Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Askersund. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Askersund. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 28 sierpnia 2016

Askersund część 3


ASKERSUND [159 km] / 4,0 tys. mieszkańców
Jedna z wizytówek miejscowości i najważniejszy zabytek stoi na wzgórzu ponad jeziorem Alsen przy wjeździe do miasta od strony zachodniej. Ceglany kościół gminny (landskyrka, 1) był porównywany przez Wernera von Heidenstama do sztokholmskiej świątyni na wyspie Riddarholmen. Przypomina ją nieco sylwetą oraz szczegółami wykończenia. Była to fundacja prywatna władających pałacem Stjernsund hrabiów Oxenstierna i Soop. Projekt wykonali w 1663 roku wybitni architekci Jean de la Vallée i Erik Dahlberg. Konsekracji świątyni dokonał w dniu 24 kwietnia 1670 roku biskup ze Strängnäs Erik Gabrielsson Emporagrius. Wnętrze świątyni zachowało wczesnobarokowy charakter. Zwraca uwagę bogato rzeźbiony biało-niebieski ołtarz główny przedstawiający 3 sceny biblijne: Ostatnią Wieczerzę, Ukrzyżowanie oraz triumf Chrystusa zmartwychwstałego. W podobnym stylu artystycznym utrzymana jest też ambona. Nawę główną zamyka od drugiej strony szeroki prospekt organowy. Ganek pochodzi z XVIII w. natomiast znajdujący się tam narząd jest wyrobem znanej firmy Setterquist i synowie z Örebro. Ważną częścią kościoła jest znajdująca się za ołtarzem ośmioboczna kaplica grobowa, w której pochowano fundatorów Johana Oxenstiernę oraz jego żonę Christinę wraz z drugim mężem Gustawem Soopem. Na ścianie podziwiać można okazałą kolekcję kartuszy herbowych. 
Kaplica Oxenstiernów i Soopów w kościele gminnym (landskyrka)

