Rimforsa i okolice

Rimforsa leży nad przesmykiem wodnym pomiędzy jeziorami Järnlunden i Åsunden. Wioska u stóp wzniesienia Galghagen wzmiankowana była już w średniowieczu. Tędy biegł stary szlak drogowy na południe. Podążała nim abdykująca królowa Krystyna, a także Karol XI wizytujący Karlskronę. Większe znaczenie zyskała miejscowość dopiero po wybudowaniu kanału i linii kolejowej. Obecnie jest to bardzo ważny punkt na szlaku wodnym, ponieważ tutaj przynajmniej formalnie kończy się właściwy kanał a zaczyna system połączonych akwenów jeziornych ciągnący się dalej na południe. Oprócz tego przebiega tędy linia kolejowa Linköping-Vimmerby (Hultsfred) oraz droga główna 34.

W Rimforsa są obecnie 3 przystanie łodzi. Stary port (Brygga) znajduje się w południowej zatoce jeziora Järnlunden zwanej Smedjeviken. Nadal jest to największa marina jachtowa w okolicy. Okazyjnie zawija tam statek M/S Kind na swojej trasie z Linköpingu do Rimforsy. Na miejscu znajduje się parking, toaleta, prysznic oraz kuchnia polowa. Obecnie jednak statki białej floty rozpoczynają i kończą swoje rejsy w nowej przystani wybudowanej w 2008 roku i położonej po drugiej stronie osady w Björksund na brzegach jeziora Åsunden. Aby tam wpłynąć statek z Linköpingu pokonuje jeszcze cieśninę nad którą przerzucone są mosty drogowy i kolejowy.  

Od maja do sierpnia w piątek kursuje na tej trasie jeden statek w każdą stronę. Dodatkowo w lipcu podobne rejsy odbywają się we wtorki, czwartki i soboty. Żegluga z Linköpingu zajmuje 7 godzin (od 10 do 17) a w stronę przeciwną 6 godzin (od 10 do 16). Godziny te przynajmniej teoretycznie zsynchronizowane są z kursami pociągów lub autobusów na tej trasie, co umożliwia wycieczkę okrężną w ciągu jednego dnia, aczkolwiek bez możliwości zwiedzenia miejsca docelowego. Statki zatrzymują się także po drodze na 10 - 11 przystaniach opisanych w innych częściach przewodnika. Oprócz tej głównej tury można w sezonie letnim odbyć z nowej przystani w Rimforsa wieczorne rejsy po jeziorze Åsunden (niektóre piątki od czerwca do sierpnia, 19-22) lub po jeziorze Järnlunden do Brokind (dwie lipcowe soboty, 19-21.30). Szczegóły rezerwacji na stronie web:  https://www.rederiabkind.se, telefon kontaktowy: 070 638 02 30 lub 013 663 50, e-mail: kind@rederiabkind.se 
Trzecia przystań należy do klubu jachtowego Kinda Kanal Veteranbåts i znajduje się na północ od Björksund oraz hali sportowej Åsundahallen. Znajduje się tutaj bom i rampa. Klucz do obiektu wynająć można w motelu Kinda w pobliżu stacji benzynowej. 
Stacja na linii kolejowej Kustpilen z Linköpingu do Oskarshamnu i Kalmar. Pociągi kursują mniej więcej co 2 godziny. Brak poczekalni i kas biletowych. Przy stacji jest także przystanek autobusowy przy którym zatrzymują się autobusy nr 540 i 546 relacji Linköping - Kisa. Inne autobusy na tej trasie to ekspresowe 38 i 39 stające na przystanku przelotowym w pobliżu ronda na drodze 34.
STACJE BENZYNOWE: INGO, Ulrikavägen 1, przy niej sklep z zapleczem gastronomicznym, Frodab, Kalmarvägen 1, lokalny sprzedawca paliwa (także ropy do diesli), usługi naprawcze silników do łodzi i urządzeń rolniczych

Jeżeli chodzi o nocleg najprostszym wyborem będzie Kinda Motell tuż przy rondzie (Ulrikavägen 1). Oferuje 12 pokoi dwuosobowych i jeden większy apartament dla maksimum 4 osób. Na miejscu parking, pizzeria, stacja benzynowa Ingo oraz supermarket spożywczy. Kontakt pod numerem telefonu: 070 860 48 95, e-mailem: info@kindamotell.se. Rezerwacja możliwa też bezpośrednio na stronie web: https://www.kindamotell.se.
Lepszym wyborem także pod względem cenowym wydaje się położone nieco dalej od centrum schronisko/hostel w kompleksie Liljegården. Pokoje do wynajęcia znajdują się zarówno w głównym budynku pałacowym jak i w sąsiednich oficynach. Obiekt dysponuje świetlicą z TV, kuchnią, jadalnią, bezpłatnym wifi. Możliwość wynajmu kajaka, gry w siatkówkę plażową, boule oraz grillowania. Dodatkowa opłata pobierana jest za pościel, ręczniki oraz końcowe sprzątanie. Można też zamówić śniadanie. Kontakt telefoniczny: 049 47 97 00, e-mail: info@liljeholmen.nu. Szczegóły na stronie internetowej https://liljeholmen.nu/. 
W sąsiedztwie położony jest ogród Östgötagården prowadzony przez organizację misyjną Evangeliska Frikyrka. Można skorzystać z noclegu na kempingu we własnym namiocie, przyczepie lub kamperze, ewentualnie w domku (sale zbiorowe). Do dyspozycji jest jadalnia i świetlica, strzelnica sportowa oraz kąpielisko. Kontakt i szczegóły pod telefonem 049 42 03 11 lub adresem mailowym ostgotagarden@telia.com 

Rimforsa Strand

3-gwiazdkowy hotel Rimforsa Strand to już wydatek ponad 1000 SVK za noc za osobę. Oprócz zwykłego noclegu oferuje pakiety usług z dodatkowymi atrakcjami. Ceny pokojów różnią się w zależności od widoku (droższe są te z oknami wychodzącymi na jezioro Åsunden). Na miejscu posiłki, sala konferencyjna i świetlica z TV. Obiekt jest dość molochowaty. Innym mankamentem jest brak plaży przy ośrodku. Telefon kontaktowy: 049 47 92 90, poczta e-mail: info@rimforsastrand.se
Ostatnią i darmową opcją jest plac biwakowy przy nowej przystani (Hallvägen 3). Jest tam miejsce dla 5 kamperów lub pojazdów z przyczepą kempingową. W budynku recepcji znajdują się toalety i sanitariaty (za opłatą).

Wjeżdżając do Rimforsa trudno przeoczyć wysoką sylwetę starego elewatora zbożowego stojącego w sąsiedztwie stacji kolejowej. Dziś nie jest już w pełni wykorzystywany a swoistą zmorą dla mieszkańców stały się gniazdujące na nim stada ptasie. 

