Z Bankeryd do Jönköpingu

Z Bankeryd do Jönköpingu dojechać można na kilka sposobów po drodze lub po torach. Najszybsza trasa prowadzi wzdłuż drogi 195, która na tym odcinku ma charakter ekspresówki. Ze względu na malownicze panoramy jeziora warta polecenia jest także trasa wzdłuż wysokiego wybrzeża Wetteru równoległa do linii kolejowej. Możliwy jest też wariant "środkowy" prowadzący starą drogą wzdłuż doliny Lillån.

EKSPRESÓWKĄ 195

Wyjazd z centrum Bankeryd ulicami Attarpsvägen, Björnebergsvägen i Klerebovägen do dwupoziomowego węzła drogowego. Prosto droga w kierunku Klerebo (2 km). Poniżej wsi dwa zbiorniki wodne na rzece Domneån. W ich okolicach powstawały pierwsze zakłady przemysłowe w tej okolicy: młyn Hulebo, stara fabryka Saxa oraz działająca do dziś elektrownia wodna z 1920 roku (1). Powyżej drugiego zbiornika bystrza zwane Kleinafallet. Klify.

Klerebodammen

[305 km] Na południe wzdłuż drogi 195 doliną Lillån.
[308 km] Węzeł drogowy Månseryd. W prawo drogi główne 26 i 47 w kierunku Mullsjö i Falköpingu. Automatyczna stacja benzynowa Preem. W lewo do Jönköpingu wariantem środkowym. Podążamy dalej zachodnią obwodnicą aglomeracji.
[312 km] W lewo do centrum przez dzielnicę Mariebo ulicą Klockarpsvägen. Po prawej lasy Hallbyskogen, których północna część chroniona jest w rezerwacie Skama Hål. Źródliska niewielkiego potoku. Bór bagienny. Bogata flora mchów i porostów. Storczyki. W pobliżu rezerwatu leśna chata dla narciarzy a wokół niej kilka tras biegowych. Tor gokartowy a 2 km dalej Axamo. Kąpielisko nad niewielkim śródleśnym jeziorem.
[315 km] Węzeł Ulvestorp. Na rondzie 3 zjazdem na południowy odcinek obwodnicy Jönköpingu.
[319 km] Węzeł Ljungarum. Do centrum miasta w lewo ulicami Jordbrovägen i Barnarpsgatan.

DROGĄ NADMORSKĄ

Z Penselrondellen ulicą Kortebovägen do pierwszego skrzyżowania za wiaduktem kolejowym. Następnie w lewo Villavägen. Droga zatacza łuk ponad wysokim brzegiem jeziora Wetter. Skręcamy w lewo w Trånghallavägen.
[307 km] Trånghalla na stromym stoku ponad Wetterem. Znajdował się tutaj dawny XVII-wieczny kamieniołom piaskowca budowlanego o nieustalonej lokalizacji. Nowoczesny kościół z 1969 roku (2) z tarasem widokowym. Za ołtarzem trzyczęściowy relief Światło Chrystusa Margarety Engström.
[310 km] Kortebo. Podmiejskie osiedle. Na brzegu Wetteru głazy narzutowe. W południowej części zwanej Vilhelmsro (3) założony w 1874 roku przez Ebbę Ramsey kompleks dawnego zakładu opiekuńczego i szpitala epileptycznego. Zachował się najstarszy drewniany budynek nazwany Minnet. Niewielka kaplica otoczona cmentarzem pełni dziś funkcję cerkwi rumuńskiego kościoła prawosławnego. W planach jest przekształcenie tego obszaru w nowoczesne ekologiczne osiedle mieszkaniowe.

Kaplica w Vilhelmsro

Wjazd do Jönköpingu przez dzielnice Vätterslund i Dunkehalla. Na pierwszym rondzie stacja paliwowa Ingo i automatyczna myjnia samochodowa. Kortebovägen prowadzi wzdłuż linii kolejowej i brzegu jeziora z widokami na stare i nowe miasto. Poniżej zachodniej promenady niewielkie domki-bungalowy rybackie nad samą wodą. Panorama obejmuje południowy basen Wetteru aż po wyspę Visingsö i charakterystyczny granatowy łańcuch wzgórz Hålaveden na wschodnim brzegu jeziora.
[313 km] Dunkehalla. Dzielnica Jönköpingu. Po prawej stronie drogi rozpoczyna się kilometrowy szlak Dunkehallaleden śladami starych urządzeń przemysłowych w łożysku niewielkiego strumienia spływającego ze wzgórza na zachodzie. W tym miejscu rozpoczęła swoją działalność fabryka karabinów przeniesiona potem do Huskvarny. W wyższych partiach doliny wodospad. Po lewej stronie drogi dawna lokomotywownia, obecnie ośrodek zdrowia.
[315 km] Jönköping

TRZECI WARIANT

Björnebergsvägen na południe obok kościoła i skansenu w Bankeryd.
[305 km] Prinseryd. Duży tartak Bankeryd Trä. Osada rozwinęła się wokół zakładów metalowych braci Miller (obecnie Prinsfors Metall). Historyczny budynek szkoły z drewniana werandą. Przy wyjeździe kamień milowy.
[307 km] Węzeł drogowy Månseryd. Stacja benzynowa Preem. Na prawo droga ekspresowa 195. W lewo drogą w kierunku Kortebo a następnie na pierwszym skrzyżowaniu w prawo.