Na północ od rynku w Askersund na wzgórzu znajduje się drugi miejscowy kościół Zofii Magdaleny (2) nazwany imieniem duńskiej księżniczki, żony króla Gustawa III. Jest młodszy o ponad 100 lat  od opisywanego powyżej landskyrka i zdecydowanie mniejszy. Po ostatnim remoncie prezentuje się jednak całkiem interesująco. W prezbiterium znajduje się piękny ołtarz z obrazem przedstawiającym Chrystusa na Górze Oliwnej. Warto też zwrócić uwagę na żelazne zamki w drzwiach wyrób nagrodzony na wystawie rzemieślniczej w Paryżu. Wejście do kościoła flankują dwa podobne budynki parafialne na wysokiej podmurówce. Jeden z nich pełnił w przeszłości rolę szkoły, drugi - szpitala i przytułku. Poniżej znajduje się stary zadrzewiony cmentarz na którym zachowało się tylko kilkanaście grobów i gdzie dawniej stał pierwszy drewniany kościół miejski. Brukowana Storgatan sprowadza w dół do głównego placu miejskiego: Torget. W jego górnej części znajduje się skwer z niewielką fontanną projektu Folke Dahlberga i szpalerem platanów. Pomyśleć, że w trakcie urządzania tego kameralnego zielonego ogródka doszło pomiędzy lokalnymi politykami do poważnego sporu dotyczącego sposobu umieszczenia ławek. Do tego stopnia, iż jedna z nich podpisana została imieniem i nazwiskiem i w ten sposób niejako "zarezerwowana" w pasującym właścicielowi miejscu. Po wschodniej stronie placu stoi czerwony budynek miejskiego ratusza (3). Zbudowany został w 1780 roku po wielkim pożarze miasta. Najciekawszym elementem fasady jest umieszczona ponad zegarem herbowa figurka kowala uderzającego w dzwon o każdej pełnej godzinie w ciągu dnia. Rynek i sąsiednie uliczki w układzie szachownicowym cechują się zwartą zabudową o charakterze małomiasteczkowym. Dobrym przykładem drewnianej architektury jest reprezentacyjny budynek w południowej pierzei mieszczący dzisiaj aptekę. Szeregowe domy drewniane zachowały się również w dolnej części Storgatan. Wzdłuż tej ulicy można zejść w kierunku przystani i terenów zielonych nad brzegiem jeziora Alsen. Przy placu nad kanałem stoją stare magazyny przekształcone na sklepy i galerie sztuki. Na środku znajduje się niewielka muszla koncertowa a na nabrzeżu cumują statki wycieczkowe. 
Rejsy okrężne na statku MS Wettervik odbywają się 2 razy dziennie do mostu Stora Hammarsbron i z powrotem. Tura trwa półtorej godziny i kosztuje 140 SVK (dzieci do 12 roku życia bez opłat). Istnieje też możliwość połączenia tej wycieczki ze zwiedzaniem zamku Stjernsund (220 SVK). Kontakt pod telefonem 070 977 02 63, e-mail: info@wettervik.se 
Kontynuując wycieczkę wzdłuż brzegów jeziora Alsen obok dawnego budynku łazienek dotrzemy do mostu wiszącego prowadzącego na niewielką wysepkę Borgmästareholmen (5). 
Łazienki na nabrzeżu jeziora Alsen
Znajduje się tam plaża, kąpielisko i plac zabaw dla dzieci. W parku nad brzegiem jeziora stoi też najstarszy dom w mieście, niewielka kryta darnią chatka z wysokim ceglanym kominem zwana Sager Stuga (4). Chyba jedyna, która przetrwała wielki pożar z 1776 roku, ponieważ wiatr akurat zmienił kierunek. Altanka w sposób dobitny pokazuje jak w ciągu 250 lat zmieniły się standardy życia w Szwecji. Promenada ciągnie się ku wschodowi w okolice nowej hali kongresowej i centrum kultury Sjöängen, której otwarcie planuje się na jesień tego roku. Dalej na wschodzie rozciąga się dzielnica Stavahagen. Przy końcu Hagavägen jest wejście do skansenu (6). Z przystani można tu również dotrzeć turystyczną kolejką. Ogród założono w 1933 roku. Znalazły się tutaj liczne stare obiekty przeniesione z miasta i jego okolic. Obejrzeć można m.in. komorę celną z 1780 roku, spichlerze z Olshammar, domek żołnierza z Rude, saunę z Tiveden, kilka starych domków z Askersundu, szopę dla owiec, suszarnię lnu, altanę rekreacyjną i pompę wodną. W budynku zwanym Klockaregården mieści się kawiarnia i sklep z pamiątkami. W sezonie działa też mini-ogród zoologiczny ze zwierzętami gospodarskimi. Od północy ze skansenem sąsiaduje park leśny Stadsparken ze starymi okazami drzew, miejsce spacerów i rekreacji na świeżym powietrzu. Rezerwat przyrody - jeden z dwóch w granicach miasta.   
                      

sobota, 27 sierpnia 2016

Askersund część 2

ASKERSUND [159 km] / 4,0 tys. mieszkańców
Większość miejsc noclegowych w mieście zlokalizowano przy kanale po zachodniej stronie starówki. Właściciele przyczep campingowych i samochodów turystycznych mogą skorzystać z placu postojowego przy przystani (Södra Infarten 6). Dostęp do energii elektrycznej, WC, pralnia (20 SVK za godzinę). Na miejscu baza gastronomiczna: sklep i kawiarnia a po drugiej stronie drogi znany salon z czekoladą Venus. Wypożyczalnia sprzętu wodnego oraz rowerów. Koszt biwaku 200 SVK. 
Naprzeciw przystani znajduje się  hotel należący do sieci Best Western. Pokoje 1, 2 i 3-osobowe o zróżnicowanym standardzie w cenie 850-1300 SVK za noc. Goście chwalą sobie zwłaszcza funkcjonującą w hotelu Norra Vättern restaurację. Duży parking. 
Na drugim brzegu kanału przy Sundsgatan 4 w dawnym budynku gospodarczym znajduje się przytulny pensjonat Sundsgården - Garvaregården z restauracją, kawiarnią, pubem i częścią hotelową na dwóch piętrach. Na dziedzińcu uroczy ogródek ze stolikami kawiarnianymi. Zwykły pokój w cenie 790 SVK, droższe pokoje o wyższym standardzie i specjalnym "tematycznym" wystroju. Telefon kontaktowy: 058 31 04 45, e-mail: info@pensionatsundsgarden.se, strona web: http://www.pensionatsundsgarden.se/ 