Stary silos zbożowy w Rimforsa

Przy rondzie na rogatkach miasta stoi drewniana rzeźba trolla a podobna instalacja znajduje się po przeciwległej stronie drogi 34 w sąsiedztwie sklepu ogrodniczego a także przy szkole podstawowej w Björkliden. Główna ulica osady Kalmarvägen ciągnie się od mostu na wodnym przesmyku ku południowi zakręcając łagodnym łukiem. W pobliżu zakrętu na szerokich błoniach wzniesiono w 1992 roku nowoczesną kaplicę Dobrego Pasterza, ponieważ wcześniej zgromadzenie posiadało jedynie kościoły w wiejskich lokalizacjach w okolicy Rimforsy w Tjärstad, Hägerstad, Kättilstad i Oppeby. Zdecydowanie starsze XVII-wieczne pochodzenie ma gospodarstwo znane jako Gästgiverigård (1) położone po południowej stronie głównego placu. W dawnych czasach znajdowała się tutaj przydrożna karczma. Najbardziej okazały budynek mieszkalny w miejscowości pochodzi jednak ze znacznie późniejszego okresu. To dawny hotel kolejowy przy Järnvägsgatan 1 w sąsiedztwie stacji. Przez pewien czas mieszkał tutaj Åke Edvardsson autor poczytnych kryminałów. Przy Järnvägsgatan 8 znajduje się budynek zwany Godtemplargården mieszczący dom kultury, bibliotekę i sale kinową. W pomieszczeniach biblioteki warto odnaleźć oryginalny drewniany szyld dzieło artysty Gunnara Kennevada. Ulica Skolgatan prowadzi z "rynku" pod górę i dalej w kierunku przystani  nad jeziorem Åsunden. Wędrując tam miniemy nową halę gimnastyczną oraz willę Björksund (2) położoną w cieniu wzgórza Galghagen. Według badań archeologicznych w tej okolicy znajdowała się średniowieczna fortyfikacja zwana Forsholm. Budynek natomiast wzniesiony około 1915 roku był z początku rezydencją kupca hurtownika a potem wykupiony przez państwo stał się ośrodkiem kolonijnym. Wzdłuż Hallvägen można przejść drogą wzdłuż brzegu jeziora do strzeżonego kąpieliska z piaszczystą plażą, pomostem i boiskiem do siatkówki plażowej. W południowej części miasteczka tuż nad jeziorem znajduje się kompleks hotelowy Rimforsa Strand (3). Powstał w początkach XX wieku a w latach 60-tych został rozbudowany na centrum szkoleniowe firmy Saab. Przez około roku niezbyt zresztą szczęśliwym dyrektorem tego ośrodka był niejaki Johan Alfred Ander, późniejszy przestępca i zabójca, ostatni Szwed skazany na karę śmierci i jako jedyny uśmiercony w 1910 roku za pomocą gilotyny.
Po drugiej strony cieśniny Björksund w Linnäs mniej więcej w podobnym czasie Esbjörn Pontin, właściciel pobliskiego majątku Skedevi wzniósł swoją letnią willę. Jej nazwa Liljeholmen (4) pochodzi od starszej posiadłości jego przodków, która stała w miejscowości Blåvik pod Tranås. W 1952 roku do dworu wprowadziła się szkoła średnia prowadzona przez kościół Evangeliska Frikyrka zwany też misją z Örebro. Powstał duży kampus obejmujący kilkanaście obiektów w tym aulę, bibliotekę, salę gimnastyczną i jadalnię dobudowaną bezpośrednio do głównego dworu. Prowadzi się tutaj rozmaite kursy zawodowe i hobbystyczne  związane głównie z muzyką oraz tematyką religijną. Specyficzną duchową atrakcją tego miejsca jest ścieżka prowadząca przez szereg stacji symbolizujących kolejne tajemnice wiary (frälsarkransvandringar). W Polsce wiele sanktuariów posiada dróżki różańcowe, ta w Liljeholmen oparta na podobnym koncepcie łańcuszka z koralików, odróżnia się od nich swoistą symboliką poszczególnych kamieni oraz obrazów o dużym stopniu abstrakcji. Trasa jest dostępna dla wszystkich i oczywiście bezpłatna, traktowana jako rodzaj procesji czy modlitwy. Do kompleksu należy też stara wieża transformatorowa ustawiona na skalistym pagórku tuż ponad linią kolejową Kustpilen. Kiedyś towarzyszył jej oświetlony zegar. 

Trollegator

Około 9 km na zachód od Rimforsy znajduje się rezerwat przyrodniczy i jaskinie Trollegator. Leżą około 1 km na północ od drogi lokalnej prowadzącej do miejscowości Ulrika. System grot zapadliskowych powstał w wyniku lokalnego trzęsienia ziemi u schyłku epoki lodowcowej. Spowodowane ono było izostatycznym podnoszeniem się terenu po stopieniu czaszy lądolodu.  Główna jaskinia tworzy labirynt korytarzy o długości około 140 m ze sporą salą w części środkowej. Czerwone pasma na ścianach są wynikiem wytrącania się tlenków żelaza z substancji humusowych, chociaż w przeszłości uważano, że to rozmazana krew wołów porwanych przez trolle. Mniejsze jaskinie to Hästskon, Grytet i Jojes Hål. W sąsiedztwie istnieją również liczne formy powierzchniowe w postaci rowów, szczelin i oderwanych bloków granitu - prawdziwe "drogi trolli". Zwiedzanie jaskiń możliwe jest z własnym oświetleniem. Na miejscu znajdują się wiaty i palenisko do grilla.          

Kanał Kinda. Z Brokind do Rimforsa

Powyżej śluzy w Brokind droga wodna kanału Kinda biegnie przez szeroko rozlane jezioro Järnlunden o powierzchni prawie 15 kilometrów kwadratowych. Sam szlak prowadzi wschodnią częścią akwenu w tym cieśniną na północ od wyspy Hackelboön. Nazwa przestrzeni wodnej nie pochodzi bynajmniej od zbitki wyrazów żelazo (järn) i zagajnik (lund), ale od staroszwedzkiego słowa "jælunder" oznaczającego głośny dźwięk: szum lub grzmot i odnoszącego się do tutejszych warunków wietrznych. Zbiornik posiada dwie długie zatoki Viggebyviken na północy i Törneviken na zachodzie. Ich brzegi są przeważnie zalesione, natomiast na wschodzie i południu jest więcej łąk i obszarów uprawnych. Jeziorem biegnie też granica gmin Linköping i Kinda. U południowego krańca leży ważna przystań i lokalny ośrodek usługowy Rimforsa. 

Viggebyudden

Duży półwysep po północnej stronie jeziora Järnlunden. Przy piaszczystej plaży Viggebysand kończy się boczna szutrowa droga spod pałacu w Brokind. Po drodze są jeszcze dwa wejścia na teren popularnego rezerwatu przyrodniczego obejmującego cypel oraz położone od niego na południe wysepki stanowiące zamknięte w sezonie godowym ostoje wodnego ptactwa. Geologicznie teren ten stanowi fragment długiego lodowcowego ozu ciągnącego się wzdłuż dna jeziora w kierunku Rimforsa. Miejscami odsłaniają się tutaj także skały prekambryjskiego podłoża. Na południowym parkingu mamy ekspozycję głazów budujących tarczę krystaliczna fennoskandii. Dominują lasy liściaste z lipą i dębem, bory sosnowe oraz świetliste dąbrowy. Drzewostany zostały znacznie przetrzebione przez orkany Gudrun i Per z lat 2005 i 2007. W centralnej części obszaru znajdują się łąki i grunty ruderalne pozostałe po istniejącej tutaj farmie związanej z posiadłością w Brokind. W rezerwacie znajdziemy rzadkie gatunki flory np. kwitnącą w maju kukułkę bzową (Dactylorhiza sambucina) zwaną w Szwecji storczykiem Adama i Ewy, kruszczyka szerokolistnego (Epipactis helleborine) lub rozmaite gatunki mchów i porostów oraz fauny - orły bieliki i dzięciołki gnieżdżące się zwłaszcza w pniach starych topoli. W lipcu i sierpniu na stromych stokach pomiędzy Mariestadudden a Viggebysand masowo kwitnie fioletowy przetacznik kłosowy (Veronica spicata). W płytkich przesmykach wodnych między wyspami Tallön, Rågön, Åttingen i Bromön rośnie rzadka rdestnica błyszcząca (Potamogeton rutilus) występująca w Szwecji jedynie na kilkudziesięciu stanowiskach.  