Dwór Björnebergs widziany z poziomu drogi i z lotu ptaka

[308 km] Dworek Tokeryd. Dawniej hotel, obecnie dom spokojnej starości dla emigrantów.

Gunnar Zilo, Zmartwychwstanie Chrystusa, Kościół parafialny w Järstorp

[309 km] Na szczycie płaskiego wzgórza znajduje się dwór Björneberg (4) - majątek utworzony w XVII w. przez familię Soop. Głównemu dwupiętrowemu budynkowi towarzyszą oficyny gospodarcze umieszczone symetrycznie w osi dziedzińca. Z tyłu na skraju lasu niewielka okrągła altana zwana eremem. 1 km na prawo Järstorp. Na wzgórzu na które prowadzi lipowa alejka stoi kościół parafialny (5) sięgający swoimi korzeniami średniowiecza. W północno-zachodniej jego ścianie wmurowany jest kamień runiczny z nazwą parafii. W XIX wieku świątynia została rozbudowana, otrzymała neoklasycystyczną formę, wieżę nad przedsionkiem i pomieszczenie zakrystii. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na kubistyczny obraz Gunnara Zilo przedstawiający Zmartwychwstanie. We wsi są także pozostałości cmentarza cholerycznego i stara zagroda pelniąca funkcje izby regionalnej (hembygdsgård).
Dębową aleją przez pasmo lasu do zabudowań osiedla Vätterslund w granicach administracyjnych Jönköpingu. Ulicą Björnebergsvägen obniżamy sie w dół z widokami na jezioro Wetter.
[311 km] Skrzyżowanie z Kortebovägen i wariantem nadmorskim.
[313 km] Centrum Jönköpingu.     

Do Bankeryd

Bankeryd to prawie 9-tysięczny satelita Jönköpingu położony na zachodnich brzegach jeziora Wetter w wielkiej polodowcowej dolinie o założeniach tektonicznych. W XVII wieku powstała tu pierwsza farma przekształcona później w dwór szlachecki. Od początku swojej historii miejscowość pełniła nie tylko funkcję mieszkaniową, ale rozwinął się tu przemysł rzemieślniczy specjalizujący się zwłaszcza w wytwarzaniu pędzli i szczotek. Panoramy Wetteru. Plaże i kąpieliska.

Panorama Bankeryd ponad skansenem

Wyjazd z Habo na południe Jönköpingsvägen a następnie przy wiadukcie kolejowym w lewo Bränningeleden. Przy pierwszym rondzie stacja benzynowa St1.

[297 km] Sjogarpsrondellen. Rondo przy wyjeździe z Habo. W prawo trasa 195 w kierunku Jönköpingu, w lewo w kierunku Hjo. Panorama jeziora. Na wysepce nowoczesna instalacja artystyczna.

1 km dalej przy drodze 195 stacja benzynowa Statoil.

[299 km] Fiskebäck. Dawna osada rybacka związana z dworem Kärnekulla na północy. Po lewej stronie trasy 195 drewniana kaplica (1) z charakterystyczną sygnaturką otoczona starym cmentarzem. Kościół parafialny z XVIII w. został przeniesiony do osady Gustaf Adolf a obecną budowlę wzniesiono w 1939 roku. Grób pułkownika Lentzenfelda zarządcy dóbr Pera Brahe młodszego. Warto nadmienić, że średniowieczna chrzcielnica z Fiskebäck jest przechowywana w Muzeum Westergotlandzkim w Skarze a tutejszy niemiecki obraz ołtarzowy z XV wieku znalazł się w Narodowym Muzeum Historycznym w Sztokholmie.
Na lewo droga w kierunku Domsand (1 km). Piaszczysta plaża i marina jachtowa w szerokiej zatoce u ujścia Domneån. Na falochronie latarnia ledowa. W dolnym odcinku rzeki rezerwat przyrodniczy (2). Zabagniona dolina polodowcowa o stromych zboczach. Bory sosnowe. Okrężny szlak znakowany na pomarańczowo. Historyczna granica Småland i Västergotland. 
Powyżej plaży kemping z możliwością noclegu we własnym namiocie, przyczepie lub kamperze albo w drewnianym domku. Ceny za domek od 450 do 1095 SVK za noc w zależności od wielkości i komfortu. Łazienka na recepcji przeznaczona także do kąpieli małych dzieci. Urządzenia sportowe (kort tenisowy, boisko do siatkówki, place zabaw, wypożyczalnia sprzętu wodnego). Miejsca na grillowanie. Bezpłatne wifi. Serowy poczęstunek dla klientów wypożyczalni Daylight Husbilar. Kontakt i rezerwacja telefoniczna pod numerem: +46 737 140 575, e-mail: info@habocamping.se, formularz na stronie web: https://habocamping.com/
[301 km] W lewo Kortebovägen wjazd do centrum Bankeryd przez północną dzielnicę przemysłową. Fabryka szczotek Habo Pensel. Stacje benzynowe Statoil i Johnsson. Nad brzegiem Wetteru przy Domsandsvägen 54 sezonowe pole namiotowe klubu motorowego VMCK.
Otwarte od czerwca do końca sierpnia. Zamknięte w czasie nocy świętojańskiej. Kuchnia polowa i świetlica na miejscu. Ustawienie namiotu 50 SVK, wynajęcie czteroosobowego domku 300 SVK. Kontakt telefoniczny: 036 37 85 47. Recepcja czynna od 18 do 22.
W lesie sosnowym nad Wetterem jest także chrześcijańskie centrum kolonijne Vidablick.

