Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Habo. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Habo. Pokaż wszystkie posty

środa, 5 grudnia 2018

Do Bankeryd


Bankeryd to prawie 9-tysięczny satelita Jönköpingu położony na zachodnich brzegach jeziora Wetter w wielkiej polodowcowej dolinie o założeniach tektonicznych. W XVII wieku powstała tu pierwsza farma przekształcona później w dwór szlachecki. Od początku swojej historii miejscowość pełniła nie tylko funkcję mieszkaniową, ale rozwinął się tu przemysł rzemieślniczy specjalizujący się zwłaszcza w wytwarzaniu pędzli i szczotek. Panoramy Wetteru. Plaże i kąpieliska.

Panorama Bankeryd ponad skansenem
Wyjazd z Habo na południe Jönköpingsvägen a następnie przy wiadukcie kolejowym w lewo Bränningeleden. Przy pierwszym rondzie stacja benzynowa St1.
[297 km] Sjogarpsrondellen. Rondo przy wyjeździe z Habo. W prawo trasa 195 w kierunku Jönköpingu, w lewo w kierunku Hjo. Panorama jeziora. Na wysepce nowoczesna instalacja artystyczna.
1 km dalej przy drodze 195 stacja benzynowa Statoil.
[299 km] Fiskebäck. Dawna osada rybacka związana z dworem Kärnekulla na północy. Po lewej stronie trasy 195 drewniana kaplica (1) z charakterystyczną sygnaturką otoczona starym cmentarzem. Kościół parafialny z XVIII w. został przeniesiony do osady Gustaf Adolf a obecną budowlę wzniesiono w 1939 roku. Grób pułkownika Lentzenfelda zarządcy dóbr Pera Brahe młodszego. Warto nadmienić, że średniowieczna chrzcielnica z Fiskebäck jest przechowywana w Muzeum Westergotlandzkim w Skarze a tutejszy niemiecki obraz ołtarzowy z XV wieku znalazł się w Narodowym Muzeum Historycznym w Sztokholmie.
Na lewo droga w kierunku Domsand (1 km). Piaszczysta plaża i marina jachtowa w szerokiej zatoce u ujścia Domneån. Na falochronie latarnia ledowa. W dolnym odcinku rzeki rezerwat przyrodniczy (2). Zabagniona dolina polodowcowa o stromych zboczach. Bory sosnowe. Okrężny szlak znakowany na pomarańczowo. Historyczna granica Småland i Västergotland. 
Powyżej plaży kemping z możliwością noclegu we własnym namiocie, przyczepie lub kamperze albo w drewnianym domku. Ceny za domek od 450 do 1095 SVK za noc w zależności od wielkości i komfortu. Łazienka na recepcji przeznaczona także do kąpieli małych dzieci. Urządzenia sportowe (kort tenisowy, boisko do siatkówki, place zabaw, wypożyczalnia sprzętu wodnego). Miejsca na grillowanie. Bezpłatne wifi. Serowy poczęstunek dla klientów wypożyczalni Daylight Husbilar. Kontakt i rezerwacja telefoniczna pod numerem: +46 737 140 575, e-mail: info@habocamping.se, formularz na stronie web: https://habocamping.com/
[301 km] W lewo Kortebovägen wjazd do centrum Bankeryd przez północną dzielnicę przemysłową. Fabryka szczotek Habo Pensel. Stacje benzynowe Statoil i Johnsson. Nad brzegiem Wetteru przy Domsandsvägen 54 sezonowe pole namiotowe klubu motorowego VMCK.
Otwarte od czerwca do końca sierpnia. Zamknięte w czasie nocy świętojańskiej. Kuchnia polowa i świetlica na miejscu. Ustawienie namiotu 50 SVK, wynajęcie czteroosobowego domku 300 SVK. Kontakt telefoniczny: 036 37 85 47. Recepcja czynna od 18 do 22.
W lesie sosnowym nad Wetterem jest także chrześcijańskie centrum kolonijne Vidablick.