Cypel Jaktstugeudden w rezerwacie Viggeby

Kilka znakowanych szlaków turystycznych w tym dalekobieżny Östgötaleden  prowadzący na cypel Jaktstugeudden (1) z dawną chatą myśliwską i drewnianym pomostem. Przy ścieżkach spacerowych liczne wiaty, deszczochrony, tablice informacyjne i toalety. Miejsca do wędkowania dla posiadaczy licencji.

Törneviken

Zachodnia zatoka jeziora z położonym po północnej stronie zagospodarowanym kąpieliskiem w Hulta. Miejsce znane jest też wśród wędkarzy.

Szkoła w Tignemåla (2)

W zagubionej wśród lasów po zachodniej stronie jeziora osadzie Tignemåla już w połowie XIX wieku założono pierwszą placówkę edukacyjną zgodnie z wytycznymi szwedzkiego rządu. Początkowo była to tzw. szkoła ambulatoryjna - wydzielone pomieszczenie do którego w określonych porach przybywał nauczyciel wraz z pomocami dydaktycznymi. W 1876 roku powstała tu niewielka szkoła stacjonarna dla lokalnej populacji wiejskiej, która działała do 1952 roku. Obecnie przekształcona została w muzeum ze stuletnimi sprzętami, podręcznikami a nawet staroświeckimi organami.

Zwiedzanie od maja do września. Wstęp 30 SVK. Przydatna wcześniejsza rezerwacja pod numerem telefonu właścicielki farmy Inger Falk: 013 424 65 lub 0736 23 68 61    

Hamra

Duża stadnina koni na wschodnim wybrzeżu z oryginalnym wiaduktem ponad trasą szybkiego ruchu Linköping - Rimforsa.

Hackelboön

Największa wyspa na jeziorze Järnlunden powstała w XIX wieku przez połączenie kilku mniejszych szkierów. Obecnie przecięta jest drogą szybkiego ruchu 23/34 a na południu połączona groblą ze stałym lądem. Parking. Jej południowo-wschodni cypel Granholmen to ostoja czapli siwej niedostępny do zwiedzania już od marca. W części zachodniej  znajduje się rezerwat przyrody (3) do którego dojść można wygodną ścieżką od miejsca postojowego. Lasy bagienne i łąki. Przy zachodnim cyplu zwanym Tjurhuvud pomost i niewielkie kąpielisko. Dodatkową atrakcją jest ekologiczny questing przeznaczony dla dzieci w wieku 8-12 lat. Ulotki na ten temat znaleźć można w sieci www: https://www.lansstyrelsen.se/ostergotland/besok-och-upptack/naturreservat/hackelboon-naturreservat.html  

Dom Kallego Stina na szkierze - zdjęcie z archiwum gminy Kinda

Z kąpieliska mamy widok na niewielki szkier o dziwnej nazwie Fläsklösen (Brak Świni, 4) o powierzchni około 100 metrów kwadratowych. To chyba najmniejsza wyspa na świecie jaką zamieszkiwał człowiek. W latach 1930-1945 zbudował tu swój dom wdowiec z Rimforsa. Znany był powszechnie jako Kalle Stina, przy czym drugi człon pseudonimu pochodził od imienia jego matki. Ludzie zwali go także pustelnikiem a nawet "królem Karolem I" z Fläsklösen. Trudnił się głównie rybołówstwem i pracami sezonowymi. Był też radioamatorem hobbystą. Na skalistej powierzchni szkieru zachowały się jeszcze betonowe ślady podmurówki z jego domku.

Klevberget i Borgarmon

Najwspanialszy widok na jezioro Järnlunden roztacza się z położonej po jego południowo-zachodniej stronie góry krawędziowej Klevberget (108 m npm, 5). Tworzy ona skalisty mur z kilkoma płaskimi wychodniami dostępnymi dla turystów. Na zboczach znajduje się kilka jaskiń szczelinowych w tym najgłębsza w Östergotlandii Klättrargrottan o deniwelacji 15 m. W rezerwacie przyrody odnaleźć można niezwykle rzadki porost Sticta sylvatica występujący na wilgotnych zacienionych ścianach skalnych. Przez teren chroniony prowadzi szlak znakowany Östgötaleden.

Podobny charakter ma nieco niższe wzgórze Borgarmon porośnięte gęstym mieszanym lasem z największym udziałem świerka, dębu, brzozy i topoli osiki. W części szczytowej pozostałości twierdzy (fornborg) z epoki żelaza - około 1500 lat temu.

Jezioro Järnlunden z Klevberget

Eriksholm (6)

Samotna farma zbudowana w XVIII wieku przez pierwszego szwedzkiego geografa Erika Tunelda vel Tuneliusa autora kilkutomowego opisu ziem królestwa. Prowadzi tam obecnie nieoznakowana gruntowa droga odchodzaca od szosy Rimforsa-Ulrika przy charakterystycznym zarastającym stawie powstałym przez spiętrzenie wód potoku Drillaån.   

Hallstad

Wieś ulicówka położona na zachód od Rimforsa w bok od drogi biegnącej w kierunku miejscowości Ulrika. W zabudowie wsi wyróżnia się drewniana willa zwana Hallstad Säteri. Początki gospodarstwa sięgają XIV wieku. Na zachód i północ ciągną się podmokłe łąki kośne chronione w rezerwacie przyrody Hallstad Ängar (7). Charakterystyczne są rosnące tu krótko przycinane lipy oraz pojawiające się zwłaszcza na wiosnę dywany kwiatowe. W lecie często pasą się tutaj stada owiec. Deszczochron. Nad brzegiem jeziora Järnlunden kąpielisko.                  

    

Kanał Kinda: Z Bestorp do Brokind

Z Bestorp nad Stora Rången do Brokind nad Lilla Rången jest co najwyżej 6 km wzdłuż drogi, ale trasa wodna ma zdecydowanie dłuższy kilometraż, ponieważ wąski przesmyk Kvilla między dwoma jeziorami opływa duży półwysep z farmą Vesterby. Najwyżej położona śluza kanału oddziela natomiast Lilla Rången od znajdującego się dalej na południu jeziora Järnlunden.

