Trollhättan część 1

 

 

 

  

TROLLHÄTTAN [0 km], 50,4 tys. mieszkańców

Początek pętli w mieście Trollhättan położonym nad rzeką Göta w miejscu szczególnym, gdzie ciek wypływający z jeziora Wener przekracza wysoki próg strukturalny tworząc bystrza i wodospady. Z jednej strony był to problem żeglugowy, z drugiej źródło taniej energii, stąd po rewolucji przemysłowej zlokalizowano tu kilka zakładów wymagających jej stałego dopływu. Z początku były to superfosfaty, później jednak kojarzono Trollhättan głównie z produkcją samochodów Saaba. W erze postindustrialnej miasto chlubi się nie tylko renomowanymi szkołami i pięknymi arenami sportowymi, ale przede wszystkim najważniejszymi w Szwecji wytwórniami filmowymi powodującym, że mówi się o tym miejscu "Trollywood". Przemysłowa spuścizna jest dziś elementem zainteresowania turystycznego. Największą atrakcją ściągającą zwiedzających do miasta są słynne wodospady, które podziwiać można jedynie w wybranych dniach roku np. w czasie lipcowych Dni Wodospadu. Przez większość roku woda płynie bowiem nowym korytem przystosowanym do celów żeglugowych, a progi skalne są wtedy całkowicie odsłonięte. Osią miasta jest rzeka Göta. Większa jego część położona jest na lewym brzegu. Tu znajduje się najstarsza część miasta z reprezentacyjnymi placami i handlową Kungsgatan, dworzec kolejowy, najważniejsze zakłady przemysłowe oraz lotnisko.
Na wysokiej skarpie po prawej stronie rzeki znajduje się duży park przyrodniczy Älvrummet oraz położone wyżej willowe dzielnice Källstorp i Strömslund. To co najciekawsze mieści się jednak pośrodku. Rzeka rozdzielona na kilka nurtów i liczne wyspy w jej korycie..

 

W północnej części miasta znajduje się niewielkie lotnisko z jednym pasem startowym. Formalnie obsługuje cztery okoliczne miasta: Trollhättan, Vänersborg, Uddevallę i Lysekil. Ma ono jednak większe znaczenie dla biznesu i przesyłu towarów obsługując położone w sąsiedztwie zakłady przemysłowe. Ale linie lotnicze Braathens utrzymują kilka razy dziennie połączenia do Sztokholmu (Bromma). W sezonie organizowane są także zagraniczne czartery. Bar kanapkowy. Biura biletowe. Dojazd możliwy prywatnym samochodem (bezpłatny parking, stacja ładowania pojazdów elektrycznych) oraz taksówką. Najbliższy przystanek autobusowy Malöga na linii 66 łączącej Trollhättan z Vänersborgiem przez Värgon. Telefon: 0520 825 00, e-mail: info@fyrstadflyget.se

Terminal lotniskowy

Dworzec kolejowy (Bergslagstorget 1-2) znajduje się na linii zwanej Vänerbanan prowadzącej z Göteborga do granicy norweskiej (Skälebol). Po drugiej stronie rzeki pociągi przejeżdżają najdłuższym ponad 3-kilometrowym tunelem na trasie. Na stacji są 2 długie perony. Do starego budynku stacyjnego przylega od wschodu nowoczesne Resecentrum. Mieści się tutaj poczekalnia, kiosk, restauracja, kasa biletowa. Nad peronami znajduje się przeszklone przejście prowadzące na duże parkingi zlokalizowane po drugiej stronie torowiska. Połączenia dalekobieżne: międzynarodowe Oslo-Göteborg, krajowe do Karlstadu, Falun, Kristinehamnu. Średnio co 20 minut kursują pociągi regionalne na trasie Vänersborg-Göteborg. Niektóre pociągi tej relacji dojeżdżają jedynie do stacji Gamlastaden na przedmieściu Göteborga. Połączenia są także do Säffle oraz Dals-Ed przez Vänersborg. 