Penselrondellen

[303 km] Bankeryd Charakterystycznym elementem krajobrazu miejscowości są zalesione wzgórza Häggeberg i Blekeberg (273 m npm) oddzielające miasteczko od brzegu Wetteru. Piękne widoki na dolinę Bankeryd są spod stadniny koni w Labbarp (3). Najpiękniejsza panorama jeziora rozciąga się natomiast spod Nyarpstugan (4) z wyciągiem narciarskim, restauracją i ogrodem gimnastycznym. Poniżej tego miejsca odnajdziemy niewielka grotę skalną zwaną imieniem Kapten Elin - czarownicy i zielarki skazanej na stos po denuncjacji przez miejscowego prawnika. Skały budujące strome zbocze należą do formacji piaskowcowych zwanych od miejscowości Trånghalla. W przeszłości eksploatowano je na cele budowlane w kamieniołomach. Przemysł rozwijał się w tej okolicy już w XVIII wieku, powstawało też wiele dworów, willi i podmiejskich farm. Najstarszy istniejący dom tzw. Stommastugan z przełomu XVII i XVIII w. to dawna plebania znajdująca się obecnie na terenie ogrodu skansenowskiego (5) przy Björnebergsvägen. Znajduje się tutaj kilka obiektów mieszkalnych i przemysłowych z całej okolicy. W Sali Komendanta w dawnym przytułku przeniesionym do skansenu w 1970 roku zlokalizowano wystawę poświęconą rozwojowi wyrobu pędzli i szczotek. Ciekawym eksponatem jest też stary zegar z willi Attarp z napisami wzywającymi do modlitwy, posiłku i pracy w określonych porach. Po drugiej stronie ulicy znajduje się kościół parafialny. Dzieje gminy są dość burzliwe. Pierwsza średniowieczna świątynia została zburzona w czasie wojny siedmioletniej. Obecna neoklasycystyczna już trzecia została zbudowana w latach 1865-1868 wg projektu architekta Johana Fredrika Åboma. Przy wschodniej fasadzie znajdują się stare płyty grobowe w tym tablica nagrobna Eliasa Alegrena fundatora krucyfiksu zawieszonego przy ambonie. Na ścianie przy ołtarzu namalowany jest piękny fresk inspirowany motywem ośmiu błogosławieństw. Warto tez zwrócić na mniejszy obraz przedstawiający Chrystusa zmartwychwstałego wraz z Maryją i Marią Magdaleną. Ponieważ siedziba parafii znajduje się dość daleko od centrum miasta niedawno zbudowano nowoczesną siedzibę zgromadzenia w Attarp przy Sjöåkravägen. Przy charakterystycznym rondzie z wizerunkiem wielkiego pędzla pośrodku rozpoczyna się dzielnica handlowo-usługowa z domem towarowym, szpitalem i stacją kolejową w głębi. Sąsiadują ze sobą dwie tradycyjne restauracje Lillagården i Blå Kallaren.  Przy końcu Stationsgatan stoi historyczny budynek fabryki mebli braci Millerów z 1903 roku, z kolei przy końcu wspomnianej Sjöåkravägen centrum konferencyjne na terenach byłego majątku ziemskiego. Na terenie kompleksu rośnie stary zabytkowy dąb. Promenada nad rzeką Lillån prowadzi wzdłuż niewielkiego jeziora zaporowego. W tej części Bankeryd znajduje się nowoczesna szkoła, basen sportowy i boisko miejscowego klubu. Na krawędzi doliny stoi dawna willa Attarpsgården (6).   

Willa Attarp w Bankeryd