Bestorp

Licząca około 500 stałych mieszkańców osada letniskowa na południowym brzegu jeziora Stora Rången. Od początku XX wieku funkcjonowały tutaj fabryka mebli oraz tartak ostatecznie zlikwidowany w 1958 roku. Niestety używany w procesie technologicznym chlorofenol zanieczyścił glebę i wody podziemne, co pokazały badania z 2007 roku w których odnotowano wysoki poziom dioksyn. Obecnie budynki tartaku przy moście kolejowym zajmuje klub jachtowy. W sąsiedniej zatoce u podnóża porośniętego lasem sosnowo-dębowym wzgórza Korpberget znajduje sie natomiast kąpielisko z sauną. W centrum miejscowości stoi dom kultury i kino Eklunda (1). Obecny murowany budynek wzniesiono po pożarze starego drewnianego w 1958 roku. 

Sätravallen
Dawny ośrodek wypoczynkowy i trawiaste pole namiotowe nad brzegiem niewielkiego jeziora Sätrasjön. Stok narciarski. Sąsiedni rezerwat przyrody (2) obejmuje fragment starego lasu mieszanego. 

Panorama dworu w Vårdnäs wraz z południową częścią Stora Rången 

Vårdnäs
Osada na cyplu przy ujściu rzeki Stångån do jeziora Stora Rången. W tym charakterystycznym miejscu już w średniowieczu istniała jakaś obronna strażnica. Jej następcą jest istniejący obecnie dwór (3) należący do biskupów Linköpingu. Centrum konferencyjne, trzygwiazdkowy hotel i restauracja. Obok stoi nowa drewniana kaplica. Bliżej głównej drogi znajduje się kościół parafialny (5) zbudowany w XVIII wieku na miejscu starszego średniowiecznego. Wysoka wieża została dobudowana jeszcze do starej świątyni w latach 1763-1765 a dopiero potem w 1796 roku wzniesiono nowy korpus nawowy. W ołtarzu znajduje się obraz Pera Hörberga przedstawiający Przemienienie Pańskie. Na przykościelnym cmentarzu odnajdziemy skarbczyk zamykany na cztery oddzielne zamki zgodnie z liczbą Ewangelii. Pomiędzy kościołem a pałacem biskupim stała kiedyś plebania, ale w latach 70-tych wykorzystano wzgórze lokalizując tutaj tradycyjną farmę kulturową (4) do której sprowadzono wpierw dwa stare budynki zwane Berget (chata z Kuseboholm)  i Logen (stodoła z gospodarstwa Koppertorp). Obecnie w kompleksie mieści się 7 drewnianych obiektów - muzeum szkolne i kolekcja gospodarcza. Ze wzgórza widok na jezioro.

Kvilla Bro
Stary średniowieczny bród na rzece Stångån - obecnie przeprawa ta jednak straciła zupełnie na znaczeniu. Już w 1804 roku poczyniono w tym miejscu pierwsze prace mające na celu otwarcie drogi wodnej. Poszerzono wąski przesmyk i ustawiono drewnianą śluzę w postaci klatki z otwieranymi skrzydłami zakotwiczonej w rzece za pomocą kamiennych szkatuł. Po otwarciu kanału tymczasową śluzę usunięto.

Granica posiadłości Vesterby

Vesterby
Granice tej dużej farmy na wzgórzu wyznaczone są przy drodze wjazdowej od południa i północy przez białe betonowe słupy z szyldem przedstawiającym starożytnego wikinga. Historycznie była ona częścią większej posiadłości rolnej Kusaboholm położonej dalej na północy. W XVIII wieku zbudowano w pobliżu rzeki Stångån dużą gorzelnię. Główny budynek (6) na szczycie wzgórza wzniósł w połowie XIX wieku hrabia Henryk Falkenberg z Brokind. Po II wojnie światowej w posiadłości urządzono szkołę leśną. Obecnie jest tu 18-dołkowe pole golfowe a w dworze mieści się zajazd i restauracja. 

Västerby Lövskogar
Rezerwat przyrody o powierzchni 177 ha obejmujący lasy liściaste oraz zarastające łąki i pastwiska pomiędzy jeziorami Stora i Lilla Rången.  Bogata flora i fauna w tym wiele gatunków rzadkich wpisanych na czerwona listę, m.in. grzyb Pachykytospora tuberculosa oraz motyl osadnik wielkooki (Lopinga achine). Wiele pięknych roślin kwiatowych porasta łąkę na północ od Snårviken (7). W południowej części rezerwatu w sąsiedztwie pola golfowego Vesterby znajduje się cmentarzysko z epoki żelaza  Przy moście Vesterbybro parking z tablicą informacyjną a około 1 km dalej w kierunku Sturefors drugi plac postojowy. Kąpielisko w zatoce Svimmersvik. 

Brokind
Osada letniskowa na wschodnim wysokim brzegu jeziora Lilla Rången. Powstała w początku XX wieku wraz z budową linii kolejowej Stångånbanan. Koło dawnej stacji kolejowej znajduje się najstarsza willa Lyckhem. Inne przypominające często drewniane zamki koncentrują się w widokowych punktach wśród dębowych lasów nad akwenem. Warto też zwrócić uwagę na niewielki czerwony domek z dużym fikuśnym kominem (8) przy Rångenvägen 12b. To dawny posterunek pocztowy z 1925 roku. W dolnej części osady jest jeszcze kąpielisko i pomost nad płytką zatoką.              

Rezerwat przyrodniczy Brokind
Obejmuje cztery obszary położone pomiędzy jeziorami Lilla Rången i Järnlunden. W Skolhagen (9) na zapleczu szkoły podstawowej rośnie piękny las dębowy. Dalej na południe znajduje się strome wzgórze Halls Berg a po drugiej stronie rzeki Stångån jeszcze dwa obszary leśne. 

Śluza Brokind (10)
Najstarsza budowla wodna na dzisiejszym kanale. Pierwsze prace podjęto tu już w 1805 roku, ale po kilku latach urządzenie zostało zniszczone i trzeba je było ponownie odbudować. Obecna śluza powstała w 1855 roku przy kamiennym moście od którego wzięła nazwę miejscowość. Wysokość piętrzenia wynosi 1,6 m. Na nabrzeżu znajduje się posterunek strażniczy a w nim niewielka wystawa poświęcona historii kanału Kinda. W pobliżu są też ruiny dawnej cegielni, stary magazyn handlowy i kilka innych budynków gospodarczych.

Skolhagen z widokiem na pałac Brokind

Brokind Slott (11)
Dwupiętrowy pałac posiada dwa niższe skrzydła otoczone zabudową gospodarczą (mleczarnia, stajnie, młyn, magazyny rolne i drzewne). W przeszłości stary trakt kalmarski przekraczał w tym miejscu rzekę Stångån i biegł dalej na północ. Obecnie zastąpiony został nowym odcinkiem drogi krajowej numer 23. Główny budynek w obecnej postaci został wzniesiony w 1731 roku dla Anny Marii Falkenberg na wyspie pomiędzy dwoma ramionami rzeki Stångån. To jednak znacznie starsze gospodarstwo, którego początki sięgają XII wieku i łączą się z półlegendarnymi ostgotlandzkimi jarlami Thorilem i Tatilem. W XIII wieku farma włączona została do olbrzymich posiadłości wierzyciela korony Bo Jonssona Gripa, który ponoć nawet zamieszkiwał tu od czasu do czasu. Przez kilkaset lat ziemie te należeć będą do jego potomków, z których warto wspomnieć imię Månsa Johanssona o pseudonimie "Noc i Dzień" (Natt och Dag). Ten jeden z najlepszych przyjaciół Gustawa Wazy, rycerz i mediator był jednym z niewielu, którzy mieli odwagę stanąć twarzą w twarz z buntownikiem chłopskim Nilsem Dacke. Obecnie pałac to część prywatnego gospodarstwa w należącego do rodu Falkenbergów. Wnętrza dworu są zazwyczaj niedostępne, ale na terenie posiadłości urządzane są rozmaite imprezy kulturalne, koncerty czy gry łowieckie. 