Po sąsiedzku zatrzymują się autobusy sieci Västtrafiken. Linie o numerach 21-24 kursują w obrębie miasta. Linie o numerach 61,65,66 jadą w kierunku Vänersborga. Autobusy 1 Express kursują do Skövde przez Grästorp, Lidköping i Skarę. Autobusy 9 Ronden kursują pomiędzy Åmål a Göteborgiem. Linie regionalne jadą m.in. do Upphärad, Lilla Edet, Uddevalla, Kungshamn (na zachodnim wybrzeżu), Färgelanda, Mellerud, Dals Rostock, Värgon i Koppegården (punkty wyjściowe na Halleberg i Hunneberg). Większość autobusów posiada automaty biletowe (tylko i wyłącznie na kartę).

Dworzec Centralny i Resecentrum

W sezonie letnim po rzece Göta pływa statek wycieczkowy M/S Elfkungen. Bilety na zwykłe rejsy kupuje się na pokładzie. Codzienna trasa prowadzi kanałem Trollhätte do śluzy Brinkebergskulle pod Vänersborgiem. Po drodze widoki na miasto oraz mosty. Rejs zaczyna się o 12.00 z przystani Övre Slussen (Slussledvägen 8, przy kawiarni) i trwa 2-3 godziny. Cena 250 SVK dorośli, 100 SVK dzieci do 15 lat. Kilka razy w sezonie statek pływa też do Lilla Edet w dół Göty. Trasa trwa około 4 godziny i biegnie pięknym odcinkiem doliny rzecznej z kaskadą śluz. Cena wycieczki 395 SVK dla osoby dorosłej i 200 SVK dla dziecka do 15 lat. W soboty organizowane są też wieczorne rejsy z kolacją śledziową oraz z degustacją krewetek (rezerwacja wymagana). Kontakt: Strömkarlen Rederi AB, Karlstorpsvägen 104, Trollhättan, tel: 0520 321 00 lub 070 634 20 45, e-mail: info@stromkarlen.se, strona internetowa: http://www.stromkarlen.se/

PARKINGI: Parkowanie w centrum miasta nie może przekraczać 24 godzin a w wybranych miejscach dozwolony czas jest krótszy, np. na Drottningtorget - 4 godziny. Na niektórych większych parkingach oraz w strefach ulic w centrum pobiera się opłaty, które zwykle rosną z liczbą godzin na jakie pozostawiamy samochód. Na parkingach w okolicy Resecentrum opłata wynosi 20 SVK za dobę. Parkingi przy Kanaltorget i Norrelid są bezpłatne przez pierwsze 2 godziny, potem taksa wynosi 10 SVK za godzinę lub 40 SVK za dzień. Z miejscem tym sąsiaduje także parking przy Arenie Älvshögborg. Kryte parkingi znajdują się w galerii handlowej Odens (wjazd od Drottninggatan), Merkurius przy Österlånggatan. Dogodne miejsca do parkowania można też znaleźć nad samą Götą, w tym bezpłatny a dość efektownie położony punkt z widokiem na elektrownię wodną Olidans (Olidevägen). Wyznaczone miejsce dla kamperów znajduje się przy Äkersjövägen vis-a-vis przystani statku wycieczkowego.

STACJE BENZYNOWE: Shell, Gärdhemsvägen 25; St1, Lextorpsvägen, samoobsługowa, Gärdhemsvägen, również samoobsługowa przy supermarkecie Lidl, Kardanvägen 18, przy kompleksie warsztatów i myjni, Vårviksvägen, w zachodniej części miasta za rzeką, na rozdrożu; OKQ8, Lantmannavägen 6-8, duża stacja z zapleczem usługowym - sklep i myjnia; Circle K (dawny Statoil), Lasarettvägen 20; Tanka, Tunhemsvägen (przy stacji obsługi Brandta); Ingo, Tunhemsvägen 38, niewielka stacja samoobsługowa z dobrymi cenami, Grafitvägen 28, samoobsługowa w północnej, przemysłowej dzielnicy miasta; Stacja biogazu, Sågaregatan 12                  

 

Askersund część 1

ASKERSUND [159 km] / 4,0 tys. mieszkańców

Według lokalnej tradycji uważa się, że prawa miejskie otrzymał Askersund w dość szczęśliwych okolicznościach. Przywilej ten miał stać się udziałem pobliskiego Åmmebergu, ale dekret królewski nie dojechał na miejsce. W powozie którym zmierzała królowa Krystyna na uroczystości lokacyjne pękła oś i monarchini zadecydowała, że jej podróż zostanie skrócona a miastem zostanie gościnny Askersund. Było nie było 4-tysięczna obecnie osada na skraju lasów Tiveden do dziś chlubi się nadaniem z 13 czerwca 1643 roku. W miasteczku jest sporo drewnianej zabudowy oraz aż dwa kościoły: polowy (gminny) oraz miejski. Wjazd do centrum przez most Sundsbro ponad kanałem łączącym jeziora Alsen (północna część Wetteru) i Viken.