Penselrondellen
[303 km] Bankeryd Charakterystycznym elementem krajobrazu miejscowości są zalesione wzgórza Häggeberg i Blekeberg (273 m npm) oddzielające miasteczko od brzegu Wetteru. Piękne widoki na dolinę Bankeryd są spod stadniny koni w Labbarp (3). Najpiękniejsza panorama jeziora rozciąga się natomiast spod Nyarpstugan (4) z wyciągiem narciarskim, restauracją i ogrodem gimnastycznym. Poniżej tego miejsca odnajdziemy niewielka grotę skalną zwaną imieniem Kapten Elin - czarownicy i zielarki skazanej na stos po denuncjacji przez miejscowego prawnika. Skały budujące strome zbocze należą do formacji piaskowcowych zwanych od miejscowości Trånghalla. W przeszłości eksploatowano je na cele budowlane w kamieniołomach. Przemysł rozwijał się w tej okolicy już w XVIII wieku, powstawało też wiele dworów, willi i podmiejskich farm. Najstarszy istniejący dom tzw. Stommastugan z przełomu XVII i XVIII w. to dawna plebania znajdująca się obecnie na terenie ogrodu skansenowskiego (5) przy Björnebergsvägen. Znajduje się tutaj kilka obiektów mieszkalnych i przemysłowych z całej okolicy. W Sali Komendanta w dawnym przytułku przeniesionym do skansenu w 1970 roku zlokalizowano wystawę poświęconą rozwojowi wyrobu pędzli i szczotek. Ciekawym eksponatem jest też stary zegar z willi Attarp z napisami wzywającymi do modlitwy, posiłku i pracy w określonych porach. Po drugiej stronie ulicy znajduje się kościół parafialny. Dzieje gminy są dość burzliwe. Pierwsza średniowieczna świątynia została zburzona w czasie wojny siedmioletniej. Obecna neoklasycystyczna już trzecia została zbudowana w latach 1865-1868 wg projektu architekta Johana Fredrika Åboma. Przy wschodniej fasadzie znajdują się stare płyty grobowe w tym tablica nagrobna Eliasa Alegrena fundatora krucyfiksu zawieszonego przy ambonie. Na ścianie przy ołtarzu namalowany jest piękny fresk inspirowany motywem ośmiu błogosławieństw. Warto tez zwrócić na mniejszy obraz przedstawiający Chrystusa zmartwychwstałego wraz z Maryją i Marią Magdaleną. Ponieważ siedziba parafii znajduje się dość daleko od centrum miasta niedawno zbudowano nowoczesną siedzibę zgromadzenia w Attarp przy Sjöåkravägen. Przy charakterystycznym rondzie z wizerunkiem wielkiego pędzla pośrodku rozpoczyna się dzielnica handlowo-usługowa z domem towarowym, szpitalem i stacją kolejową w głębi. Sąsiadują ze sobą dwie tradycyjne restauracje Lillagården i Blå Kallaren.  Przy końcu Stationsgatan stoi historyczny budynek fabryki mebli braci Millerów z 1903 roku, z kolei przy końcu wspomnianej Sjöåkravägen centrum konferencyjne na terenach byłego majątku ziemskiego. Na terenie kompleksu rośnie stary zabytkowy dąb. Promenada nad rzeką Lillån prowadzi wzdłuż niewielkiego jeziora zaporowego. W tej części Bankeryd znajduje się nowoczesna szkoła, basen sportowy i boisko miejscowego klubu. Na krawędzi doliny stoi dawna willa Attarpsgården (6).   
Willa Attarp w Bankeryd

     