Kanał Kinda. Ze Sturefors nad Stora Rängen

Odcinek wzdłuż krętego biegu rzeki Stångån został nieco skrócony przez sztucznie wykopany kanał zaopatrzony w 2 systemy śluz. Dalszy bieg drogi wodnej prowadzi przez szeroko rozlane wody jeziora Stora Rängen z kilkoma atrakcjami na brzegach.

Peenemünde (1)
Niewielka strażniczówka przy zachodnim wyjeździe z posiadłości Sturefors. Nazwana od miejscowości na wyspie Uznam zdobywanej w czasie kampanii pomorskiej z lat 1757-1762.

Peenemünde

Sturefors (Husby)
Dawna posiadłość królewska rozparcelowana w latach 30-tych XX wieku. Obecnie osiedle willowe - dalekie przedmieście Linköpingu. W okolicy odnaleziono liczne wczesnośredniowieczne pochówki. Kościół istniał tu już prawdopodobnie od XI wieku.  Stara świątynia spłonęła w 1961 roku i na jej miejscu zbudowano nowy kościół (2) konsekrowany w 1965 roku. Efekt nie jest specjalnie porażający - zwłaszcza wieża z betonowych płyt nieco razi. Starodawne są tylko ściany nawy i niewielka drewniana madonna uratowana z pożogi. W ołtarzu kolorowa mozaika Bengta Olofa Kälde. Na suficie malowidło przedstawiające w sposób symboliczny trzy postacie boskie. Organy nawiązujące do starych piszczałek skonstruowanych w XVIII wieku przez Wisteniusa. Na cmentarzu kamień runiczny znaleziony w fundamentach kościoła. Nad brzegiem Stångån molo zwane Prästgårdkajen, przy którym czasami przystaje statek żeglugi śródlądowej pływający po kanale Kinda. Na brzegu ekspozycje artystyczne. Most kolejowy z 1902 roku i kąpielisko nad rozlewiskiem Stångån

Hamra
Początek sztucznie wykopanego kanału omijającego koryto rzeki Stångån. Śluza (3) ma dwa stopnie o łącznej różnicy poziomów 8,9 m. Miejsce piknikowe. Brzegiem biegnie szlak Östgötaleden.

Hovetorp

Stopień wodny w Hövetorp

Najwyższy system śluz (4) na Kanale Kinda o łącznej wysokości 15,8 m pochodzi z 1870 roku. Trzy niższe stopnie tworzą charakterystyczny stromy schodek. Czwarta jest nieco bardziej oddalona od pozostałych a pomiędzy nimi znajduje się basen ze sztuczną obudową. Poniżej przystań statku żeglugowego M/S Kind z drewnianym pomostem. Powyżej śluz marina jachtowa i most obrotowy z 1869 roku. Deszczochron. Szlak Östgötaleden. Nieco powyżej farmy elektrownia wodna o mocy 8000 kW. 

Stare koryto Stångån
Powstała w 1962 roku elektrownia wodna przy Kanale Kinda zaburzyła obieg wody w starym korycie Stångån między Hamra a Bjärka-Säby, czego wynikiem są deficyty wody i różnego typu problemy ekologiczne związane z jakością wody, np. zakwity alg. Odcinek ten nie jest żeglowny. W korycie istnieją bystrza i progi skalne. Stångån przy wypływie z jeziora tworzy dwa charakterystyczne zakola by ostatecznie płynąć ku północy wąską doliną o sporym spadku. Prawym brzegiem rzeki biegnie wschodnia magistrala kolejowa Linköping - Åtvidaberg - Västervik. W obrębie wąwozu znajduje się most Skorpa Bron oraz ruiny elektrowni wodnej Knutsbro (5). W 1890 roku powstała tutaj fabryka masy celulozowej związana z posiadłością w Bjärka-Säby. W 1920 roku stary zakład przejęła gmina Norrköping i zamontowała turbiny elektryczne, jednak po wybudowaniu nowej elektrowni w Hovetorp placówkę zamknięto. Dojazd z Hovetorp drogą szutrową.  Teren wzdłuż rzeki był od dawna wykorzystywany gospodarczo. W XIX wieku działało tutaj kilka młynów, kuźnia oraz tartak. Drugi ośrodek przemysłowy znajdował się powyżej w zakolu przy moście w Kvarntorp. Dojazd gruntową drogą od przystanku Cedersberg.

Dawna elektrownia wodna Knutsbro

Na południe od Hovetorp Kanał Kinda uchodzi do jeziora Stora Rängen. Po wybudowaniu drogi wodnej poziom wody w jeziorze zmniejszył się o około metr. Trzeci co do wielkości akwen w gminie Linköping ma dobrze rozwiniętą linię brzegową. Na północy istnieje długa wąska i głęboka zatoka Labbenäsviken. Na południu cieśnina pomiędzy Norrängen a połączoną groblą z lądem wyspą Unö oddziela Stora Rängen od Lilla Rängen. W środkowej części znajduje się kilka zalesionych wysp, np.: Tällen, Björkön, Långholmen. Brzegi są w dużym stopniu zalesione Jezioro znane jest wśród wędkarzy. Przez lata odławiano tutaj specyficzną rasę troci zwaną rengenlax 

Las liściasty Stafsäter
Rezerwat przyrodniczy obejmuje kilka oddzielnych obszarów o łącznej powierzchni 60 hektarów. Dawne pastwiska nadjeziorne oraz zdziczały park angielski. Na łąkach Sörängen znajdziemy okazy 150-250 letnich dębów. Najstarsze i najgrubsze okazy rosną w Labbenäs na północy. Osobliwością są rzadkie chrząszcze np. pachnica dębowa (Osmoderma eremita).

Stafsäter Herrgård
Piękny XVII-wieczny dwór drewniany (6) zbudowany przez Jacoba Spensa z dwudzielnym wysokim dachem z wieżyczką w której zawieszony jest dzwon ceremonialny. W otoczeniu stare obiekty gospodarcze, m.in. przy wjeździe XIX-wieczna kuźnia. Gospodarstwo rolne znane z produkcji lodów. Sklep. 