DWORZEC AUTOBUSOWY znajduje się w południowo-wschodnim kącie starówki na skraju parku rozciągającego się nad brzegami jeziora Alsen. Teren ten w 2016 roku został poddany gruntownej modernizacji w związku z powstaniem nad brzegiem jeziora nowej inwestycji: centrum kulturalnego Sjöängen. W położonym nieopodal drewnianym budynku dawnej stacji kolejowej mieści się kameralna kawiarenka. Autobusy odjeżdżają z kilku stanowisk m.in. do Kumla, Hallsbergu, Örebro, Medevi, Zinkgruvan, Nydalen, Motala i Laxå. 

PARKOWANIE w Askersundzie powinno być zasadniczo łatwe i bezpłatne, najlepiej jednak wyposażyć się w miejscową kartę parkingową (P-Skivan) dostępną np. w biurze informacji turystycznej albo hipermarkecie ICA. Pozwala ona zostawić auto przez dodatkowe pół godziny ponad czas dostępny na danym miejscu. Najważniejsze parkingi w mieście: przy dworcu autobusowym (Norströmsgatan), Tullplan (przy kościele Frikyrka), Berggatan (róg Norströmsgatan), Rynek (max 3-godziny), Przystań (przy wjeździe do miasta od zachodu koło mostu Sundsbro, zwykle zatłoczony)

STACJE BENZYNOWE: Po zachodniej stronie miasta przy głównej drodze w kierunku Örebro można zatankować na dużej stacji Shella (7Eleven). Osobny terminal obsługuje duże wozy ciężarowe. Inne stacje paliwowe znajdują się na zachód od centrum. Samoobsługowy Statoil przy Bergslagsvägen sąsiaduje z dwoma centrami handlowymi Coop i Netto. Jeszcze dalej już przy wyjeździe na obwodnicę znajduje się placówka OKQ8 z atrakcyjnymi jak na Szwecję cenami. Warto też dodać, że przy przystani mieści się punkt tankowania dla łodzi silnikowych. 

Dawna stacja kolejowa w Askersund

  

Söderköping część 1

SÖDERKÖPING [] / 7,0 tys. mieszkańców

Obecnie jest to dość senne miasteczko niepozbawione jednak turystycznych atrakcji. W późnym średniowieczu był to jeden z najważniejszych grodów Szwecji, tak że odbyło się tutaj nawet kilka królewskich koronacji. Zamulenie portu spowodowało jednak upadek miejscowości, której znaczenia nie przywrócił nawet przekopany Kanał Gotajski. Biegnie on po północnej stronie osady pod wysokim skalistym wzgórzem Ramunderberget. Przelotowa trasa E22 okrąża z kolei starówkę od południa. Należy z niej skręcić w prawo w Nybrogatan lub Prästgatan.

Miejscowy DWORZEC AUTOBUSOWY znajduje się po południowej stronie trasy E22 w budynku zwanym Stinsen (Margaretegatan 19), dzieląc siedzibę z kawiarnią, punktem informacji turystycznej oraz lokalną biblioteką. Można więc przy okazji zjeść lunch a także skorzystać z Internetu. Przy budynku ustawiona została w 2009 roku nowoczesna czerwona rzeźba W cieniu chmury służąca także jako latarnia oraz miejsce spotkań. Linie numer 45 i 450 obsługują trasy do Norrköpingu (kurs średnio co godzinę). Są także autobusy w kierunku Valdemarsviku oraz kursy w obrębie gminy na przystań w Tyrislöt (Sankt-Anna) i do Östra Ryd. Na dworcu zatrzymują się przelotowe autokary Swebus w kierunku Kalmaru, Sztokholmu i Uppsali a także linia Svenska Buss łącząca Sztokholm z terminalem Flansbjär na przedmieściach Malmö. Do centrum przejść można pieszym ciągiem wzdłuż Karl Knutssons Gatan.