Oprócz tych miejsc można też skorzystać z prywatnych apartamentów w innych częściach miejscowości, w tym domku dla 4 osób w parku nad brzegiem jeziora Alsen. Szczegóły w biurze informacji turystycznej. Adres biura informacji: Torget, 69630 Askersund, telefon: 058 38 10 88, adres poczty e-mail: info@visitaskersund.se, strona web: http://www.visitaskersund.se   

piątek, 26 sierpnia 2016

Askersund część 1

ASKERSUND [159 km] / 4,0 tys. mieszkańców
Według lokalnej tradycji uważa się, że prawa miejskie otrzymał Askersund w dość szczęśliwych okolicznościach. Przywilej ten miał stać się udziałem pobliskiego Åmmebergu, ale dekret królewski nie dojechał na miejsce. W powozie którym zmierzała królowa Krystyna na uroczystości lokacyjne pękła oś i monarchini zadecydowała, że jej podróż zostanie skrócona a miastem zostanie gościnny Askersund. Było nie było 4-tysięczna obecnie osada na skraju lasów Tiveden do dziś chlubi się nadaniem z 13 czerwca 1643 roku. W miasteczku jest sporo drewnianej zabudowy oraz aż dwa kościoły: polowy (gminny) oraz miejski. Wjazd do centrum przez most Sundsbro ponad kanałem łączącym jeziora Alsen (północna część Wetteru) i Viken.

DWORZEC AUTOBUSOWY znajduje się w południowo-wschodnim kącie starówki na skraju parku rozciągającego się nad brzegami jeziora Alsen. Teren ten w 2016 roku został poddany gruntownej modernizacji w związku z powstaniem nad brzegiem jeziora nowej inwestycji: centrum kulturalnego Sjöängen. W położonym nieopodal drewnianym budynku dawnej stacji kolejowej mieści się kameralna kawiarenka. Autobusy odjeżdżają z kilku stanowisk m.in. do Kumla, Hallsbergu, Örebro, Medevi, Zinkgruvan, Nydalen, Motala i Laxå. 
PARKOWANIE w Askersundzie powinno być zasadniczo łatwe i bezpłatne, najlepiej jednak wyposażyć się w miejscową kartę parkingową (P-Skivan) dostępną np. w biurze informacji turystycznej albo hipermarkecie ICA. Pozwala ona zostawić auto przez dodatkowe pół godziny ponad czas dostępny na danym miejscu. Najważniejsze parkingi w mieście: przy dworcu autobusowym (Norströmsgatan), Tullplan (przy kościele Frikyrka), Berggatan (róg Norströmsgatan), Rynek (max 3-godziny), Przystań (przy wjeździe do miasta od zachodu koło mostu Sundsbro, zwykle zatłoczony)
STACJE BENZYNOWE: Po zachodniej stronie miasta przy głównej drodze w kierunku Örebro można zatankować na dużej stacji Shella (7Eleven). Osobny terminal obsługuje duże wozy ciężarowe. Inne stacje paliwowe znajdują się na zachód od centrum. Samoobsługowy Statoil przy Bergslagsvägen sąsiaduje z dwoma centrami handlowymi Coop i Netto. Jeszcze dalej już przy wyjeździe na obwodnicę znajduje się placówka OKQ8 z atrakcyjnymi jak na Szwecję cenami. Warto też dodać, że przy przystani mieści się punkt tankowania dla łodzi silnikowych. 