środa, 15 sierpnia 2018

Wiejska "katedra" nad Wetterem



Historia szwedzkiego malarstwa rozpoczyna się prawie tak jak wszędzie w Europie od sztuki dekorowania świątyń chrześcijańskich. Z drugiej połowy XIV i XV wieku znany jest artysta urodzony w Hesji, zwany Albertus Pictor, który ozdobił swoim specyficznym stylem kilkadziesiąt kościołów głównie w okolicach Sztokholmu i w Upplandii. Około sto lat starsze są freski w kościołach Skanii i Blekinge, które w owym czasie  znajdowały się jednak w kręgu kultury duńskiej. Charakterystyczne postacie z przymrużonymi oczami tworzone były przez grupę malarzy skupionych wokół mistrza z Vittskövle. Rysunkowe przedstawienie prawd biblijnych było ważnym elementem dydaktyki religii przeznaczonym dla w przeważającej części niepiśmiennego społeczeństwa. Sugestywne barwne obrazy pobudzały wyobraźnię wiernych wskazując im prawdy wiary oraz obraz świata widzianego przez pryzmat chrześcijańskich dogmatów o piekle, czyśccu czy raju. Element takiej wiedzy istotny był także dla kaznodziejstwa protestanckiego, czyli narodowego kościoła szwedzkiego jaki powstał w kraju trzech koron po sejmie w Västerås. Przykładem takiego programu artystycznego zrealizowanego w barokowym kościele jest świątynia w Habo na południowo-zachodnim brzegu Wetteru. Dwóch artystów z Jönköpingu: Johan Christian Peterson i Johan Kinnerus przedstawiło tutaj najważniejsze prawdy wiary według katechizmu Marcina Lutra. Jak czytamy na jednym z kartuszy umieszczonych na wewnętrznym filarze "katechizm ten to krótka i wyraźna podstawa ukazująca najważniejsze i najpotrzebniejsze prawdy wiary wyniesione ze świętych ksiąg i ukazane w postaci pytań i odpowiedzi". Na przeciwległych ścianach świątyni znajdują się obrazy 10 przykazań Bożych: po południowej stronie nieparzyste a po północnej parzyste. Na sklepieniu nawy mamy obrazy trzech najważniejszych sakramentów uznawanych przez kościół protestancki: Chrztu świętego, Spowiedzi świętej oraz Komunii. Oprócz tego nad chórem Modlitwę Pańską oraz wyznanie wiary, czyli Credo. Jeszcze dzisiaj te kolorowe utrzymane w brunatnej tonacji obrazki przypominają starodawny komiks. Poszczególne sceny opatrzone są podpisami objaśniającymi treść przykazania, fragment modlitwy albo wprowadzającymi dodatkowe informacje. Rozróżnić można też style obu twórców - bardziej tradycyjne obrazy Kinnerusa charakteryzują wyraźne kontrasty kolorystyczne oraz statyczne postacie z dużymi oczami i anonimowymi rysami twarzy. Wizerunki Johana Christiana Peterssona są bardziej lekkie, operują szerszą paletą barw i noszą znamiona nowego stylu rokoko. To niestety jedyne malowidła tego artysty, które przetrwały do dzisiejszych czasów. Ozdabiał on głównie wnętrza bogatych mieszczan w Jönköpingu, nieszczęśliwie wszystkie one spłonęły w wielkim pożarze miasta. Do całości trochę nie pasują tablice ozdabiające balustradę chóru muzycznego. Przedstawiają one królową Ulrykę Eleonorę z różnymi instrumentami muzycznymi. Obaj twórcy musieli zastosować nowatorskie na tamten czas techniki malarskie, aby zmieścić się w dość skromnym budżecie 1000 riksdalerów. Rozmach i sugestywność biblijnych ilustracji przyniósł kościołowi w Habo miano drewnianej katedry znad Wetteru. Pojawiła się