Dwór w Stafsäter

Chata Kåken
Drewniany leśny domek nad samym jeziorem. Pomost i plaża Kuseboholm.
Woda bieżąca latem. Łazienka. Możliwość wynajęcia. Kontakt telefoniczny: 013 12 02 62, e-mail: jo_han_@hotmail.com

Bjärka-Säby
Posiadłość ziemska na wschodnim brzegu jeziora. Tradycyjnie jej powstanie wiąże się z Bo Jonssonem Gripem członkiem królewskiej Tajnej Rady i wielkim posiadaczem ziemskim, najważniejszym urzędnikiem na dworze króla Albrechta Meklemburskiego. Jako królewski wierzyciel otrzymał olbrzymie majątki i uważany był za drugiego po koronie posiadacza ziemskiego w kraju. W 1367 roku z jego inicjatywy powstała kamienna forteca Bjärkaholm przy ujściu Stångån do Stora Rängen na wysepce zwanej dziś Bosholmen. Po tym pierwszym zamku pozostały jednak tylko ślady archeologiczne. W 1630 roku Per Nilsson zwany Noc i Dzień rozpoczął budowę pałacu określanego dziś mianem Gamla Slott (7). Trzykondygnacyjny główny budynek z granitową fasadą oraz wysokim strychem otaczają dwa mniejsze parterowe drewniane oficyny. Nad wejściem znajduje się herb Nilssona oraz jego żony Zofii ze Stenbocków. W XIX wieku pomieszczenia były wykorzystywane jako magazyn. W końcu XX wieku w komnatach pałacu urządzano coroczne wystawy bożonarodzeniowe. Obecnie jest to obiekt konferencyjny. Znacznie bardziej skomplikowaną formę architektoniczną posiada Nowy Pałac (Nya Slott, 8) zbudowany 250 metrów dalej po drugiej stronie drogi. Trzypiętrowy prostokątny korpus urozmaica okrągły westybul nakryty kopułą. Po obu jego stronach prosta kolumnada łączy główny budynek z niższymi skrzydłami. Pierwotny projekt stworzył Fredrik Magnus Piper w końcu XVIII wieku na polecenie właściciela majątku, wpływowego dyplomaty Germunda Ludwika Cederhjelma. Klasycystyczny gmach przebudowywano w końcu XIX wieku nadając mu formę bardziej barokową przypominającą sztokholmski Riddarhuset. Po prawej stronie hallu znajduje się gabinet z ekspozycją  XVIII-wiecznych mebli oraz elementów architektonicznych przeniesionych ze starszego pałacu. W dawnej bibliotece znajduje się kaplica zielonoświątkowa z ołtarzem ukazującym Chrystusa jako Odkupiciela. Obecnie obiekt jest własnością centrum religijnego. Wydawane jest tutaj również czasopismo "Pielgrzym".

Bjärka-Säby: Nowy Pałac i Stary Pałac

W arkadach kawiarnia. Pałac otacza nieregularny park angielski. W sąsiedztwie znajdują się także inne obiekty kiedyś tworzące gospodarstwo rolne Säby. Na południe od rezydencji znajdują się monumentalne ceglane magazyny zbudowane w latach 1874-1875. W jednym z nich wystawa dawnych powozów. Oprócz tego stadnina koni, pomieszczenia na park maszynowy, suszarnie i sale balowe. Za mostem Säbybro istnieje najstarsza w Szwecji zagroda dla dzikich zwierząt utworzona w 1660 roku. Jest ona obecnie częścią tradycyjnego gospodarstwa Fornhemmet (9) założonego w II połowie XIX w. przez Oscara Ekmana przy udziale wybitnego etnografa, pracownika sztokholmskiego skansenu Sigurda Erikssona. Istnieją tu dwie duże zagrody z okolic Stångån: wiejska Sandgården w głębi ogrodu oraz leśniczówka Löten Torp. Oprócz domów mieszkalnych znajdziemy typowe dla wsi budynki gospodarcze a także usługowo-rzemieślnicze (stodoła, drewutnia, stajnia, chlewnia, spichrz, lodownia, kuźnia, sklep spożywczy, lamus, itp.). W otoczeniu starodrzew z okazami dębów pochodzących z XVII wieku. Na wiosnę w runie zakwita miodunka i konwalijka majowa. Na miejscu znajdziemy też niewielki ogród ziołowy.

Bjärka-Säby to węzeł kolejowy na linii Linköping-Vimmerby i Linköping-Västervik. Drewniane budynki stacyjne wraz z dawnym hotelem pochodzą z 1907 roku. Od 2003 roku pociągi niestety nie zatrzymują się już na stacji. Do Linköpingu dojechać można natomiast kursującym kilka razy na dobę autobusem z Brokind. 

Vessers Udde
Rezerwat przyrodniczy na półwyspie po wschodniej stronie jeziora. Wstęp od strony lądu jest zabroniony już od 1923 roku. Z jeziora możemy obserwować sukcesję lasu na obniżonym sztucznie brzegu.

Säby Västerskog
Ten założony w 2000 roku rezerwat przyrody obejmuje fragment starodrzewu iglastego (200-300 letnie sosny i świerki) silnie uszkodzonego w czasie orkanów Gudrun (2005) i Per (2007). Bogata flora naczyniowa. Rzadkie grzyby i porosty. Przez rezerwat prowadzi szlak Östgötaleden. 

     

Kanał Kinda: Od śluzy Hjulsbro do Sturefors

Najpierw przepłyniemy przez największy w Szwecji kompleks dąbrów porastający wzgórza na północ od jeziora Ärlången, potem na wysokości pałacu Sturefors czeka pierwszy wielki zakręt na tej drodze wodnej. Na południe ciągną się wody jeziora Ärlången, którymi można pożeglować do Grebo. Prócz tego stare osady wiejskie i kilka zabytkowych kościołów. Dwie kolejne śluzy. 

Kościół w Landeryd (1)

Leży na prawym brzegu Stångån na niewielkim pagórku kemowym w środku starej osady wiejskiej. Prawie w geometrycznym środku Östergotlandii. Stanowi część parku kulturowego i można stąd powędrować starą żwirową drogą przez drewniany mostek do skansenu na drugim brzegu rzeki (obecnie szlak znakowany Hembygdsleden). Do kościoła jest bezpośredni dojazd rzadko kursującą linią autobusową 253 z Ekholmen. Świątynia ufundowana przez miejscowego magnata pochodzi z XII wieku, ale została gruntownie przebudowana w połowie XVIII stulecia. Podobno najstarsze partie muru zachowały się w przyziemiu wieży, chociaż technika przebudowy spowodowała że dzisiejsze ściany stanowią mozaikę starszego i nowszego budulca, kamienia i cegły. Niedawno w trakcie badań archeologicznych odkryto ślady romańskiego wąskiego okna. Po południowej stronie wieży znajdziemy kamień runiczny z inskrypcją wspominającą wojownika, który wyprawił się do Anglii wraz z drużyną Kanuta Wielkiego. Średniowieczne ślady znajdziemy także we wnętrzu budowli. W przedsionku zachowały się fragmenty malarskiej dekoracji ściennej. Po prawej stronie ołtarza stoi duża misa chrzcielna z wapienia gotlandzkiego a w kościele znajdziemy jeszcze podnóżek jeszcze starszej chrzcielnicy z wyobrażeniem trzech twarzy. W ołtarzu głównym podziwiać można postać Chrystusa z kielichem eucharystycznym namalowaną przez Mårtena Eskila Winge. Prócz tego wewnątrz znajduje się także lustrzana kopia obrazu Rafaela Święta Rodzina Franciszka I (oryginał w Luwrze) oraz włoska scena ukazująca Jezusa wskrzeszającego syna wdowy z Nain. Warto zwrócić uwagę na pięknie rzeźbioną ambonę z drzewa dębowego z białymi postaciami apostołów pochodzącą z warsztatu rzeźbiarskiego w Vadstenie. Z tylu nawy znajduje się XVIII-wieczny prospekt organowy z pracowni Jonasa Wisteniusa. Kościół otoczony jest pięknym starym cmentarzem i ogrodem parafialnym.