Dawna stacja kolejowa w Askersund
  

poniedziałek, 15 sierpnia 2016

Północny Wetter. Do Askersundu


Ekspresowa droga nr 50 przecina jedną z dużych wysp w północnym archipelagu a następnie równiną dociera do miasteczka położonego w najdalej na północ wysuniętym punkcie Wetteru. 

Droga przekracza cieśninę Stora Hammarsundet i wjeżdża na Almudden - zalesiony skalisty cypel wyspy Öna. Po lewej ręce mijamy elektrownię wiatrową.
[152 km] W prawo droga do rezerwatu Prinskullen na północnym cyplu wyspy. Nazwa pochodzi od utalentowanego muzycznie księcia Szwecji i Norwegii Fransa Gustawa Oskara, który w tym zaciszu z widokiem na pobliski pałac Stjernsund tworzył wiersze i pieśni. W południowej części obszaru jest skalisty grzbiet a poniżej niego niewielki naturalny staw - głęboczek zwany Rudatjärnen. 
[153 km] Przeprawa mostowa przez węższą cieśninę zwaną Lilla Hammarsundet. Długość - 300 m, średnia wysokość nad lustrem wody - 13 m. Po prawej stronie w wodzie widać przęsła starego mostu. 
Pałac Stjernsund

[154 km] Ocieniona drzewami aleja prowadzi w prawo do pałacu Stjernsund położonego na wysokim brzegu jeziora Alsen. Rezydencja zbudowana w drugiej połowie XVII wieku przez Johana Oxenstiernę była następnie rozbudowana, zwłaszcza kiedy jej właścicielami stali się członkowie królewskiego rodu Bernadotte. Z miejscem tym związany jest zwłaszcza jeden z wnuków Karola Jana XIV - przedwcześnie zmarły Gustaw zwany "księciem muzyki" (Sångaprinsen) znany z kompozycji popularnej pieśni o szczęśliwym życiu studenta wykonywanej przez chóry uniwersyteckie nie tylko w Szwecji, ale w całej Skandynawii. Fasada głównego dwupiętrowego budynku z portykiem wspartym na czterech kolumnach jońskich pochodzi z 1798 roku o czym informuje napis na szczycie. Obok znajdują się cztery niezespolone mniejsze budynki tzw. skrzydła kawalerów, gubernatora, księcia i bilardowe. Wewnątrz podziwiamy bogaty XIX-wieczny wystrój w stylu empire z zabytkowymi meblami, rzeźbami alegorycznymi i malowidłami ściennymi. Warto zwrócić uwagę na piękny stojący zegar na klatce schodowej oraz łóżko z baldachimem, z którego korzystała królowa Józefina. W otoczeniu tarasy z widokami na jezioro, park angielski oraz tradycyjne gospodarstwo hodowlane, gdzie po raz pierwszy w Szwecji stworzono rasę biało-czerwonego bydła mlecznego znaną tu jako SRB. Kawiarnia i sklep z artykułami ekologicznymi. 
Obiekt administrowany przez Królewską Szwedzką Akademię Literatury, Historii i Starożytności jest dostępny do zwiedzania w sezonie letnim. Grupy z przewodnikiem - cena biletu 60 SVK. Kontakt telefoniczny: 058 31 00 04
Wystrój sali jadalnej