PRZYSTAŃ PASAŻERSKA zlokalizowana jest nad Kanałem Gotajskim przy promenadzie (Bergsvägen). W sezonie letnim stylowy parowiec M/F Lindön kursuje w kierunku Mem (rejs trwa 3 i pół godziny i jest połączony z lunchem). W wybrane dni odbywa się też dłuższa całodniowa wycieczka na wyspę Harstena w archipelagu Gryt a także wieczorny rejs "krewetkowy" pod zamek Stegeborg. Rezerwacja pod telefonem 012 11 09 00 lub przez e-mail: info@sbrunn.se. Dwudniowy rejs do Motali obsługuje parowiec M/S Wilhelm Tham. Szczegółowe informacje i rezerwacje pod telefonem: 031 80 63 15, e-mail: bookings@gotacanal.se. Strona web: http://www.gotacanal.se  

Dogodnym miejscem do pozostawienia samochodu będzie parking przy Margaretegatan przy dworcu autobusowym. Na starówkę jest stąd 10 min marszu spacerem. Bliżej przystani jest niewielki często zajęty parking przy Ågatan. Można również skorzystać z parkingu przy remizie strażackiej. Kilka dwugodzinnych miejsc postojowych jest także przy ratuszu oraz w odchodzących od placu ratuszowego bocznych uliczkach. Należy pamiętać, że wiele dróg w centrum Söderköpingu ma ograniczony ruch jednokierunkowy, co raczej nie sprzyja poszukiwaniu miejsca parkingowego w tym obszarze.

STACJE BENZYNOWE: znajdują się blisko drogi E22. Najbliżej centrum przy Ågatan jest położony Statoil wraz z myjnią. Po drugiej stronie drogi duże centrum handlowe Hemköp. Przy południowo-wschodniej rogatce mamy z kolei stacje 7Eleven i OKQ8.     

Motala część 1

MOTALA [112 km] / 29,8 tys. mieszkańców   

 Najlepszy widok na Motalę rozciąga się z nowego mostu Motalabron oddanego do użytku w październiku 2013 roku. Stanowi on ważny element obwodnicy miasta na trasie prowadzącej z Östergotlandii do Örebro. Centrum leży po wschodniej stronie przeprawy u ujścia do zatoki rzeki-kanału Motala Ström. Miasto ma w ogóle liczne powiązania z inwestycjami komunikacyjnymi. To tutaj w 1810 roku rozpoczęto budowę Kanału Gotajskiego a rozwinięta dzięki tej inwestycji osada stała się głównym ośrodkiem rozrządowym drogi wodnej, siedzibą jej zarządu, a także zakładów produkujących maszyny konieczne do realizacji tak wielkiego przedsięwzięcia, a potem stoczni budującej parostatki kursujące wzdłuż szlaku. W Motali został również pochowany sam projektodawca Kanału Gotajskiego Baltzar von Platen. W 1925 roku na wzgórzu ponad miastem zbudowano pierwszą w Szwecji rozgłośnię radiową funkcjonującą pod nazwą Radiotjänst Stockholm-Motala. Do śródmieścia wjeżdżamy Vadstenavägen i starym mostem zwodzonym nad Kanałem.  

STACJA KOLEJOWA Motala Central znajduje się przy Industrigatan 2. Dojście z centrum Platengatan lub Östermalmgatan do skweru z fontanną (w sąsiedztwie siedziba policji i zabytkowy budynek sądu). W budynku dworcowym jest niewielka poczekalnia, ubikacja oraz automat biletowy (brak natomiast kasy z obsługą). Z peronu stacyjnego (dwa tory) kursują pociągi Pendeltåg w kierunku Mjöllby, Linköpingu i Norrköpingu (mniej więcej co pół godziny). Przez stację przejeżdżają także dalekobieżne pociągi regionalne kompanii Bergslagen z połączeniami do Gävle, Falun, Borlänge, Örebro i Hallsbergu. Na dawnym przystanku kolejowym Motala Verkstad we wschodniej części miasta nie zatrzymuje się obecnie żaden pociąg. 