Skansen w Harvestad (2)

Skansen leży na skraju rozległego kompleksu leśnego z dużym udziałem dęba (najciekawsze okazy znajdziemy w rejonie wsi Edberga). Nic więc dziwnego, że najstarszym "obiektem" na terenie parku jest właśnie wielki 600-letni prawie całkiem spróchniały dąb. Na miejscu zgromadzono kilka tradycyjnych  budynków mieszkalnych i gospodarczych w tym XVII-wieczną kuźnię, parterowy dom wiejski z  Bergdalen, dzwonnicę i dwukondygnacyjne szopy z nadbudówką tzw. loftboden, Jest tu też kilka zajmujących wystaw maszyn rolniczych, porcelany, starych fotografii oraz ekspozycja poświęcona wiejskiemu aktorowi i gawędziarzowi Annersowi Annersa på Hultet, który przez 50 lat w radiu i na estradzie opowiadał zabawne historie z Östergotlandii. Letnia scena teatralna. Kawiarnia. Skansen leży po zachodniej stronie rzeki i dojechać tam można autobusami jadącymi w kierunku Sturefors. W okolicy znajduje się pole golfowe Landeryds Golfbana, karczma Bogestad Krog  oraz polowe obserwatorium astronomiczne.

Las dębowy pod wsią Edberga

Slattefors

Śluza na kanale Kinda (3) o wysokości 3,6 m zbudowana w 1868 roku. Wcześniej znajdował się w tym miejscu główny budynek farmy. Most na rzece oraz siłownia wodna. Na prawym brzegu dwór z 1718 roku. Powyżej niego na wierzchowinie zachowały się dwa budynki gospodarcze: drewniany magazyn zbożowy - obecnie sala restauracyjna, i podłużna szopa.

Uveborg lub Uveberget (4)

Nie mylić ze wzgórzem położonym jakieś 3 km poniżej także na lewym brzegu rzeki. Skaliste wzniesienie powyżej wioski Grönlöten z widokiem na dolinę Stångån. Urwisko najlepiej widoczne jest od strony rzeki. W lesie na szczycie pozostałości prehistorycznej twierdzy. Miejsce wspinaczkowe. 

Sundbro

Z mostu na lokalnej drodze widok na Stångån wypływający z jeziora Ärlången. 

Sörby By (5)

XVIII-wieczna osada wiejska z widokiem na jezioro Ärlången. Kilka starych budynków. Idylliczne krajobrazy. Dojazd szutrową drogą w kierunku Åtvidaberg.

Urwisko na Käringberget

Ärlången

Jezioro rynnowe ze stosunkowo wysokimi brzegami zwłaszcza od wschodniej strony. Na północy wyróżnia się w tym względzie cypel Långvassudde (6) z dużym skupiskiem dębów porastających strome zbocza. Dalej na południu znajduje się charakterystyczne wzgórze Käringberget z kilkunastumetrowym skalnym urwiskiem (7) znanym wśród miejscowych wspinaczy. Według wierzeń ludowych wzniesienie zamieszkiwał zwodniczy demon Fenntus. Archeolodzy odnaleźli tam resztki średniowiecznej strażnicy. Na jeziorze jest kilka zalesionych wysp. Na Storön na północy utworzono rezerwat chroniący miejsca lęgowe ptaków. Bardziej na południu znajduje się wysepka Norrbyön. 

Osada kościelna w Grebo           

We wsi zachował się cały kompleks budynków związanych z obsługą wiernych. Jest tu dawna szkoła parafialna, plebania, stajnie, dom starców, dziedziniec dzwonów. Budynki charakteryzują się tradycyjną architekturą w biało-czerwonych kolorach z ozdobnymi werandami, prostymi panelami i jednospadowym dachem. Przy wejściu na cmentarz oryginalny ornament z blaszanym kogutem. Ciekawe nagrobki w kształcie piramidy znajdują się po północnej stronie dzisiejszej świątyni. Na wzgórzu kościelnym odkryto jeden z cenniejszych pochówków z epoki żelaza (ok. 200 rok n.e.). Znaleziska znajdują się w Narodowym Muzeum Historycznym w Sztokholmie. Obecny kościół (8) zbudowano w latach 1772-1773 obok starszego średniowiecznego, z którego zachowały się tylko niepozorne ruiny. We wnętrzu zwraca uwagę przede wszystkim kopulasty drewniany dach oraz malowane numerowane ławki. Stalle przy ołtarzu przeznaczone były dla miejscowej szlachty i zostały oznaczone ich monogramami bądź herbami. W ołtarzu znajduje się kopia obrazu Jacoba Jordaensa Chrystus Ukrzyżowany pędzla Johana Stålboma. Ten miejscowy artysta ma zresztą swoje epitafium wbudowane w mur nawy. 

Sturefors Slott (9)

Piękny pałac z początku XVIII wieku zbudowany przez Nikodema Tessina młodszego dla Carla Pipera na miejscu starszej budowli, którą członek Tajnej Rady Królewskiej Ture Bielke podarował swojej żonie Małgorzacie Sture. Obu protoplastom budowla nie przyniosła szczęścia. Carl Piper dostał się do niewoli rosyjskiej po bitwie pod Połtawą, zmarł na katordze i nigdy nawet pałacu nie zobaczył. Z kolei Ture Bielke popierał Zygmunta III Wazę w sporze o tron szwedzki i po porażce pod Stångebro został stracony na rynku w Linköpingu. Mimo burzliwych dziejów pałac nadal jest siedzibą zasłużonego dla Szwecji rodu Bielke. Z tego względu wnętrza budowli są niedostępne dla publiczności, chociaż kryją liczne osobliwości - galerię portretów, gobeliny czy też wspaniały dwukondygnacyjny hol. Można się za to całkiem bezpłatnie przespacerować po dużym parku podzielonym na geometryczną część francuską i bardziej naturalny ogród angielski. W gąszczu drzew na wzgórzu stoi ozdobna świątynia pamięci poświęcona hrabinie Krystynie Piper z domu Tornflycht. Spod rotundy jest świetny widok na sam pałac oraz rozciągającą się przed nią wodną kaskadę z prostokątnym stawem w którym odbija się pałac. W głębi ogrodu znajdziemy kilka innych budowli takich jak świątynia chińska, sztuczna grota czy niemiecka kuchnia.

Sturefors Slott

Rezerwat Sturefors

Na północ od parku pałacowego na północno-zachodnim brzegu jeziora Ärlången na terenie dawnych pastwisk i lasów związanych z posiadłością klanu Bielke znajduje się rezerwat przyrodniczy chroniący najbogatsze szwedzkie dąbrowy. Bogata roślinność runa w której zwraca oryginalny porost Granicznik płucnik (Lobaria pulmonaria). Możliwa jest przechadzka drogą biegnącą nad brzegiem jeziora z parku pałacowego do mostu Sundsbro.