200 m dalej nowy rozjazd zwany Bergslagsdiagonalen. W lewo prowadzi droga 49 biegnąca zachodnim brzegiem Wetteru. 600 m dalej w Rude mijamy stary niewykorzystywany już odcinek tej drogi.
[156 km] Po prawej cypel Husabergsudde z widokiem na Askersund. Miejsce znane od czasów wikingów. Podobno zakopywano tutaj skarby.
Od maja do września funkcjonuje w tym miejscu spory camping z domkami do wynajęcia oraz miejscami dla przyczep i namiotów. Teren niestety dość odsłonięty, więcej drzew przy brzegu jeziora. Wynajem dwuosobowego domku w cenie 320-350 SVK. Ustawienie kampera lub przyczepy 170-220 SVK plus opłata 30 SVK za energię elektryczną. Najtaniej za namiot: 60-70 SVK dziennie. W kompleksie jest sklepik spożywczy, pomost i kąpielisko nad jeziorem, tor minigolfa oraz plac zabaw dla dzieci. Kontakt telefoniczny: 058 37 11 435, e-mail: camping@husabergsudde.se
[158 km] Rondo na przedmieściach Askersund przy ceglanym kościele gminnym (landskyrka). Do miasta jeszcze jakieś 500 m na prawo. 

czwartek, 21 lipca 2016

Przez Åmmeberg do Askersundu




Boczna droga omijająca od wschodu rewir jeziorny północnego Wetteru określany czasem mianem delty, gdyż rozgałęziające się przestrzenie wodne sugerują istnienie tutaj ujścia wielkiej rzeki. Na trasie znajdują się dwie interesujące osady przemysłowe związane z kopalnictwem cynku, miedzi i ołowiu.

W Gärdshyttan na 144 kilometrze trasy głównej (Motala-Askersund) odgałęzia się boczna droga w kierunku północno-wschodnim. Pierwsze 2 km biegnie równiną a następnie wspina się na niewysokie częściowo zalesione wzgórza Tylöskogen.
[3 km] 1 km na prawo parking przy wejściu do rezerwatu Mårsätter (1). Pomarańczowo znakowany szlak prowadzi nad niewielkie śródleśne jeziorko o ciemnej, torfowej barwie wody a następnie pod skalne urwisko i na punkt widokowy z panoramą wzgórz i jeziora Wetter na horyzoncie. W lesie często można usłyszeć głosy głuszca lub czubatki europejskiej. 
[7 km] Dalby. Skrzyżowanie dróg. W lewo w kierunku Åmmebergu. Przedtem warto jednak zboczyć 2 km w prawo do osady Zinkgruvan. Od 1857 roku funkcjonuje tu duża kopalnia cynku, ołowiu i miedzi założona przez belgijskie towarzystwo Vieille Montagne. Jest to najbardziej na południe wysunięta kopalnia głębinowa w Szwecji. Podziemne chodniki osiągnęły współcześnie głębokość 1300 m. Dzisiejszy zakład wykorzystuje 3 szyby przemysłowe a łączne wydobycie rudy i tzw. rudy wzbogaconej metodą flotacji przekroczyło w 2015 roku dwa i pół miliona ton. Urobek jest transportowany ciężarówkami do śródlądowego portu Otterbäcken nad jeziorem Wener i stamtąd rozwożony do odbiorców głównie za granicą. We wschodniej części osady znajduje się nowy kompleks górniczy (3) rozpoznawalny z daleka dzięki wysokiej 70-metrowej wieży wyciągniczej. 

Kopalnia w Zingruvan. Nowy zakład i plan części podziemnej

Przy bramie wejściowej bufet i kiosk a obok niego niewielka stacja benzynowa. Z Askersundu do Zinkgruvan jeździ autobus 752 (4 kursy dziennie).

