia została rozbudowana, otrzymała neoklasycystyczną formę, wieżę nad przedsionkiem i pomieszczenie zakrystii. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na kubistyczny obraz Gunnara Zilo przedstawiający Zmartwychwstanie. We wsi są także pozostałości cmentarza cholerycznego i stara zagroda pelniąca funkcje izby regionalnej (hembygdsgård).
Dębową aleją przez pasmo lasu do zabudowań osiedla Vätterslund w granicach administracyjnych Jönköpingu. Ulicą Björnebergsvägen obniżamy sie w dół z widokami na jezioro Wetter.
[311 km] Skrzyżowanie z Kortebovägen i wariantem nadmorskim.
[313 km] Centrum Jönköpingu.     

Do Bankeryd

Bankeryd to prawie 9-tysięczny satelita Jönköpingu położony na zachodnich brzegach jeziora Wetter w wielkiej polodowcowej dolinie o założeniach tektonicznych. W XVII wieku powstała tu pierwsza farma przekształcona później w dwór szlachecki. Od początku swojej historii miejscowość pełniła nie tylko funkcję mieszkaniową, ale rozwinął się tu przemysł rzemieślniczy specjalizujący się zwłaszcza w wytwarzaniu pędzli i szczotek. Panoramy Wetteru. Plaże i kąpieliska.

Panorama Bankeryd ponad skansenem

Wyjazd z Habo na południe Jönköpingsvägen a następnie przy wiadukcie kolejowym w lewo Bränningeleden. Przy pierwszym rondzie stacja benzynowa St1.

[297 km] Sjogarpsrondellen. Rondo przy wyjeździe z Habo. W prawo trasa 195 w kierunku Jönköpingu, w lewo w kierunku Hjo. Panorama jeziora. Na wysepce nowoczesna instalacja artystyczna.

1 km dalej przy drodze 195 stacja benzynowa Statoil.

[299 km] Fiskebäck. Dawna osada rybacka związana z dworem Kärnekulla na północy. Po lewej stronie trasy 195 drewniana kaplica (1) z charakterystyczną sygnaturką otoczona starym cmentarzem. Kościół parafialny z XVIII w. został przeniesiony do osady Gustaf Adolf a obecną budowlę wzniesiono w 1939 roku. Grób pułkownika Lentzenfelda zarządcy dóbr Pera Brahe młodszego. Warto nadmienić, że średniowieczna chrzcielnica z Fiskebäck jest przechowywana w Muzeum Westergotlandzkim w Skarze a tutejszy niemiecki obraz ołtarzowy z XV wieku znalazł się w Narodowym Muzeum Historycznym w Sztokholmie.
Na lewo droga w kierunku Domsand (1 km). Piaszczysta plaża i marina jachtowa w szerokiej zatoce u ujścia Domneån. Na falochronie latarnia ledowa. W dolnym odcinku rzeki rezerwat przyrodniczy (2). Zabagniona dolina polodowcowa o stromych zboczach. Bory sosnowe. Okrężny szlak znakowany na pomarańczowo. Historyczna granica Småland i Västergotland. 
Powyżej plaży kemping z możliwością noclegu we własnym namiocie, przyczepie lub kamperze albo w drewnianym domku. Ceny za domek od 450 do 1095 SVK za noc w zależności od wielkości i komfortu. Łazienka na recepcji przeznaczona także do kąpieli małych dzieci. Urządzenia sportowe (kort tenisowy, boisko do siatkówki, place zabaw, wypożyczalnia sprzętu wodnego). Miejsca na grillowanie. Bezpłatne wifi. Serowy poczęstunek dla klientów wypożyczalni Daylight Husbilar. Kontakt i rezerwacja telefoniczna pod numerem: +46 737 140 575, e-mail: info@habocamping.se, formularz na stronie web: https://habocamping.com/
[301 km] W lewo Kortebovägen wjazd do centrum Bankeryd przez północną dzielnicę przemysłową. Fabryka szczotek Habo Pensel. Stacje benzynowe Statoil i Johnsson. Nad brzegiem Wetteru przy Domsandsvägen 54 sezonowe pole namiotowe klubu motorowego VMCK.
Otwarte od czerwca do końca sierpnia. Zamknięte w czasie nocy świętojańskiej. Kuchnia polowa i świetlica na miejscu. Ustawienie namiotu 50 SVK, wynajęcie czteroosobowego domku 300 SVK. Kontakt telefoniczny: 036 37 85 47. Recepcja czynna od 18 do 22.
W lesie sosnowym nad Wetterem jest także chrześcijańskie centrum kolonijne Vidablick.

Penselrondellen

[303 km] Bankeryd Charakterystycznym elementem krajobrazu miejscowości są zalesione wzgórza Häggeberg i Blekeberg (273 m npm) oddzielające miasteczko od brzegu Wetteru. Piękne widoki na dolinę Bankeryd są spod stadniny koni w Labbarp (3). Najpiękniejsza panorama jeziora rozciąga się natomiast spod Nyarpstugan (4) z wyciągiem narciarskim, restauracją i ogrodem gimnastycznym. Poniżej tego miejsca odnajdziemy niewielka grotę skalną zwaną imieniem Kapten Elin - czarownicy i zielarki skazanej na stos po denuncjacji przez miejscowego prawnika. Skały budujące strome zbocze należą do formacji piaskowcowych zwanych od miejscowości Trånghalla. W przeszłości eksploatowano je na cele budowlane w kamieniołomach. Przemysł rozwijał się w tej okolicy już w XVIII wieku, powstawało też wiele dworów, willi i podmiejskich farm. Najstarszy istniejący dom tzw. Stommastugan z przełomu XVII i XVIII w. to dawna plebania znajdująca się obecnie na terenie ogrodu skansenowskiego (5) przy Björnebergsvägen. Znajduje się tutaj kilka obiektów mieszkalnych i przemysłowych z całej okolicy. W Sali Komendanta w dawnym przytułku przeniesionym do skansenu w 1970 roku zlokalizowano wystawę poświęconą rozwojowi wyrobu pędzli i szczotek. Ciekawym eksponatem jest też stary zegar z willi Attarp z napisami wzywającymi do modlitwy, posiłku i pracy w określonych porach. Po drugiej stronie ulicy znajduje się kościół parafialny. Dzieje gminy są dość burzliwe. Pierwsza średniowieczna świątynia została zburzona w czasie wojny siedmioletniej. Obecna neoklasycystyczna już trzecia została zbudowana w latach 1865-1868 wg projektu architekta Johana Fredrika Åboma. Przy wschodniej fasadzie znajdują się stare płyty grobowe w tym tablica nagrobna Eliasa Alegrena fundatora krucyfiksu zawieszonego przy ambonie. Na ścianie przy ołtarzu namalowany jest piękny fresk inspirowany motywem ośmiu błogosławieństw. Warto tez zwrócić na mniejszy obraz przedstawiający Chrystusa zmartwychwstałego wraz z Maryją i Marią Magdaleną. Ponieważ siedziba parafii znajduje się dość daleko od centrum miasta niedawno zbudowano nowoczesną siedzibę zgromadzenia w Attarp przy Sjöåkravägen. Przy charakterystycznym rondzie z wizerunkiem wielkiego pędzla pośrodku rozpoczyna się dzielnica handlowo-usługowa z domem towarowym, szpitalem i stacją kolejową w głębi. Sąsiadują ze sobą dwie tradycyjne restauracje Lillagården i Blå Kallaren.  Przy końcu Stationsgatan stoi historyczny budynek fabryki mebli braci Millerów z 1903 roku, z kolei przy końcu wspomnianej Sjöåkravägen centrum konferencyjne na terenach byłego majątku ziemskiego. Na terenie kompleksu rośnie stary zabytkowy dąb. Promenada nad rzeką Lillån prowadzi wzdłuż niewielkiego jeziora zaporowego. W tej części Bankeryd znajduje się nowoczesna szkoła, basen sportowy i boisko miejscowego klubu. Na krawędzi doliny stoi dawna willa Attarpsgården (6).   