ona na serii znaczków przedstawiającej cztery romantyczne kościoły bożonarodzeniowe w Szwecji (obok Kiruna Kyrka, Sundborns Kyrka i dzwonnicy w Tensta). Często odbywają się tutaj uroczystości ślubne oraz rozmaite koncerty. Tylko skromna zakrystia przylegająca od północnego-zachodu do prezbiterium zbudowana jest z kamienia. Być może, że w murze tkwią resztki dawnego kościoła wzniesionego na tym miejscu w XII wieku. Reszta mimo sporej wysokości powstała z drewna. Przypomina ona do pewnego stopnia dolnośląskie kościoły łaski - w końcu też zbory protestanckie wznoszone z konieczności z materiału drewnianego i z dużą liczbą przybudówek. Rozplanowanie świątyni pokazuje ówczesne stosunki społeczne. Każdy obywatel gminy miał swoje miejsce we wnętrzu. Gospodarze chłopscy z rodzinami w nawie przed ołtarzem, bogatsi właściciele ziemscy w lożach do których prowadziły osobne wejścia, wdowy i stare panny w tylnej części nawy, samotni chłopcy i panny w bocznych nawach. Oglądając przepiękne malowidła nie można zapomnieć o innych zabytkach znajdujących się we wnętrzu: XIII-wiecznej chrzcielnicy, kamiennych średniowiecznych rzeźbach stojących w zakrystii oraz głównym ołtarzu z piaskowca powstałym już w XIII wieku, ale w obecnej postaci będącym dziełem rzeźbiarza Jonasa Ullberga. Zaprojektowana przez niego nastawa przedstawia  ukrzyżowanie Chrystusa flankowane przez dwie figury Mojżesza i Aarona, pogrzeb i na samej górze triumfalne zmartwychwstanie. Unikalny zegar został wbudowany w ołtarz z inicjatywy miejscowego zgromadzenia parafialnego. Dzięki temu w kościele stale słychać nieco transcendentalne tykanie upływającego czasu.  Umieszczona na szczycie tarczy zegarowej figura mężczyzny co godzinę uderza w gong. Przy renowacji świątyni odnaleziono relikwię i kawałek pergaminu, na którym zapisano, że stół ołtarzowy został poświęcony przez biskupa Sigge ze Skary na przełomie XIII i XIV wieku. Stara chrzcielnica nosi ślady mieszania czerwonej farby - był czas, że przeznaczono ją na sprzedaż i używano doraźnie w takim celu w trakcie remontu. Ciekawym eksponatem jest znajdujący się w zakrystii drewniany model kościoła ukazujący zwłaszcza ukrytą dla zwykłego obserwatora konstrukcję dachu. Organy zostały zbudowane przez znanego mistrza Johana Niclasa Cahmana. Według legendy kościół w Habo miał powstać w nieco innym miejscu jednak siły nieczyste każdej nocy niweczyły trud dziennych budowniczych - w końcu postanowiono zmienić lokalizację. Ale to raczej nie dlatego Habo Kyrka leży obecnie 4 km od miasteczka od którego wziął swoją nazwę. Po prostu osada obecna powstała w pobliżu stacji kolejowej na linii z Jönköpingu do Falköpingu, relatywnie daleko od istniejącej wcześniej wsi. Kościół jest podejrzanie wielki jak na malutką osadę - w dawnych czasach jednak jego parafia była znacznie większa. W końcu XIX wieku Artur Hazelius wystąpił z propozycją zakupu świątyni do organizowanego wtedy w Sztokholmie skansenu na wyspie Djurgården. Padła kwota 75 tysięcy koron wstępnie zaakceptowana przez nabywcę. Na zebraniu parafialnym nikt jednak nie zagłosował za transakcją. Habo Kyrka pozostał na swoim miejscu a sztokholmskie muzeum dopiero w 1916 roku nabyło kościół z Seglora za znacznie jednak niższą cenę.