Na południe od głównej drogi przy szybie Knalla powstała placówka muzealna (2) z częścią nadziemną i podziemną. Na powierzchni obejrzeć można pamiątki związane z funkcjonowaniem i rozwojem wydobycia, rozmaite maszyny, kilkusetmetrowy odcinek dawnej kolei wywożącej rudę do portu w Åmmebergu a także kolekcję kolorowych minerałów. Tegoroczną nowością jest trasa na poziomie 200 metrów pod ziemią prowadząca dawnymi korytarzami górniczymi wyłączonymi z eksploatacji po 2004 roku. 
Muzeum (Knalla Gruva) czynne jest w sezonie letnim (lipiec-sierpień) od poniedziałku do piątku w godzinach od 10 do 16. Wycieczki podziemne z przewodnikami odbywają się w trzech turach w poniedziałki, środy i czwartki o godzinie 10, 11.30 i 13. Uczestnicy muszą mieć ponad 12 lat. Zalecane jest cieplejsze ubranie odporne na wilgoć. Na dole panuje stała temperatura około 12
°C. Bilety do muzeum kosztują 40 SVK a razem ze zwiedzaniem podziemnej trasy 240 SVK. Informacje i ewentualna rezerwacja pod telefonem: 058 38 22 03, mailowo: museum@lundinmining.com. Bilety można też zakupić na witrynie lokalnej organizacji turystycznej w Askersund.
[10 km] Po prawej pod grzbietem Garpaberget znajdują się dwie stare kopalnie pirytu. W Västerby Gruva miał w 1768 miejsce poważny wypadek. W wyniku obrywu skalnego wewnątrz górotworu zostało uwięzionych 10 osób. Po tej katastrofie wydobycie wstrzymano a ostatecznie zakład zlikwidowano w połowie XIX wieku. Obecnie można podejść pod częściowo zasypany otwór. 2 km dalej znajduje się Garpa Gruva (4) podobna średniowieczna kopalnia z zachowanym fragmentem oszalowanego korytarza dziś prowadzącego jednak przez odsłonięte zapadlisko. Dojście ścieżką wzdłuż krawędzi wzgórza.

[14 km] Åmmeberg. Miejscowość leży w przewężeniu między jedną z północnych zatok Wetteru - Kärrafjärden a jeziorem Åmmelången. Śluza na skanalizowanej strudze łączącej oba akweny. Przystań i marina jachtowa w zatoce Tomteviken na południu. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu docierała tutaj kolej transportująca rudę z Zinkgruvan. Pozostałością dawnej rampy jest ceglany budynek lokomotywowni (lokstallen, 5), w którym odbywają się czasem okolicznościowe wystawy i znajduje się stara zabytkowa lokomotywa. W jego sąsiedztwie jest też ceglana neogotycka wieża wodna stojąca na skale w nurcie rzeki. Kamienne schody prowadzą na wzgórze gdzie znajduje się XIX-wieczny dom kultury ufundowany przez koncern Vieille Montagne. 
Wieża wodna w Åmmebergu
Stare budynki noszą piętno architektury belgijskiej. Taki jest dla przykładu ceglany hotel Montagne z 1861 roku stojący po wschodniej stronie rzeki. Jest to jedna z najstarszych wciąż czynnych tego typu placówek w Szwecji. W nieco zdziczałym parku na tyłach jest stara kręgielnia a w okolicy pola golfowe. Przy drodze do Zinkgruvan XIX-wieczny dwór - dawna siedziba zarządcy kopalni. 
Droga wyprowadza na widokowy grzbiet ponad wydłużonym jeziorem Åmmelången. W prawo droga do starego cmentarza rzymsko-katolickiego na którym chowano inżynierów pochodzących z Belgii, Francji czy Niemiec.  
[16 km] Skręcamy w lewo w kierunku Askersund. Droga wspina się na wysoki zalesiony grzbiet. Na jego stoku znajduje się opuszczona kopalnia żelaza i manganu (Åmme Gruva).
[19 km] Droga obniża się nad pięknie położone niewielkie jezioro Gransjön a następnie przejeżdża wzdłuż północno-zachodniego brzegu Djupviken - najdalej na północ wysuniętej zatoki Wetteru. 
[21 km] Skrzyżowanie na przedmieściach Askersundu. Do centrum w lewo Bergslagsvägen. W prawo na obwodnicę (trasa 50 w kierunku Motali i Örebro).