DWORZEC AUTOBUSOWY jest zlokalizowany bliżej śródmieścia przy Sjögatan naprzeciwko domu kultury (folkets hus) i biblioteki. Odjeżdżają stąd linie Östgötatrafiken m.in. do Linköpingu (52, 53, 63), Vadsteny (612, 613), Askersund (629) i Ödeshög (610). Niektóre autobusy lokalne do Borensbergu jadą przez Fornåsa (614). Przelotowe autobusy Blåklinten do Sztokholmu zatrzymują się natomiast przy stacji kolejowej.

Statki pasażerskie odpływają z nabrzeża przy dawnym budynku zarządu Kanału Gotajskiego (Göta Kanalbolag).  Jest przynajmniej kilka możliwości jedno- i kilkudniowych wycieczek:
M/S Wilhelm Tham kursuje do Söderköpingu oraz obsługuje wycieczki na całej trasie wodnej ze Sztokholmu do Göteborga. Ten stylowy parostatek wybudowany w miejscowej stoczni w 1912 roku. Posiada 25 kabin wielkości przedziału w wagonie oraz kilka większych apartamentów  przeznaczonych dla nowożeńców. Łazienki na każdym pokładzie. Sala jadalna. Dwudniowa podróż z nocnym postojem w Bergu obejmuje w związku z tym cztery posiłki a także zwiedzanie dworu Runstorp. Szczegółowe informacje i rezerwacje: tel. 031 80 63 15, e-mail: bookings@gotacanal.se, strona web: http://www.gotacanal.se 

M/S Wilhelm Tham

M/S Kung Sverker pływa na krótszym odcinku z Motali do Borensbergu (pętla taka zajmuje 5 godzin, na pokładzie jest bufet oferujący lunche) oraz proponuje wieczorne rejsy po jeziorze Wetter z muzyką oraz degustacją krewetek. Szczegóły i rezerwacja: tel 070 626 02 49 lub za pośrednictwem strony web: http://www.kungsverker.se 

M/S Kung Sverker

Szybka łódź M/Y Modig oferuje połączenia z Karlsborgiem po drugiej stronie jeziora Wetter (rejs trwa półtorej godziny w jedną stronę). Konieczne są wcześniejsze rezerwacje! W razie niepogody organizowana jest zastępcza wycieczka autokarowa na tej samej trasie. Szczegóły: tel 050 15 14 70, e-mail: info@gotakanal.net, Można także skorzystać z witryny web: http://www.gotakanal.net 

Najdogodniej położoną stacją benzynową jest dawny Shell (obecnie w sieci 7 Eleven) przy Södra Alléen 3 po południowej stronie kanału. Obok bar McDonald. Nieco dalej przy tej trasie leży niewielka stacja OKQ8 przy Vadstenavägen 14 reklamująca się niskimi cenami. Kilka miejsc do zatankowania znajduje się w pobliżu przelotowej trasy nr 50 na zachodnich przedmieściach: Tanka, Vintergatan 9 przy salonie Volvo, samoobsługowa St1 przy Vintergatan 16, oraz OKQ8 przy Vintergatan 25. Stacja Preem wraz z myjnią i sklepem spożywczym znajduje się przy Östermalmgatan na północno-wschodnim przedmieściu. Z kolei samoobsługowy Statoil (123) mieści się w dużym centrum handlowym przy północnej obwodnicy (Hökartorget)

. Druga niewielka stacja tej sieci mieści się przy Lustigkullevägen w południowej dzielnicy Charlottenborg.  

Najdogodniejszy parking znajduje się tuż przy przystani (Platengatan). Na dłużej auto pozostawić można również na parkingu Seglaren obok promenady na zapleczu domu kultury (Folkets Hus) oraz przy Östermalmgatan w zacisznym punkcie opodal głównego węzła komunikacyjnego

. Oprócz tego można przystanąć w centrum w miejscach oznaczonych jednak tylko na określony czas (najczęściej 2 godziny). Opłaty wg parkomatów.

Biuro Informacji Turystycznej, Platensgatan 12, 59135 Motala, Tel: 014 11 01 205, e-mail: info@motalaturistbyra.se, http://start.motala.se/.