W sezonie letnim od kwietnia do września kościół otwarty jest przez wszystkie dni tygodnia od 10 do 18, w okresie zimowym (październik - marzec) od poniedziałku do piątku od 10 do 16 oraz w niedziele jedynie w czasie mszy świętych. Z Habo dojazd ulicą Kyrkovägen (4 km). Na miejsce docierają tylko okazjonalne kursy autobusów z okazji koncertów i imprez kulturalnych. Telefon kontaktowy: 046 364 96 00


Spod dzwonnicy
Sufit

















Ołtarz
   

środa, 11 lipca 2018

Habo część 2

HABO [295 km] / 8 tys. mieszkańców
Punktem centralnym miasteczka jest podłużny plac Blåtorget nazwany tak od niebieskiego domku zamykającego go od strony południowej. Niebieskie są także ceramiczne kule znajdujące się na fontannie węgierskiego artysty Gustawa Kraitza przy miejskiej bibliotece. Powyżej placu Jönköpingsvägen zmienia swój kierunek a ostry zakręt zwany jest potocznie Lundqvistakurvan od działającego tu dawniej popularnego sklepu kolonialnego Lundqvista i Viberga. Po wschodniej stronie Jönköpingsvägen stoi rzeźba Kenta Wahlbecka Pięć zmysłów symbolizowanych przez egzotyczne maski. Przy tej samej ulicy, ale blisko stacji kolejowej znajduje się ceglany budynek urzędu miasta z nowoczesną tarczą zegarową na wieży, a zaraz za nim nowy parafialny kościół św. Jana zbudowany w 1993 roku - jeden z dwóch w kraju zaprojektowanych na planie dwunastościanu. Osobliwością wnętrza jest źródełko chrzcielne z wolno płynącą wodą. Nad ołtarzem wisi współczesna rzeźba Chrystusa w kształcie krzyża - dzieło Ewy Spångberg. Najstarszą częścią osady jest położone za torami Bränninge gdzie najpierw stała przydrożna karczma a potem powstało duże gospodarstwo rolne. Śladem po tej dawnej historii osadniczej jest aleja starych drzew przy Bränningegatan. W północnej części centrum przy Munksvägen znajduje się niewielki ogród skansenowski (hembygdsgård) z 7 budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi przeniesionymi z różnych części gminy.
Wejście do skansenu w Habo 
Najwcześniej pojawił się tutaj dom byłego wojskowego prokuratora zbudowany z grubych drewnianych bali (Profossbostället). Obok skansenu tuż przy ulicy stoi niewielka drewniana pomalowana na zielono kaplica baptystów. Przy wejściu na teren parku warto zwrócić uwagę na tradycyjny gärdesgård, czyli płot okalający cały ogród. Wykonany jest z młodych świerków. Słupki rozstawiane są w odległości niecałego metra od siebie a dłuższe żerdzie układane na skos mniej więcej na odcinku pomiędzy 7 kolejnymi słupkami. Wiązane są do palików za pomocą gałązek, które wcześniej zanurza się we wrzątku, aby zmiękły i stały się bardziej elastyczne. Oczywiście tego typu ogrodzenia spotykamy w wielu rejonach Szwecji, mają też swoje lokalne formy o nieco innej konstrukcji. W ostatnich latach stały się modne ze względu na ekologiczne trendy. Płot skansenu nawiązuje jednak w tym przypadku do herbu Habo, który przedstawia symboliczną granicę pomiędzy prowincjami Småland i Skaraborg biegnącą jeziorem Wetter oraz zalesionymi brzegami.

Lokalne towarzystwo dziedzictwa prowadzi różne akcje i warsztaty. Niektóre z nich odbywają się w dawnej hali fabrycznej Spinneri AB przy Tidaholmsvägen 14. Drewniany budynek przemysłowy nad małym zalewem należał do założonej w 1882 roku przędzalni Fransa Augusta Johanssona. Zasłynęła ona z produkcji wełnianych kocy pod marką Habo. Obecnie mieści się tu także restauracja i galeria sztuki. Na północ od kompleksu granicznego leży głęboka i podmokła dolina Hökesån. To jedno z ważniejszych tarlisk pstrąga w zlewni Wetteru Dolny bieg rzeki został z tego względu objęty ochroną w rezerwacie przyrody. Ścieżki nadrzeczne prowadzą przez piękny las liściasty, ale mogą być błotniste. Wycieczkę można zakończyć nad brzegiem Wetteru, gdzie znajduje się deszczochron i punkt widokowy. Na wschód od Habo rozciąga się stary las bukowy należący kiedyś do dóbr królewskich a następnie "państewka" Pera Brahe z Visingsö. To jedno z najdalej na północ wysuniętych tego typu zbiorowisk w Szwecji. Początki tej plantacji sięgają XVII wieku. W południowej części lasu znajduje się rezerwat przyrody Stora Kärr chroniący płat starodrzewu. Dojście od parkingu przy drodze głównej 195.
Habo Gamla Kyrka z wewnątrz i z zewnątrz
Najbardziej cenny zabytek Habo znajduje się w osadzie kościelnej położonej 5 km na południowy-zachód od centrum miasta. Dojazd ulicą Kyrkvägen. Trasa biegnie otwartym terenem z rozległymi widokami na łagodne zalesione wzgórza południowego Hökensås. Drewniany kościół parafialny zwany jest wiejską katedrą lub drewnianą katedrą znad Wetteru. Budowla sakralna istniała tutaj już w XIII wieku, ale obecną barokową formę bazyliki zyskała podczas przebudowy w 1723 roku. W tym czasie powstały też piękne malowidła ścienne autorstwa mistrzów z Jönköpingu Johana Kinnerusa i Johana Christiana Petersona. Po obu stronach nawy zawieszone są empory z balkonami przysługującymi możniejszym i bardziej wpływowym członkom zgromadzenia. Ołtarz główny przedstawia sceny Ukrzyżowania, złożenia do grobu oraz Zmartwychwstania. Po bokach stoją figury Mojżesza z kamiennymi tabliczkami oraz jego brata Aarona z zieloną gałązką. Osobliwością ołtarza jest stary zegar mechaniczny z figurką chłopca wybijającą pełne godziny. Dwa ocalałe dzwony zawieszone są na wieży, natomiast stojąca obok dzwonnica pełni tylko i wyłącznie funkcje ozdobne. Świątynię otacza "miasteczko" kościelne z budynkami plebanii, sockenstuga (letnia kawiarenka), dawnych stajni oraz przedszkola. W sezonie letnim do kościoła dojechać można specjalnym autobusem kursującym w dni koncertów i festynów. Odjeżdża on z przystanków na Blåtorget oraz przy Centrum Zdrowia.
Kościół otwarty jest w dni robocze: między 10 a 18 w sezonie letnim, między 10 a 16 w sezonie zimowym (od października do marca). W niedziele czynny tylko w czasie mszy świętej.
8 km na zachód od Habo leży Furusjö niewielka osada z ładną piaszczystą plażą nad jeziorem Furusjön. Wyjazd wzdłuż Bränningeleden. 