Willa Attarp w Bankeryd

     

Wiejska "katedra" nad Wetterem

Historia szwedzkiego malarstwa rozpoczyna się prawie tak jak wszędzie w Europie od sztuki dekorowania świątyń chrześcijańskich. Z drugiej połowy XIV i XV wieku znany jest artysta urodzony w Hesji, zwany Albertus Pictor, który ozdobił swoim specyficznym stylem kilkadziesiąt kościołów głównie w okolicach Sztokholmu i w Upplandii. Około sto lat starsze są freski w kościołach Skanii i Blekinge, które w owym czasie  znajdowały się jednak w kręgu kultury duńskiej. Charakterystyczne postacie z przymrużonymi oczami tworzone były przez grupę malarzy skupionych wokół mistrza z Vittskövle. Rysunkowe przedstawienie prawd biblijnych było ważnym elementem dydaktyki religii przeznaczonym dla w przeważającej części niepiśmiennego społeczeństwa. Sugestywne barwne obrazy pobudzały wyobraźnię wiernych wskazując im prawdy wiary oraz obraz świata widzianego przez pryzmat chrześcijańskich dogmatów o piekle, czyśccu czy raju. Element takiej wiedzy istotny był także dla kaznodziejstwa protestanckiego, czyli narodowego kościoła szwedzkiego jaki powstał w kraju trzech koron po sejmie w Västerås. Przykładem takiego programu artystycznego zrealizowanego w barokowym kościele jest świątynia w Habo na południowo-zachodnim brzegu Wetteru. Dwóch artystów z Jönköpingu: Johan Christian Peterson i Johan Kinnerus przedstawiło tutaj najważniejsze prawdy wiary według katechizmu Marcina Lutra. Jak czytamy na jednym z kartuszy umieszczonych na wewnętrznym filarze "katechizm ten to krótka i wyraźna podstawa ukazująca najważniejsze i najpotrzebniejsze prawdy wiary wyniesione ze świętych ksiąg i ukazane w postaci pytań i odpowiedzi". Na przeciwległych ścianach świątyni znajdują się obrazy 10 przykazań Bożych: po południowej stronie nieparzyste a po północnej parzyste. Na sklepieniu nawy mamy obrazy trzech najważniejszych sakramentów uznawanych przez kościół protestancki: Chrztu świętego, Spowiedzi świętej oraz Komunii. Oprócz tego nad chórem Modlitwę Pańską oraz wyznanie wiary, czyli Credo. Jeszcze dzisiaj te kolorowe utrzymane w brunatnej tonacji obrazki przypominają starodawny komiks. Poszczególne sceny opatrzone są podpisami objaśniającymi treść przykazania, fragment modlitwy albo wprowadzającymi dodatkowe informacje. Rozróżnić można też style obu twórców - bardziej tradycyjne obrazy Kinnerusa charakteryzują wyraźne kontrasty kolorystyczne oraz statyczne postacie z dużymi oczami i anonimowymi rysami twarzy. Wizerunki Johana Christiana Peterssona są bardziej lekkie, operują szerszą paletą barw i noszą znamiona nowego stylu rokoko. To niestety jedyne malowidła tego artysty, które przetrwały do dzisiejszych czasów. Ozdabiał on głównie wnętrza bogatych mieszczan w Jönköpingu, nieszczęśliwie wszystkie one spłonęły w wielkim pożarze miasta. Do całości trochę nie pasują tablice ozdabiające balustradę chóru muzycznego. Przedstawiają one królową Ulrykę Eleonorę z różnymi instrumentami muzycznymi. Obaj twórcy musieli zastosować nowatorskie na tamten czas techniki malarskie, aby zmieścić się w dość skromnym budżecie 1000 riksdalerów. Rozmach i sugestywność biblijnych ilustracji przyniósł kościołowi w Habo miano drewnianej katedry znad Wetteru. Pojawiła się ona na serii znaczków przedstawiającej cztery romantyczne kościoły bożonarodzeniowe w Szwecji (obok Kiruna Kyrka, Sundborns Kyrka i dzwonnicy w Tensta). Często odbywają się tutaj uroczystości ślubne oraz rozmaite koncerty. Tylko skromna zakrystia przylegająca od północnego-zachodu do prezbiterium zbudowana jest z kamienia. Być może, że w murze tkwią resztki dawnego kościoła wzniesionego na tym miejscu w XII wieku. Reszta mimo sporej wysokości powstała z drewna. Przypomina ona do pewnego stopnia dolnośląskie kościoły łaski - w końcu też zbory protestanckie wznoszone z konieczności z materiału drewnianego i z dużą liczbą przybudówek. Rozplanowanie świątyni pokazuje ówczesne stosunki społeczne. Każdy obywatel gminy miał swoje miejsce we wnętrzu. Gospodarze chłopscy z rodzinami w nawie przed ołtarzem, bogatsi właściciele ziemscy w lożach do których prowadziły osobne wejścia, wdowy i stare panny w tylnej części nawy, samotni chłopcy i panny w bocznych nawach. Oglądając przepiękne malowidła nie można zapomnieć o innych zabytkach znajdujących się we wnętrzu: XIII-wiecznej chrzcielnicy, kamiennych średniowiecznych rzeźbach stojących w zakrystii oraz głównym ołtarzu z piaskowca powstałym już w XIII wieku, ale w obecnej postaci będącym dziełem rzeźbiarza Jonasa Ullberga. Zaprojektowana przez niego nastawa przedstawia  ukrzyżowanie Chrystusa flankowane przez dwie figury Mojżesza i Aarona, pogrzeb i na samej górze triumfalne zmartwychwstanie. Unikalny zegar został wbudowany w ołtarz z inicjatywy miejscowego zgromadzenia parafialnego. Dzięki temu w kościele stale słychać nieco transcendentalne tykanie upływającego czasu.  Umieszczona na szczycie tarczy zegarowej figura mężczyzny co godzinę uderza w gong. Przy renowacji świątyni odnaleziono relikwię i kawałek pergaminu, na którym zapisano, że stół ołtarzowy został poświęcony przez biskupa Sigge ze Skary na przełomie XIII i XIV wieku. Stara chrzcielnica nosi ślady mieszania czerwonej farby - był czas, że przeznaczono ją na sprzedaż i używano doraźnie w takim celu w trakcie remontu. Ciekawym eksponatem jest znajdujący się w zakrystii drewniany model kościoła ukazujący zwłaszcza ukrytą dla zwykłego obserwatora konstrukcję dachu. Organy zostały zbudowane przez znanego mistrza Johana Niclasa Cahmana. Według legendy kościół w Habo miał powstać w nieco innym miejscu jednak siły nieczyste każdej nocy niweczyły trud dziennych budowniczych - w końcu postanowiono zmienić lokalizację. Ale to raczej nie dlatego Habo Kyrka leży obecnie 4 km od miasteczka od którego wziął swoją nazwę. Po prostu osada obecna powstała w pobliżu stacji kolejowej na linii z Jönköpingu do Falköpingu, relatywnie daleko od istniejącej wcześniej wsi. Kościół jest podejrzanie wielki jak na malutką osadę - w dawnych czasach jednak jego parafia była znacznie większa. W końcu XIX wieku Artur Hazelius wystąpił z propozycją zakupu świątyni do organizowanego wtedy w Sztokholmie skansenu na wyspie Djurgården. Padła kwota 75 tysięcy koron wstępnie zaakceptowana przez nabywcę. Na zebraniu parafialnym nikt jednak nie zagłosował za transakcją. Habo Kyrka pozostał na swoim miejscu a sztokholmskie muzeum dopiero w 1916 roku nabyło kościół z Seglora za znacznie jednak niższą cenę.

