Łosie to zwierzęta, które podobnie jak na północy renifery należy uznać za emblematyczne dla Szwecji. Cała populacja gatunku osiąga na terenie kraju około 400 tysięcy sztuk, przy czym waha się w zależności od pory roku. Skandynawskie lasy i pustkowia obfitujące w bagna i torfowiska są doskonałym siedliskiem dla tego gatunku parzystokopytnych, który w odróżnieniu od jelenia preferuje raczej samotnicze życie. Populacja jest jednak na tyle liczna, że na drogach pojawiają się charakterystyczne znaki z wizerunkiem rogatego jegomościa ostrzegające przed ewentualnymi kolizjami, które zdarzają się niestety wcale nie tak rzadko. Oprócz tego łoś znalazł się w herbie prowincji Jämtland i w znaku heraldycznym gminy Åre. Przez kilkaset lat zwierzęta te były własnością królewską i tylko monarcha mógł zarządzić na nie polowanie. Obecnie w wielu miejscach kraju założono specjalne parki łosiowe w których zwierzęta te można podziwiać bądź tak jak w klasycznym ogrodzie zoologicznym, czyli na ogrodzonych wybiegach, bądź w układzie bardziej naturalnym w specjalnie wydzielonych terenach dostępnych na zasadzie safari. Jeden z takich parków gdzie zwierzęta żyją na dużym wolnym obszarze znajduje się w Svansele w południowej Laponii. Istnieje przy tym oczywiście komercyjna otoczka związana z rozmaitymi maskotkami, gadżetami, jest wreszcie w kraju Trzech Koron popularna kreskówka o łosiu imieniem Hälge. I właśnie w pobliżu Svansele Vildmarkcenter całkiem niedawno powstało dość specyficzne centrum turystyczne położone na wzgórzu Vithatten na granicy prowincji Norrbotten i Västerbotten w pobliżu miejscowości Missenträsk. To liczące 511 m npm wzniesienie odznacza się wspaniałym widokiem na dziewiczy obszar leśny położony w centrum wyżyny północnoszwedzkiej. Dojrzeć stąd można osiem okolicznych wież kościelnych w tym tą w stolicy regionu Skellefteå a w pogodny dzień również najwyższe szczyty w tej części Gór Skandynawskich. Drewniany budynek przypomina kształtem łosia ogryzającego pień młodej sosny. Lokalizacja budowli na wysokim wzgórzu sprawia, iż jest ona dostrzegalna z dużej odległości a kuriozalny kształt decyduje o tym, że miejsce ma nie tylko charakter atrakcji turystycznej, ale także efektownego landmarku. Taki był zresztą zamysł. Łoś jako symboliczna ikona odzwierciedlająca element skandynawskiej przyrody i przez takie jednoznaczne skojarzenie kanalizująca ruch turystyczny na tym obszarze. Dwie przednie nogi roślinożercy znajdują się w gminie Skellefteå, dwie tylne już w gminie Arvidsjaur - do wewnątrz prowadzi winda zamontowana w sztucznej "sośnie". Podłużna sala z dość spartańskim "północnym" wystrojem mieści wystawę poświęcono lapońskiej przyrodzie i kulturze a na niższej kondygnacji znajdującej się "w brzuchu" zwierzęcia funkcjonuje restauracja, punkt informacyjny oraz sala konferencyjna. Otwarty taras widokowy znajduje się natomiast na łosiowym porożu. Budynek w lokalnej gwarze nazwany został Stoorn, co oznacza "wielki". W istocie jest to obiekt niemały. Wysokość łosia osiąga 45 metrów, długość 47 metrów, szerokość 12 metrów. Całość powstała z drewna, przy czym ze względu na surowe warunki klimatyczne w wyeksponowanym miejscu narażonym na częste wiatry, deszcze i śnieżyce materiał pokryto specjalnym odpornym laminatem. Odporność testowano symulując opad deszczu z helikoptera zawieszonego nad miejscem budowy. Historia inwestycji nie była taka prosta. Pomysłodawca projektu, miejscowy przewodnik turystyczny Torbjörn Holmlund myślał o stworzeniu takiego wielofunkcyjnego pomnika już w początkach wieku. Niestety realizacja stanęła pod znakiem zapytania ze względu na koszty znacznie przewyższające wstępne szacunki. Aby udźwignąć budowę konieczne było skorzystanie z partnerstwa prywatno-publicznego, wykorzystanie funduszy unijnych oraz ustanowienie fundacji gromadzącej dodatkowe środki finansowe. Ostatecznie obiekt oddano do użytku w 2014 roku.
Adres: Storälgen AB, Svansele 67, 93693 Boliden, strona web: http://www.stoorn.se
 | |
| Widok z łosia na Vithatten |
 |
| Wnętrze w symulacji |