                 
           

poniedziałek, 9 lipca 2018

Habo część 1


HABO [295 km] / 8 tys. mieszkańców
Osada w tym miejscu powstała stosunkowo niedawno. W 1860 roku rozpoczęła się budowa odcinka kolei żelaznej między Jönköpingiem a Falköpingiem a stację zlokalizowano w odległości około 4 km od dawnej wsi kościelnej. Miejscowość rozwijała się szybko najpierw w wyniku ekspansji przemysłu (fabryka beczek, fabryka tekstyliów Fransa Augusta Johanssona), potem ze względu na bliskość aglomeracji Jönköpingu. W 1998 roku w wyniku referendum gmina Habo została włączona do länu Jönköping.

Stacja, a w zasadzie przystanek kolejowy na linii Västtågen między Nässjö (Jönköpingiem) a Skövde (Töreboda). Pociągi w jednym kierunku kursują średnio co pół godziny. 2 razy w ciągu dnia bezpośrednie połączenie z Göteborgiem. Dojazd do Sztokholmu z przesiadką bądź w Skövde, bądź w Nässjö. W budynku stacyjnym mieści się bar bistro.
Przy stacji jest też terminal autobusowy. Połączenia aglomeracyjnymi busami z Jönköpingu (Gränna-Habo przez Bankeryd i Jönköping-Habo przez Mullsjö i Furusjö, Brandstorp z możliwą przesiadką do autobusu w kierunku Hjo). Inny dogodny przystanek znajduje się na Jönköpingsvägen przy głównym placu miasteczka.
Wszędzie w mieście gdzie to jest dozwolone parkowanie na okres nie dłuższy niż 24 godziny jest bezpłatne. Najważniejsze miejsca parkingowe znajdują się przy stacji kolejowej, Hovslagaregatan, Telegatan (przy Fritidsgården), przy Hembygdsgården - postój maksymalnie na 2 doby,
STACJE BENZYNOWE: St1, Kråkerydsvägen 1 - na południowych peryferiach, przecznicę w bok od drogi głównej 195,  QStar, Jönköpingsvägen - niewielka samoobsługowa stacyjka ze staroświeckim dystrybutorem, Din-X, Hjövägen 66, mała ajencyjna stacja prywatna wraz z warsztatem samochodowym. 