W sezonie letnim od kwietnia do września kościół otwarty jest przez wszystkie dni tygodnia od 10 do 18, w okresie zimowym (październik - marzec) od poniedziałku do piątku od 10 do 16 oraz w niedziele jedynie w czasie mszy świętych. Z Habo dojazd ulicą Kyrkovägen (4 km). Na miejsce docierają tylko okazjonalne kursy autobusów z okazji koncertów i imprez kulturalnych. Telefon kontaktowy: 046 364 96 00

Spod dzwonnicy

Sufit

Ołtarz

   

Habo część 2

HABO [295 km] / 8 tys. mieszkańców

Punktem centralnym miasteczka jest podłużny plac Blåtorget nazwany tak od niebieskiego domku zamykającego go od strony południowej. Niebieskie są także ceramiczne kule znajdujące się na fontannie węgierskiego artysty Gustawa Kraitza przy miejskiej bibliotece. Powyżej placu Jönköpingsvägen zmienia swój kierunek a ostry zakręt zwany jest potocznie Lundqvistakurvan od działającego tu dawniej popularnego sklepu kolonialnego Lundqvista i Viberga. Po wschodniej stronie Jönköpingsvägen stoi rzeźba Kenta Wahlbecka Pięć zmysłów symbolizowanych przez egzotyczne maski. Przy tej samej ulicy, ale blisko stacji kolejowej znajduje się ceglany budynek urzędu miasta z nowoczesną tarczą zegarową na wieży, a zaraz za nim nowy parafialny kościół św. Jana zbudowany w 1993 roku - jeden z dwóch w kraju zaprojektowanych na planie dwunastościanu. Osobliwością wnętrza jest źródełko chrzcielne z wolno płynącą wodą. Nad ołtarzem wisi współczesna rzeźba Chrystusa w kształcie krzyża - dzieło Ewy Spångberg. Najstarszą częścią osady jest położone za torami Bränninge gdzie najpierw stała przydrożna karczma a potem powstało duże gospodarstwo rolne. Śladem po tej dawnej historii osadniczej jest aleja starych drzew przy Bränningegatan. W północnej części centrum przy Munksvägen znajduje się niewielki ogród skansenowski (hembygdsgård) z 7 budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi przeniesionymi z różnych części gminy.

Wejście do skansenu w Habo 

Najwcześniej pojawił się tutaj dom byłego wojskowego prokuratora zbudowany z grubych drewnianych bali (Profossbostället). Obok skansenu tuż przy ulicy stoi niewielka drewniana pomalowana na zielono kaplica baptystów. Przy wejściu na teren parku warto zwrócić uwagę na tradycyjny gärdesgård, czyli płot okalający cały ogród. Wykonany jest z młodych świerków. Słupki rozstawiane są w odległości niecałego metra od siebie a dłuższe żerdzie układane na skos mniej więcej na odcinku pomiędzy 7 kolejnymi słupkami. Wiązane są do palików za pomocą gałązek, które wcześniej zanurza się we wrzątku, aby zmiękły i stały się bardziej elastyczne. Oczywiście tego typu ogrodzenia spotykamy w wielu rejonach Szwecji, mają też swoje lokalne formy o nieco innej konstrukcji. W ostatnich latach stały się modne ze względu na ekologiczne trendy. Płot skansenu nawiązuje jednak w tym przypadku do herbu Habo, który przedstawia symboliczną granicę pomiędzy prowincjami Småland i Skaraborg biegnącą jeziorem Wetter oraz zalesionymi brzegami.

Lokalne towarzystwo dziedzictwa prowadzi różne akcje i warsztaty. Niektóre z nich odbywają się w dawnej hali fabrycznej Spinneri AB przy Tidaholmsvägen 14. Drewniany budynek przemysłowy nad małym zalewem należał do założonej w 1882 roku przędzalni Fransa Augusta Johanssona. Zasłynęła ona z produkcji wełnianych kocy pod marką Habo. Obecnie mieści się tu także restauracja i galeria sztuki. Na północ od kompleksu granicznego leży głęboka i podmokła dolina Hökesån. To jedno z ważniejszych tarlisk pstrąga w zlewni Wetteru Dolny bieg rzeki został z tego względu objęty ochroną w rezerwacie przyrody. Ścieżki nadrzeczne prowadzą przez piękny las liściasty, ale mogą być błotniste. Wycieczkę można zakończyć nad brzegiem Wetteru, gdzie znajduje się deszczochron i punkt widokowy. Na wschód od Habo rozciąga się stary las bukowy należący kiedyś do dóbr królewskich a następnie "państewka" Pera Brahe z Visingsö. To jedno z najdalej na północ wysuniętych tego typu zbiorowisk w Szwecji. Początki tej plantacji sięgają XVII wieku. W południowej części lasu znajduje się rezerwat przyrody Stora Kärr chroniący płat starodrzewu. Dojście od parkingu przy drodze głównej 195.

Habo Gamla Kyrka z wewnątrz i z zewnątrz

Najbardziej cenny zabytek Habo znajduje się w osadzie kościelnej położonej 5 km na południowy-zachód od centrum miasta. Dojazd ulicą Kyrkvägen. Trasa biegnie otwartym terenem z rozległymi widokami na łagodne zalesione wzgórza południowego Hökensås. Drewniany kościół parafialny zwany jest wiejską katedrą lub drewnianą katedrą znad Wetteru. Budowla sakralna istniała tutaj już w XIII wieku, ale obecną barokową formę bazyliki zyskała podczas przebudowy w 1723 roku. W tym czasie powstały też piękne malowidła ścienne autorstwa mistrzów z Jönköpingu Johana Kinnerusa i Johana Christiana Petersona. Po obu stronach nawy zawieszone są empory z balkonami przysługującymi możniejszym i bardziej wpływowym członkom zgromadzenia. Ołtarz główny przedstawia sceny Ukrzyżowania, złożenia do grobu oraz Zmartwychwstania. Po bokach stoją figury Mojżesza z kamiennymi tabliczkami oraz jego brata Aarona z zieloną gałązką. Osobliwością ołtarza jest stary zegar mechaniczny z figurką chłopca wybijającą pełne godziny. Dwa ocalałe dzwony zawieszone są na wieży, natomiast stojąca obok dzwonnica pełni tylko i wyłącznie funkcje ozdobne. Świątynię otacza "miasteczko" kościelne z budynkami plebanii, sockenstuga (letnia kawiarenka), dawnych stajni oraz przedszkola. W sezonie letnim do kościoła dojechać można specjalnym autobusem kursującym w dni koncertów i festynów. Odjeżdża on z przystanków na Blåtorget oraz przy Centrum Zdrowia.
Kościół otwarty jest w dni robocze: między 10 a 18 w sezonie letnim, między 10 a 16 w sezonie zimowym (od października do marca). W niedziele czynny tylko w czasie mszy świętej.
8 km na zachód od Habo leży Furusjö niewielka osada z ładną piaszczystą plażą nad jeziorem Furusjön. Wyjazd wzdłuż Bränningeleden. 