Śluza Sturefors (10)

Stopień o wysokości 3,2 m wraz z mostem zwodzonym. Na wyspie i przeciwległym brzegu rzeki stary ośrodek gospodarczy (kuźnie, młyny, magazyny) związany z pałacem. Warto przespacerować się pod dwupiętrowy spichrz zbożowy z 1809 roku w którym mieści się obecnie niewielka kolekcja narzędzi rolniczych i gospodarczych. Nieco powyżej śluzy most na drodze Sturefors-Vist.                                    

                          

Kanał Kinda: Od mostu Stångebro do mostu i śluzy Hjulsbro

Etap biegnący wschodnimi przedmieściami Linköpingu wzdłuż silnie przekształconych brzegów rzeki Stångan. Po wschodniej stronie centrum miasta oraz południowe peryferyjne dzielnice: Hejdegården, Vimanshäll, Johannelund i Hjulsbro. Na brzegu zachodnim dawne przemysłowe przedmieście Tannefors z portem lotniczym. Cztery przeprawy mostowe i kilka pieszych kładek. Cztery śluzy. Na odcinku miejskim promenady spacerowe. Od portu Nykvarn do śluz Tannefors biegnie 6,3-kilometrowa ścieżka zdrowia przeznaczona dla biegaczy i zwana Hälsans Stig. Przynajmniej kilka z opisywanych obiektów warto obejrzeć przy okazji wizyty w stolicy Östergotlandii.

Drottningsbron (Most Królowej, 1)

Przeprawa mostowa zbudowana w 1947 roku zakończyła w praktyce okres gospodarczego wykorzystania kanału Kinda, ponieważ wysokość korony niewiele ponad 3 m ponad lustro rzeki przy wysokim stanie wody w praktyce uniemożliwiła żeglugę większym jednostkom. Na jego osi znajduje się jeden wysoki kilkunastopiętrowy wieżowiec zwany Drottningtornet. Z jego budową wiązały się duże kontrowersje, ponieważ uznano, że tak wysoki gmach nie powinien psuć panoramy miasta, w której dominantą jest katedralna spira. Na południe od mostu wzdłuż obydwu brzegów rzeki biegnie spacerowa promenada. 

Åbacka Café

Niewielka przytulna, otoczona ogrodem kawiarenka na skarpie na prawym (wschodnim) brzegu kanału. Do 1961 roku był to domek mieszkalny w dawnej wsi. 

Tinnerbron

Most nad Tinnerbäcken, lewobrzeżnym dopływem Stångan. Ten niewielki potok bierze początek w południowej części lasu Tinnerö. Przy ujściu otoczony jest niewielkim parkiem Ådala z ciekawymi "kryształowymi" kolorowymi latarniami. Park stanowi fragment dawnego założenia krajobrazowego z położoną powyżej na skarpie przy Hamngatan willą Ådala (2).  W 1880 roku poniżej mostu powstało najdalej na południe wysunięte nabrzeże portowe Linköpingu zwane Scherling Vedgårdskaj. Spławiano stąd bale drewna.

Ladugårdskälla (3)

Obudowane klasyczną kamienną altanką źródło wody pitnej na prawym brzegu rzeki. Studzienka powstała w 1840 roku a w 1926 otrzymała obecną oprawę w postaci klasycznej świątyni. W tym czasie istniała tu jeszcze estrada taneczna i kręgielnia.

Ladugårdskälla

Färjebron

Zwany też Pumpbron. Zwodzona kładka piesza na osi Pumpgatan i Frejagatan. Do lat 60-tych działał w tym miejscu prom łączący brzegi Hejdegården z Tannefors.

Śluzy Tannefors (4)
Dwa stopnie wodne o łącznej wysokości 10,5 m. W tym miejscu rzeka Stångan przecina skalny próg, który z dawien dawna był wykorzystywany do pozyskiwania energii (pierwsze młyny w tym miejscu datuje się na początek XIV wieku). Pracował tu jeden z pierwszych tartaków mechanicznych w Szwecji znany w dokumentach jako własność biskupa Hansa Braska. W szczytowym okresie funkcjonowało 11 oddzielnych młynów prowadzących działalność przemysłową. W początkach XX wieku powstała niewielka elektrownia wodna, której budynek znajduje się w centralnej części wyspy. W 1931 roku większa część dawnej osady fabrycznej została przekształcona w park miejski z altaną na cyplu i ścieżkami spacerowymi po obu stronach rzeki. W Snuggan Park  kończy się biegnąca wschodnim brzegiem miejska promenada. Powyżej śluz taras widokowy z restauracją. Przystań żeglugowa statku M/S Kind. Dalej na wschodzie nowy most Braskens Bro na południowej obwodnicy Linköpingu.     

Altana przy śluzach Tannefors

Råberga Bro
Niewielki most na Stångan, starszy w stosunku do zbudowanego później Braskens Bro. W pobliżu komunalne ujęcie wody. 

Johannelund
Poludniowa dzielnica Linköpingu. Osiedle zaplanowane w latach 60-tych XX wieku z nowoczesną szkołą średnią Nya Munken połączoną z centrum usługowym. Nad rzeką trawiasta plaża i kąpielisko z niewielkim drewnianym pomostem. Kort tenisowy. Zaplecze gastronomiczne.

Spångerumsbron (5)
Przeznaczony dla pieszych i rowerzystów most wiszący w zakolu rzeki zbudowany w 1999 roku. Miniaturka Golden Gate w San Francisco. Na północ od mostu bagniste starorzecza. 

Åbysäcken (6)
Kompleks leśny po wschodniej stronie kanału z kilkoma trasami do narciarstwa biegowego (krótsze tory są oświetlone). Na skraju w Hackefors stadion narciarski. Obszar atrakcyjny przyrodniczo (stare dęby). Po zachodniej stronie Stångan niewielkie kąpielisko Jakobsdalsbadet.

Uveberg (7)
Skaliste wzgórze po wschodniej stronie rzeki. Ruiny dawnych kamiennych domostw, resztki schodów, pozostałości prehistorycznej twierdzy. Na przeciwnym brzegu w niewielkiej zatoczce kąpielisko Vårgårdsbadet.

W basenie śluzy Hackefors

Śluza Hackefors (8)
Zbudowana w 1860 roku. Posiada najwyższą na świecie nadal działającą drewnianą gródź. Próg mierzy 6,8 m. W sąsiedztwie elektrownia wodna i most spacerowy zwany Kraftverkbron. Przystań statku wycieczkowego M/S Kind. Restauracja.

Śluza Hjulsbro (9)
Na odmianę jest to najniższy stopień wodny na całej trasie Kanału Kinda. Rożnica poziomów wynosi tutaj jedynie 0,2 m, tak że często wrota śluzy pozostają otwarte. Kiedyś warunki hydrologiczne były nieco inne, ale w 1935 roku położona niżej tama elektrowni Hackefors podpiętrzyła poziom wody. Na przyczółku zachowały się resztki dawnego mostu kamiennego wzniesionego w 1895 roku (pozostało jedno przęsło). Nieco powyżej mamy natomiast współczesny most drogowy. Na południe od niego kąpielisko. Kilka drewnianych pomostów. CDN