Munkaskogsgården
Najpopularniejszym miejscem noclegowym w okolicach Habo jest położony przy brzegu Wetteru kemping z osadą domków wakacyjnych (patrz). W lesie Munkaskogen znajduje się świetlica i ośrodek wypoczynkowy Munkaskogsgården udostępniany zazwyczaj grupom zorganizowanym, koloniom, obozom harcerskim, itp. Zawsze istnieje możliwość rozbicia namiotu i skorzystania z bazy sanitarnej w tym miejscu. Są tu też do wynajęcia apartamenty. Kontakt pod telefonem: 073 617 11 94, info@munkaskogsgarden.se
Bed & Breakfast Carlsfors - pokój ze śniadaniem max dla dwójki dorosłych i dwójki dzieci w cenie 800 SVK za noc. Tylko dla niepalących. Na miejscu kuchnia, pralka, telewizor. W północnej części miasta (Carlsforsliden 3). Kontakt telefoniczny: 0709 43 39 89, e-mail: ferrkers42@hotmail.com

INFORMACJA TURYSTYCZNA mieści się w bibliotece przy Jönköpingsvägen 2, 56-631 Habo. Telefon: 036 442 81 11, e-mail: turistinfo@habokommun.se. Otwarte w poniedziałki 13-19, wt-ćzw 11-19, piątki 11-16, soboty 10-13.
           

wtorek, 20 marca 2018

Zachodnim brzegiem Wetteru do Habo


Od granicy länów droga 195 prowadzi na południe głównie przez lasy, zrazu prawie samym brzegiem Wetteru, potem nieco bardziej w głębi lądu podnóżami wzgórz Hökensås. Przecinamy kilka poprzecznych wąwozów, którymi spływają do Wetteru krótkie potoki. Z prześwitów fragmentaryczne widoki na jezioro.