                 

           

Habo część 1

HABO [295 km] / 8 tys. mieszkańców

Osada w tym miejscu powstała stosunkowo niedawno. W 1860 roku rozpoczęła się budowa odcinka kolei żelaznej między Jönköpingiem a Falköpingiem a stację zlokalizowano w odległości około 4 km od dawnej wsi kościelnej. Miejscowość rozwijała się szybko najpierw w wyniku ekspansji przemysłu (fabryka beczek, fabryka tekstyliów Fransa Augusta Johanssona), potem ze względu na bliskość aglomeracji Jönköpingu. W 1998 roku w wyniku referendum gmina Habo została włączona do länu Jönköping.

Stacja, a w zasadzie przystanek kolejowy na linii Västtågen między Nässjö (Jönköpingiem) a Skövde (Töreboda). Pociągi w jednym kierunku kursują średnio co pół godziny. 2 razy w ciągu dnia bezpośrednie połączenie z Göteborgiem. Dojazd do Sztokholmu z przesiadką bądź w Skövde, bądź w Nässjö. W budynku stacyjnym mieści się bar bistro.
Przy stacji jest też terminal autobusowy. Połączenia aglomeracyjnymi busami z Jönköpingu (Gränna-Habo przez Bankeryd i Jönköping-Habo przez Mullsjö i Furusjö, Brandstorp z możliwą przesiadką do autobusu w kierunku Hjo). Inny dogodny przystanek znajduje się na Jönköpingsvägen przy głównym placu miasteczka.
Wszędzie w mieście gdzie to jest dozwolone parkowanie na okres nie dłuższy niż 24 godziny jest bezpłatne. Najważniejsze miejsca parkingowe znajdują się przy stacji kolejowej, Hovslagaregatan, Telegatan (przy Fritidsgården), przy Hembygdsgården - postój maksymalnie na 2 doby,
STACJE BENZYNOWE: St1, Kråkerydsvägen 1 - na południowych peryferiach, przecznicę w bok od drogi głównej 195,  QStar, Jönköpingsvägen - niewielka samoobsługowa stacyjka ze staroświeckim dystrybutorem, Din-X, Hjövägen 66, mała ajencyjna stacja prywatna wraz z warsztatem samochodowym. 

Munkaskogsgården

Najpopularniejszym miejscem noclegowym w okolicach Habo jest położony przy brzegu Wetteru kemping z osadą domków wakacyjnych (patrz). W lesie Munkaskogen znajduje się świetlica i ośrodek wypoczynkowy Munkaskogsgården udostępniany zazwyczaj grupom zorganizowanym, koloniom, obozom harcerskim, itp. Zawsze istnieje możliwość rozbicia namiotu i skorzystania z bazy sanitarnej w tym miejscu. Są tu też do wynajęcia apartamenty. Kontakt pod telefonem: 073 617 11 94, info@munkaskogsgarden.se
Bed & Breakfast Carlsfors - pokój ze śniadaniem max dla dwójki dorosłych i dwójki dzieci w cenie 800 SVK za noc. Tylko dla niepalących. Na miejscu kuchnia, pralka, telewizor. W północnej części miasta (Carlsforsliden 3). Kontakt telefoniczny: 0709 43 39 89, e-mail: ferrkers42@hotmail.com

INFORMACJA TURYSTYCZNA mieści się w bibliotece przy Jönköpingsvägen 2, 56-631 Habo. Telefon: 036 442 81 11, e-mail: turistinfo@habokommun.se. Otwarte w poniedziałki 13-19, wt-ćzw 11-19, piątki 11-16, soboty 10-13.

           

Hökensås

Już w średniowieczu tzw. Waeterskogar miał duże znaczenie gospodarcze jako rezerwuar drewna służącego do budowy statków oraz ludzkich siedzib. Król Magnus Ladulås nadał rolnikom z wyspy Visingsö przywilej opieki nad tą knieją. Jednak dopiero w 1690 roku wprowadzono szczegółowe podziały gruntów, czego świadectwem jest kilkanaście kamieni granicznych ze znakiem korony do odnalezienia na rozstajach. Zalesiony grzbiet Hökensås ciągnie się na długości kilkudziesięciu kilometrów po zachodniej stronie jeziora Wetter a największe wysokości osiąga w części południowo-zachodniej (Hallabergen na północ od Mullsjö 352 m npm). Trzonem wzgórz są prekambryjskie skały granitowe oraz pojawiające się miejscami utwory wylewne z tego okresu: gabra czy dioryty. Hökensås stanowi zrąb wyniesiony wzdłuż uskoków po stronie wschodniej (ponad rowem jeziora Wetter) oraz zachodniej (ponad doliną Stråkendalen).

Bór chrobotkowy

O krajobrazie tego terenu zadecydowały jednak w dużym stopniu procesy geologiczne zachodzące w czwartorzędzie. Powierzchnia jest pagórkowata, pokryta miąższą warstwą osadów fluwioglacjalnych naniesionych przez wielkie rzeki podlodowcowe. Pojawiają się tutaj piaszczyste pola wydmowe i jeziora wytopiskowe w zagłębieniach terenu. Największym zbiornikiem wodnym jest okrągłe jezioro Alvasjön o powierzchni 1,3 km kwadratowego. W centralnej części regionu dominuje rzadki bór sosnowy z ubogim runem zdominowanym głównie przez mchy i porosty (chrobotek reniferowy). Bliżej jezior i w zagłębieniach terenu pojawiają się bagna i torfowiska. W ostępach leśnych żyją duże dzikie zwierzęta: łosie, jelenie, sarny, lisy. Sporadycznie obserwowane były też na tym terenie rysie. W koronach drzew bytują rzadkie ptaki: np. sowa włochata, głuszec czy cietrzew a także liczne gatunki drobnych ptaków śpiewających. Bogata jest też awifauna zbiorników wodnych z takimi gatunkami jak gągoł, nur czarnoszyi czy perkoz rogaty. Ważnym zasobem natury są zasiedlające naturalne akweny ryby. Hökensås to jeden z popularniejszych terenów w którym na dużą skalę rozwija się turystyka wędkarska. Szczyt sezonu przypada na maj oraz wrzesień. Można tutaj łowić pstrągi (tęczowy, potokowy), trocie, okonie, wzdręgi i szczupaki. W większości sklepów nabyć można licencje połowowe a dostęp do akwenów proponują specjalistyczne kompanie w tym Hökensås Sportfiske. Rezerwat przyrody założono już w 1969 roku a w drugiej połowie lat 90-tych nastąpiło jego znaczne rozszerzenie. Obejmuje on fragmenty lasów wspólnotowych (häradsallmänning) według tradycji będących własnością lokalnej społeczności. Teren graniczny należy do gmin Habo i Mullsjö w länie Jönköping oraz gminy Tidaholm w länie Skaraborg.

Najlepszym punktem wypadowym na teren rezerwatu jest miasteczko kempingowe Hökensås Semesterby w Håkängen. Na parkingu przy głównej drodze umieszczono tablice informacyjne przy węźle szlaków turystycznych. Na teren rezerwatu prowadzi pomarańczowo znakowany Västra Vätternleden oraz 4 ścieżki nordic walking. Przystanek autobusu z Tidaholm.
Trzygwiazdkowy kemping Nordic oferuje noclegi w domkach jak i miejsca biwakowe dla karawaningu oraz namiotów. Oprócz tego można tutaj zarezerwować całe pakiety turystyczne poza noclegiem oferujące np. licencję wędkarską, wynajem łodzi i transport bezpośrednio na łowisko. Sanitariaty, sauna, pralnia i kuchnia polowa na miejscu. Także restauracja, sklep spożywczo-przemysłowy, świetlica z telewizorem, sala konferencyjna, tor minigolfa i sklep z artykułami wędkarskimi. Możliwość wynajmu łódek. W sezonie letnim na estradzie często są organizowane rozmaite imprezy: tańce, koncerty, pikniki, pokazy sztuk magicznych, itp. W niewielkim stawku mamy możliwość wypróbowania sprzętu spinningowego przed wyprawą na większe łowisko. Domki o zróżnicowanym metrażu skupione są w czterech grupach. Rezerwacja i informacja pod numerem telefonu: 077 110 12 00. Telefon miejscowy 050 22 30 53, e-mail: hokensas@nordiccamping.se, strona web: http://www.nordiccamping.se/vara-anlaggningar/hoekensaas-camping-stugby/

Drugi nieco mniejszy kemping Szwedzkiego Klubu Karawaningowego (CC) znajduje się jakieś 500 m na południe przy głównej drodze. Okupują go głównie przyczepy noclegowe, ale istnieje możliwość wynajmu domku lub rozbicia namiotu. Ceny są tutaj przystępniejsze a obiekt zapewnia wszelkie wygody.
Na miejscu plac zabaw dla dzieci, pole do gry w boule, pralnia, sanitariaty, sauna, kuchnia polowa i podświetlany grill. Ustawienie przyczepy kosztuje 220-250 SVK, ustawienie namiotu 200 SVK, wynajem niewielkiego domku 300 SVK. Telefon 050 22 31 22, e-mail: hokensas@cc-r.se
3 km na północ w osadzie Gälleberg obok dawnego pensjonatu Parhuset mieści się muzeum obrazujące historię gospodarki leśnej w Hökensås od XIII wieku. W zbiorach zaprezentowane są liczne narzędzia służące drwalom, myśliwym, zbieraczom oraz smolarzom, w tym kolekcja ponad 20 pił spalinowych. Wystawa zajmuje nowo wybudowaną halę zwaną Kulturladan powstałą z drewna pozyskanego po zniszczeniach lasów w wyniku huraganu Gudrun ze stycznia 2005 roku. W otoczeniu stoi kilka starych budynków gospodarczych: kuźnia, stodoła i kurnik. W sąsiedztwie przystanek autobusu z Tidaholm.
Placówka jest otwierana na prośbę. Wstęp 60 SVK, w cenie poczęstunek w miejscowej kawiarence. Kontakt w sprawie rezerwacji pod numerem telefonu: 073 082 81 31 lub 073 074 86 72.

Stora Öjasjön

W obrębie rezerwatu przyrodniczego znajduje się kilkadziesiąt jezior wytopiskowych. W większości są to niewielkie oligotroficzne zbiorniki leśne, tzw. jeziora lobeliowe. Grupują się one w 3 kompleksach: na północy (Eksjön, Store Lummersjön, Lilla i Stora Havsjön), w części środkowej (Alvasjön) oraz najliczniejsze na południu obszaru (Bredasjön, Nordvattnet, Sydvattnet, Stora Öjasjön i inne). Ze względu na charakter łowiska zostały one podzielone na 3 kategorie: żółte, czerwone i pomarańczowe. Sposób wędkowania na poszczególnych akwenach regulują szczegółowe przepisy.
Nad brzegami jeziora Lilla Havsjön jakiś 1 km na północny-wschód od kempingu znajduje się popularne leśne kąpielisko. Parking i toaleta na miejscu. Drewniany pomost. Piaszczysta plaża. Dojście drogami leśnymi od Sjöbolet bądź Havsjöberg. Sjöbolet to samotna farma nad Alvasjön - największym jeziorem regionu z niewielka wyspa u zachodnich brzegów. Dojazd drogą leśną obok młyna Svanasjö. Szlak Västra Vätternleden zapoznaje z bliższa z południowym "pojezierzem". Pierwszy akwen przy trasie to Ibbesjön (kilkadziesiąt metrów w bok od szlaku) z brzegami porośniętymi laskiem brzozowym. Deszczochron, stanowisko do grillowania i pomost wędkarski. Dalej na południu szlak biegnie wzdłuż brzegów Stora Öjasjön - jeziora z dużą wyspą w środkowej części. Na południe od niego parking i deszczochron. Ostoja ptaków zwłaszcza nura czarnoszyjego (Gavia arctica). Ptaki przebywają także na położonych dalej na południe zbiornikach Nordvattnet i Sydvattnet. Środkowa część tego pierwszego jest rezerwatem ptasim i nie wolno tam przebywać na łodzi w okresie lęgowym pomiędzy 1 kwietnia a 31 maja. W przewężeniu pomiędzy dwoma jeziorami istniał w przeszłości wodopój dla koni. W przeszłości transportowano przy ich pomocy rozmaite bogactwa lasu, bale drzewne oraz smołę wysyłaną nawet na rynki w Göteborgu. W otoczeniu sosnowy starodrzew. Nad brzegami obu jezior znajdują się ławy, miejsca do grillowania oraz pomosty. Z akwenów na południu warto wspomnieć o Björnsjön od którego zaczęła się w latach 50-tych XX wieku turystyka rybacka. Nad brzegami dwa duże pomosty, kominek, miejsce piknikowe i schron przeciwdeszczowy. Dojazd drogą leśną z Blåhult (2 km). W Blåhult przy przystanku autobusowym znajduje się drewniana kaplica pomalowana na tradycyjny czerwony kolor. Zbudowana została w 1936 roku według rysunku Evalda Gillbranda - malarza z Tidaholmu. W 1959 roku obiekt przeszedł w posiadanie parafii Daretorp. Z tylu stoi niewielka tradycyjna dzwonnica.      

Zachodnim brzegiem Wetteru do Habo

Od granicy länów droga 195 prowadzi na południe głównie przez lasy, zrazu prawie samym brzegiem Wetteru, potem nieco bardziej w głębi lądu podnóżami wzgórz Hökensås. Przecinamy kilka poprzecznych wąwozów, którymi spływają do Wetteru krótkie potoki. Z prześwitów fragmentaryczne widoki na jezioro.

[270 km] Stenstorp. Po lewej zjazd do przystani jachtowej. W głąb lądu biegnie droga do Skämningsfors (1 km). W dawnej dwupiętrowej willi hrabiów von Essen ośrodek opiekuńczy. 

[271 km] Brandstorp. Osada przy drodze 195 pochodzi z lat 30-tych i 40-tych XX wieku. 