[270 km] Stenstorp. Po lewej zjazd do przystani jachtowej. W głąb lądu biegnie droga do Skämningsfors (1 km). W dawnej dwupiętrowej willi hrabiów von Essen ośrodek opiekuńczy. 
[271 km] Brandstorp. Osada przy drodze 195 pochodzi z lat 30-tych i 40-tych XX wieku. 
Przy skrzyżowaniu dróg stacja benzynowa QStar.
W prawo biegnie szosa w kierunku ośrodka letniskowego na grzbiecie Hökensås (Semesterby). Trasa ta wspina się łagodnie na grzbiet wzgórza. Z rozległych łąk roztaczają się piękne widoki na Wetter i wyspę Visingsö. Nieco ponad kilometr w tamtym kierunku po prawej stronie leży dawna wieś kościelna. Drewniany kościół (1) na planie krzyża greckiego pochodzi z XVII wieku. W ołtarzu flankowanym przez panele heraldyczne znajduje się wizerunek Chrystusa na krzyżu z Maryją i św. Janem. Rozkosznym cackiem jest stojąca obok niewielka miedziana chrzcielnica mieniąca się kilkoma kolorami. Podziwiać można również pozłacaną ambonę z postaciami Chrystusa i ewangelistów. Najbardziej niezwykłe są jednak w tej świątyni malowidła ścienne i sufitowe stworzone przez Johana Kinnerusa z Jönköpingu w 1748 roku. Są tu ekspresyjne wizje piekła, raju, zmartwychwstania czy pokuty utrzymane w pastelowych barwach. 
Kościół w Brandstorp z malowidłami na suficie (scena Zmartwychwstania).
Warto też zwrócić uwagę na iluzjonistyczne anioły strzegące okien. Obok kościoła znajduje się wolno stojąca dzwonnica. Unikatowe jest także drewniane ogrodzenie cmentarza w formie solidnego parkanu. Wokół kościoła zgromadzono kilka tradycyjnych budynków tworzących niewielki ogólnodostępny skansen. Najbardziej niezwykłym budynkiem jest ośmiokątna altanka w kształcie namiotu służąca jako letnia jadalnia w rezydencji hrabiów von Essen. Od 1994 w jednym z budynków działa ekspozycja rozmaitych narzędzi i przyrządów żeglarskich. 
Kontakt w sprawie rezerwacji zwiedzania pod numerem telefonu 0502 510 29.
[273 km] Häldeholm. Przekraczamy dość głęboki wąwóz wycięty przez spływający ze wzgórz Hökensås potok Holmån. Jakieś 3 km powyżej tego miejsca tworzy on niewielki wodospad Rävafallet (3). 2 km pod górę gruntową drogą dotrzeć można do chaty Sågaretorpet (2). Oryginalna galeria sztuki i rękodzieła z piękną panoramą jeziora Wetter.
Wodospad Rävafallet
[281 km] Za Ekebäcken po minięciu garbu terenowego odgałęzia się w lewo droga na cypel Svedudde z szerokimi piaszczystymi plażami (kąpielisko i kiosk spożywczy, 4) i portem jachtowym. W głębi półwyspu duża przemysłowa piaskownia. Ostoja rzadkich gatunków owadów i gadów. 
[282 km] Baskarp - niewielka osada przemysłowa. Z centralnego placu panorama Wetteru.
[283 km] W prawo za Sved (psie zaprzęgi) owiane tajemniczą aurą miejsce zwane Falkens Grav (3 km, 5). Niewielka mogiła w sosnowym lesie. W 1855 roku pochowano tutaj Jonasa Falka złodzieja skazanego na śmierć za napad na pocztę w Tunarp. Rozbój ze skutkiem śmiertelnym, bowiem w wyniku pobicia w szpitalu zmarł urzędnik pocztowy. Po pochówku na grobie w nieznany sposób zaczęły się pojawiać świeże kwiaty. Według opowieści z dreszczykiem pewnego dnia w tej okolicy balowało kilku młodzieńców. Kiedy słońce zaszło okazało się, że nie mogą uruchomić silnika samochodu. W tych okolicznościach nikt nie miał ochoty na kilkukilometrową przechadzkę do wsi. Przenocowali w aucie a rano ku ich przerażeniu zobaczyli na pobliskim grobie nowy bukiet kwiatów. Ostatnia desperacka próba uruchomienia samochodu okazała się tym razem skuteczna i towarzystwo natychmiast opuściło to dziwne miejsce. 
[284 km] Fagerhult. Wzmiankowany w 1399 roku jako farma należąca do klasztoru Alvästra. Obecnie osada przemysłowa znana z założonych w 1945 roku zakładów produkujących sprzęt oświetleniowy. Koncern posiada obecnie fabryki w 9 krajach na świecie. Vis a vis zakładu hala sportowa Fagerhus. Powyżej miejscowości wzdłuż potoku Gagnån rezerwat przyrody chroniący podmokłe siedliska oraz ichtiofaunę ze starą populacją pstrąga. Dojście szlakiem Västra Vätternleden lub ścieżką do joggingu. 
[288 km] Källebäcken. Przecinamy głęboką dolinę potoku Hornån. Przy ujściu rzeki znajduje się rezerwat przyrody Haboskogen obejmujący kształtowane przez erozję brzegi jeziora porośnięte gęstym lasem mieszanym. W runie rośnie dość rzadka bylina pomocnik baldaszkowy (Chimaphila umbellata) używany dawniej jako lek na reumatyzm. 
Gustav Adolf Kyrka
W prawo droga w kierunku osady i kościoła Gustawa Adolfa (3 km, 6) noszących imię XVIII-wiecznego regenta a potem króla z dynastii Oldenburgów. Napis nad wejściem informuje, że świątynia powstała najpierw przy plaży w Fiskebäck na południe od Habo. Według tradycji ufundowała ją można szlachcianka uratowana przed utonięciem. W 1780 roku budowla została przeniesiona na obecne miejsce i zaopatrzona dodatkowo w wieżę. Ołtarz Jonasa Ullberga z 1717 roku ukazuje dramat pasyjny. Pewnym kuriozum jest dodany później zegar w jego zwieńczeniu. Prawdopodobnym dziełem Ullberga jest także chrzcielnica z aniołkiem. 
[291 km] Kvarnekulla. Dawny młyn ponad wąwozem potoku Knipån. Dolina objęta rezerwatem przyrody. Bogata ichtiofauna. Tarlisko pstrąga.
[293 km] Skrzyżowanie dróg. W prawo do centrum Habo. Prosto obwodnica miejscowości i szlak drogowy w kierunku Jönköpingu.
[295 km] Habo. Wjazd ulicą Hjovägen.