Przy skrzyżowaniu dróg stacja benzynowa QStar.

W prawo biegnie szosa w kierunku ośrodka letniskowego na grzbiecie Hökensås (Semesterby). Trasa ta wspina się łagodnie na grzbiet wzgórza. Z rozległych łąk roztaczają się piękne widoki na Wetter i wyspę Visingsö. Nieco ponad kilometr w tamtym kierunku po prawej stronie leży dawna wieś kościelna. Drewniany kościół (1) na planie krzyża greckiego pochodzi z XVII wieku. W ołtarzu flankowanym przez panele heraldyczne znajduje się wizerunek Chrystusa na krzyżu z Maryją i św. Janem. Rozkosznym cackiem jest stojąca obok niewielka miedziana chrzcielnica mieniąca się kilkoma kolorami. Podziwiać można również pozłacaną ambonę z postaciami Chrystusa i ewangelistów. Najbardziej niezwykłe są jednak w tej świątyni malowidła ścienne i sufitowe stworzone przez Johana Kinnerusa z Jönköpingu w 1748 roku. Są tu ekspresyjne wizje piekła, raju, zmartwychwstania czy pokuty utrzymane w pastelowych barwach. 

Kościół w Brandstorp z malowidłami na suficie (scena Zmartwychwstania).

Warto też zwrócić uwagę na iluzjonistyczne anioły strzegące okien. Obok kościoła znajduje się wolno stojąca dzwonnica. Unikatowe jest także drewniane ogrodzenie cmentarza w formie solidnego parkanu. Wokół kościoła zgromadzono kilka tradycyjnych budynków tworzących niewielki ogólnodostępny skansen. Najbardziej niezwykłym budynkiem jest ośmiokątna altanka w kształcie namiotu służąca jako letnia jadalnia w rezydencji hrabiów von Essen. Od 1994 w jednym z budynków działa ekspozycja rozmaitych narzędzi i przyrządów żeglarskich. 

Kontakt w sprawie rezerwacji zwiedzania pod numerem telefonu 0502 510 29.

[273 km] Häldeholm. Przekraczamy dość głęboki wąwóz wycięty przez spływający ze wzgórz Hökensås potok Holmån. Jakieś 3 km powyżej tego miejsca tworzy on niewielki wodospad Rävafallet (3). 2 km pod górę gruntową drogą dotrzeć można do chaty Sågaretorpet (2). Oryginalna galeria sztuki i rękodzieła z piękną panoramą jeziora Wetter.

Wodospad Rävafallet

[281 km] Za Ekebäcken po minięciu garbu terenowego odgałęzia się w lewo droga na cypel Svedudde z szerokimi piaszczystymi plażami (kąpielisko i kiosk spożywczy, 4) i portem jachtowym. W głębi półwyspu duża przemysłowa piaskownia. Ostoja rzadkich gatunków owadów i gadów. 

[282 km] Baskarp - niewielka osada przemysłowa. Z centralnego placu panorama Wetteru.

[283 km] W prawo za Sved (psie zaprzęgi) owiane tajemniczą aurą miejsce zwane Falkens Grav (3 km, 5). Niewielka mogiła w sosnowym lesie. W 1855 roku pochowano tutaj Jonasa Falka złodzieja skazanego na śmierć za napad na pocztę w Tunarp. Rozbój ze skutkiem śmiertelnym, bowiem w wyniku pobicia w szpitalu zmarł urzędnik pocztowy. Po pochówku na grobie w nieznany sposób zaczęły się pojawiać świeże kwiaty. Według opowieści z dreszczykiem pewnego dnia w tej okolicy balowało kilku młodzieńców. Kiedy słońce zaszło okazało się, że nie mogą uruchomić silnika samochodu. W tych okolicznościach nikt nie miał ochoty na kilkukilometrową przechadzkę do wsi. Przenocowali w aucie a rano ku ich przerażeniu zobaczyli na pobliskim grobie nowy bukiet kwiatów. Ostatnia desperacka próba uruchomienia samochodu okazała się tym razem skuteczna i towarzystwo natychmiast opuściło to dziwne miejsce. 
[284 km] Fagerhult. Wzmiankowany w 1399 roku jako farma należąca do klasztoru Alvästra. Obecnie osada przemysłowa znana z założonych w 1945 roku zakładów produkujących sprzęt oświetleniowy. Koncern posiada obecnie fabryki w 9 krajach na świecie. Vis a vis zakładu hala sportowa Fagerhus. Powyżej miejscowości wzdłuż potoku Gagnån rezerwat przyrody chroniący podmokłe siedliska oraz ichtiofaunę ze starą populacją pstrąga. Dojście szlakiem Västra Vätternleden lub ścieżką do joggingu. 
[288 km] Källebäcken. Przecinamy głęboką dolinę potoku Hornån. Przy ujściu rzeki znajduje się rezerwat przyrody Haboskogen obejmujący kształtowane przez erozję brzegi jeziora porośnięte gęstym lasem mieszanym. W runie rośnie dość rzadka bylina pomocnik baldaszkowy (Chimaphila umbellata) używany dawniej jako lek na reumatyzm. 

Gustav Adolf Kyrka

W prawo droga w kierunku osady i kościoła Gustawa Adolfa (3 km, 6) noszących imię XVIII-wiecznego regenta a potem króla z dynastii Oldenburgów. Napis nad wejściem informuje, że świątynia powstała najpierw przy plaży w Fiskebäck na południe od Habo. Według tradycji ufundowała ją można szlachcianka uratowana przed utonięciem. W 1780 roku budowla została przeniesiona na obecne miejsce i zaopatrzona dodatkowo w wieżę. Ołtarz Jonasa Ullberga z 1717 roku ukazuje dramat pasyjny. Pewnym kuriozum jest dodany później zegar w jego zwieńczeniu. Prawdopodobnym dziełem Ullberga jest także chrzcielnica z aniołkiem. 
[291 km] Kvarnekulla. Dawny młyn ponad wąwozem potoku Knipån. Dolina objęta rezerwatem przyrody. Bogata ichtiofauna. Tarlisko pstrąga.
[293 km] Skrzyżowanie dróg. W prawo do centrum Habo. Prosto obwodnica miejscowości i szlak drogowy w kierunku Jönköpingu.
[295 km] Habo. Wjazd ulicą Hjovägen. 

Z Guldkroken do Tidaholmu

Dłuższa trasa biegnie bocznymi dość krętymi drogami bezpośrednio z Hjo przez Korsbergę i Fröjered, trasa krótsza z wybrzeża Wetteru wzdłuż drogi wojewódzkiej 193. Obydwie przecinają zalesione pasmo wzgórz Hökensås. 

[0 km] Hjo na 245 km trasy głównej. Z centrum wyjeżdżamy ulicami Torggatan i Falköpingsvägen obok miejskiego cmentarza przez przedmieście Söder.
[2 km] Rondo. Skrzyżowanie z obwodnicą miejską. W prawo w kierunku Karlsborga, w lewo w kierunku Jönköpingu. Kontynuujemy jazdę prosto (drugi zjazd).
Przy rondzie stacja benzynowa Ingo (dawny Statoil). Sprzedaż paliw płynnych i gazu. Myjnia i sklep. 
[3 km] 1 km w prawo wioska Grebban z kaplicą zbudowaną w 1932 roku.  2 km na południe miejscowość Långeruder na wzgórzach Hökensås (236 m n.p.m.). W XIX wieku było to bardzo ludne osiedle. Mieszkańcy dojeżdżali do pracy w fabryce zapałek w Tidaholmie.
[5 km] Droga prowadzi południowym dość wysokim brzegiem dużego okrągłego jeziora Mullsjön (1). Woda jest tu cieplejsza niż w Wetterze a akwen jest bardzo płytki (maksymalna głębokość nie przekracza 3 m). Według podania akwen miał powstać po tym jak olbrzym wydobył z ziemi wielki odłamek skalny, aby cisnąć go na klasztor Alvästra na drugim brzegu Wetteru. Nie trafił a czubek skały utworzył wyspę Visingsö. Do 1934 roku z dna jeziora wydobywano 30% rudę darniową wykorzystywaną do wytopu żelaza. Transportowano ją z portu w Hjo. Obecnie nad jeziorem rozwija się budownictwo rekreacyjne. Kąpielisko Varpet z pomostem i plażą.
[6 km] Kullebäcken. 1 km na południe na stoku zalesionego wzgórza dawna pustelnia Högaliden. Obecnie kilka tras biegowych dla narciarzy. Jedna z nich oświetlona. Łazienki i toaleta.
Wspinamy się na płaskowzgórze z widokami na jezioro Mullsjön. Mozaika lasów i pastwisk.
[9 km] Od Stenbolet rozpoczyna się kilkukilometrowy zjazd w równoległe do trasy doliny z panoramą wzgórz regionu Skaraborg w tym masywu Billingen nad Skövde. Przecinamy wylesioną pokrytą siatką pól dolinę rzeki Lillån. Rozległe widoki.
[13 km] Korsberga. Duża wieś wielodrożnica położona na charakterystycznym wododziałowym wzgórzu otoczonym podmokłymi dolinami Lillån, Yan i Tidan. W XVII i XVIII wieku gniazdo drobnej szlachty. Na wzgórzu w południowej części wsi zwanej Gunnarstorp znajduje się charakterystyczny dla regionu Hökensås drewniany kościół parafialny (2) z końca XVII wieku. Najstarszą jego częścią jest pozostała ze średniowiecznej budowli kamienna zakrystia po północno-wschodniej stronie. W jej wnętrzu zachowały się stare malowidła sufitowe z końca XV wieku powstałe w kręgu szkoły mistrza Amunda. W 1823 roku dobudowano wąski przedsionek w części zachodniej.  We wnętrzu zwraca uwagę barokowy ołtarz z zegarem na szczycie z 1716 roku oraz pochodząca z tego samego okresu pięknie rzeźbiona ambona - jedno z ostatnich dzieł Johana Ullberga starszego. Zachowała się też romańska kadzielnica. Poniżej kościoła piętrowa drewniana plebania. Na starym cmentarzu strzelista wolno stojąca drewniana dzwonnica.

Kościół w Korsberga.

Dalej za drogowskazem w kierunku Stenstorp.
[14 km] Przecinamy rozlane szeroko rzeki Yan i Tidan. Na tej drugiej niewielka hydroelektrownia.
[16 km] Fridene z wyraźnie widoczną w krajobrazie średniowieczną wysoką spirą kościelną (3). Na wieżę prowadzą wyszczerbione spiralne schody. Napis przed wejściem pokazuje rok 1259, ale być może budowla w tym miejscu jest jeszcze starsza. Obecna nawa, zakrystia i przedsionek pochodzą zdecydowanie z nowszych czasów zbudowane według rysunków Abrahama Niclasa Edelkrantza w stylu gustawiańskim w 1805 roku. Artysta ten zaprojektował także ambonę oraz ciekawą ramę ołtarza przypominającą połę płaszcza. Monumentalne XIX-wieczne organy na chórze muzycznym. Ozdobny żyrandol z postacią anioła.
Skręcamy w lewo na południe.
[17 km] Jedziemy brzegiem Tidan obok małej elektrowni wodnej z 1915 roku zostawiając po lewej Blikstorp (dawna stacja na linii Hjo-Stenstorp) oraz zabudowania majątku Årby widoczne wcześniej w zakolu po drugiej stronie rzeki.
Na odcinku kolejnych 4 km droga ma nawierzchnię szutrową. Do Fröjered dotrzeć można także asfaltem przez Perstorp i Kaggerstorp (5 km) dalej od rzeki Tidan. Jadąc tą trasą miniemy plantację jagód Blåbärsgården.

Birger Sandzén. Obraz ołtarzowy z Fröjered

[22 km] Skrzyżowanie przy moście nad rzeką Tidan. Przez przeprawę na południe do centrum miejscowości Fröjered. Szkoła i kościół (4) z ozdobnym hełmem. Na wieży dwa dzwony, starszy z nich pochodzi z 1682 roku. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Wniebowstąpienie Chrystusa pędzla Birgera Sandzéna znanego bardziej z pustynnych amerykańskich pejzaży. Zachowała się także starsza tablica ołtarzowa z XVIII w oraz zdobienia dawnej ambony z przedstawieniem czterech ewangelistów. Oba te obiekty pochodzą ze starszej świątyni, która znajdowała się po północnej stronie drogi w pobliżu rzeki Tidan obok budynku plebanii. Obecnie pozostałości starego cmentarza, krzyż pamiątkowy i zabytkowe dęby. W przysiółku Annefors ceglany młyn przy drewnianym moście przez rzekę. 
Drogą na południe przez bogate bory sosnowe na wschodnim brzegu zabagnionej doliny Tidan. 
[30 km] Tidaholm. Wjazd od północy Fröjeredsvägen obok drewnianego tartaku. Na rondzie w prawo do centrum miasta.

[0 km] Linderyd na 255 km trasy głównej. W prawo drogą nr 193.  Po przecięciu starej drogi wznosimy się łagodnie na pofalowane płaskowzgórze. Z tyłu widoki na Wetter.
[5 km] Baståsen na zalesionym grzbiecie Hökensås. Przecinamy w tym miejscu znakowany na pomarańczowo szlak pieszy Västra Vätternleden. 2 km na południe w Hulan znajduje się punkt widokowy z panoramą w kierunku zachodnim i północno-zachodnim, m.in. na wzgórze Billingen.

Dawna szkoła w Mobacken

[6 km] Krótki zjazd do Rödåkra. 2 km na południe Stora Bremsahemmet. Opuszczona farma. Ślady epidemii dżumy z 1712 roku. 2 km dalej rezerwat przyrody Hyltans (5). Dwa niewielkie śródleśne jeziora wytopiskowe na krawędzi wzgórz Hökensås. Bory sosnowe. 
[9 km] Håven. Za rzeką Yan niewielki camping Campfjället. 
Nocleg w wynajmowanych drewnianych domkach (od 385 do 720 SVK za dobę włączając opłaty za energię elektryczną oraz sprzątanie). Możliwość ustawienia namiotu (110 SVK za dwie osoby), przyczepy lub kampera (180 SVK za dwie osoby, w tym prysznic i energia elektryczna). Na miejscu toaleta i pralnia. Boisko trawiaste. Kontakt e-mailowy: arnold_40@hotmail.com, telefon: 070 887 64 78
[11 km] 1 km na lewo Mobacken. Drewniana kaplica (6) z 1939 roku. Obok wolno stojąca dzwonnica. Po drugiej stronie drogi w dawnym budynku szkolnym dom kultury. 
[13 km] Bämmelshed. Za pasem lasu lotnisko szybowcowe.
[15 km] Tidaholm. Wjazd do centrum Östergatan i Norra Ringvägen.  

Południowy Guldkroken

Na południe od Hjo wzdłuż trasy nr 195 aż do granicy Västergotlandii. Stare gospodarstwa i drewniane kościoły wiejskie. Łagodny rolniczy krajobraz poprzecinany głębokimi wąwozami z Wetterem i wzgórzami Hökensås w tle.

Wyjazd z centrum Hjo biegnącą wzdłuż samego brzegu jeziora Jönköpingsvägen. Obok szosy biegnie wysadzana szpalerem drzew promenada z widokami na Wetter.

[246 km] Borrbäck - osada w granicach miasteczka Hjo. Do Norra Fågelås można stąd kontynuować jazdę boczną drogą wśród łąk w pobliżu brzegu Wetteru. Wybierając ten wariant po około 1 km dotrzemy do widocznego po lewej ośrodka noclegowego Röda Stallet.

Pensjonat mieści się w długim budynku na dawnej farmie i sąsiaduje ze stadniną koni. Dwójki w cenie 800 SVK, jedynki - 600 SVK. W każdym pokoju łazienka. Dostęp do darmowego internetu wi-fi. W cenie również pościel, ręczniki i śniadanie. Telewizor w pokoju za dopłatą 50 SVK za dzień. Kontakt pod telefonem: 050 31 21 12 lub mailowo: rodastallet@gmail.com.

[247 km] Wjazd na drogę główną nr 195. Skręcamy w lewo w kierunku Jönköpingu.

Norra Fågelås: parking przed kościołem, kościół i dzwonnica widziany z cmentarza, ołtarz, wejście do kaplicy Stackelbergska Gravkoret

[250 km] Równolegle do trasy biegnie stara droga regionalna. Przy niej w okolicach Lidängen piękne stare dęby. W lewo trzeba natomiast skręcić do kościoła w Norra Fågelås, którego sylwetka widoczna jest między drzewami z głównej drogi. Przed kościołem duży prostokątny plac. Założenie otoczone niewysokim białym murem cmentarnym z którym zrósł się budynek magazynu parafialnego z XVIII wieku. Trzonem budowli jest wielka gotycka nawa powstała w XIII w. Pierwsza wzmianka o świątyni pochodzi z 1225 roku, jednak już wcześniej istniał tutaj zdaje się spory ośrodek sakralny związany z położonym po drugiej stronie jeziora klasztorem Alvästra. Do korpusu przylegają dwie dawne kaplice grobowe po południowej stronie Hårdska Gravkoret pełniąca obecnie rolę baptysterium oraz po północnej stronie nieco większa Stackelbergska Gravkoret, gdzie znajdują się groby szlachty zamieszkującej w XVIII i XIX wieku rezydencję Almnäs. Na południowej ścianie prezbiterium podziwiać można duże kamienne epitafium Karla Hårda z Segerstadu. 

Na  ścianach wokół nawy wisi zresztą znacznie więcej kartuszy herbowych i tablic grobowych upamiętniających zmarłych członków rozmaitych familii, pochodzących zwłaszcza z burzliwego okresu wojen szwedzkich w XVII i XVIII wieku znanego w historiografii jako stormaktstiden. Epitafia dopełniają rozmaite obrazy portretowe. W głównym ołtarzu znajduje się XIV-wieczny misternie rzeźbiony i pomalowany krucyfiks. Warto zatrzymać się także w południowym przedsionku, aby obejrzeć dość frywolne malowidła na ścianie i sklepieniu. Przy kościele stoi jedna z najstarszych dzwonnic w kraju z czterema dzwonami pochodzącymi z XIV, XVI i XVIII wieku. W kompleksie jest także plebania i dom parafialny. 

[251 km] Korsgården. Osada powstała jako zaplecze gospodarcze majątku Almnäs. To jedna z większych posiadłości ziemskich w regionie Guldkroken o bardzo starych korzeniach - wymieniona już w 1225 roku w kodeksie prawa Västgötalagen jako beneficjum mnichów z Alvästra. Największy rozkwit majątku datuje się na przełom XVIII i XIX wieku kiedy był on w posiadaniu trzypokoleniowej rodziny Stackelbergów. Powstał wtedy m.in. główny budynek dworu zwany wielkim kamiennym domem. Pałac jest obecnie w rękach prywatnych i stanowi centrum dużego gospodarstwa rolnego znanego m.in. z produkcji serów o dość interesującym kształcie i nazwie. Określa się je mianem Almnäs Tegel i przypominają faktycznie cegłówki, ale na dodatek na ich licu odbita jest dziecięca stopa, ponoć pamiątka po podobnej cegle wmurowanej w fasadę budowli. Pałac otoczony jest niewielkim parkiem oraz kaskadą stawów hodowlanych. Od strony jeziora osłonięty gęstym lasem.  Dojazd drogą gruntową na lewo (około 1,5 km).

[252 km] Trollebo. W prawo (1,5 km) droga na pola golfowe założone na stokach wzgórz Hökensås.
[255 km] Linderyd. W prawo droga w kierunku Tidaholmu. We wsi zbór zielonoświątkowy Betania. 
[258 km] Droga mija położony w lesie po lewej drewniany kościół w Södra Fågelås. Wjazd drogą za drogowskazem. Świątynia pochodzi z końca XVII wieku i była kilkukrotnie restaurowana. Pierwotnie ściany i sufit nawy zdobione były obrazami religijnymi, dzisiaj malarstwo zachowało się jedynie na stropie prezbiterium. Innymi ozdobami świątyni są rzeźby aniołów w różnych pozach. Jeden z nich stanowi główny motyw żyrandola. Na cmentarzu przykościelnym stoi drewniana dzwonnica z 1887 roku z ostrym hełmem.
[259 km] Prosta droga w lewo prowadzi do położonego prawie nad brzegiem Wetteru dwupiętrowego dworu Monäs zbudowanego w 1880 roku na starej posiadłości ziemskiej istniejącej od średniowiecza jako dobra klasztoru Alvästra.
[260 km] W prawo droga do wsi Gate. 2 km dalej na stokach Hökensås leży Mobolets Gård - farma bizonów i park safari. Restauracja z widokiem na Wetter. Pole kempingowe i drewniana chata do wynajmu.
850 SVK za domek, 150 SVK za miejsce pod namiot. Szczegóły na stronie web: http://gatebison.se

Hjällö Slott

[261 km] 1 km na lewo Hjällö. XVIII-wieczny pałac nad brzegiem Wetteru, obecnie pensjonat.
Pokoje 1-4 osobowe z prywatną lub wspólną łazienką. Aneks kuchenny. Świetlica, biblioteka, jadalnia. Ceny zróżnicowane. W sprawie noclegu należy kontaktować się pod telefonem 050 32 10 90 lub przez stronę internetową http://hjalloslott.se
Droga prowadzi wzdłuż wschodniej krawędzi wzgórz Hökensås rozciętej w okolicach Sörtorp i Skalleberg malowniczymi wąwozami. 
[266 km] Granica länów Västra Götaland i Jönköping biegnie wzdłuż niewielkiego potoku Nykyrkebäcken. Wjeżdżamy do gminy Habo.