Rimforsa i okolice

Rimforsa leży nad przesmykiem wodnym pomiędzy jeziorami Järnlunden i Åsunden. Wioska u stóp wzniesienia Galghagen wzmiankowana była już w średniowieczu. Tędy biegł stary szlak drogowy na południe. Podążała nim abdykująca królowa Krystyna, a także Karol XI wizytujący Karlskronę. Większe znaczenie zyskała miejscowość dopiero po wybudowaniu kanału i linii kolejowej. Obecnie jest to bardzo ważny punkt na szlaku wodnym, ponieważ tutaj przynajmniej formalnie kończy się właściwy kanał a zaczyna system połączonych akwenów jeziornych ciągnący się dalej na południe. Oprócz tego przebiega tędy linia kolejowa Linköping-Vimmerby (Hultsfred) oraz droga główna 34.

W Rimforsa są obecnie 3 przystanie łodzi. Stary port (Brygga) znajduje się w południowej zatoce jeziora Järnlunden zwanej Smedjeviken. Nadal jest to największa marina jachtowa w okolicy. Okazyjnie zawija tam statek M/S Kind na swojej trasie z Linköpingu do Rimforsy. Na miejscu znajduje się parking, toaleta, prysznic oraz kuchnia polowa. Obecnie jednak statki białej floty rozpoczynają i kończą swoje rejsy w nowej przystani wybudowanej w 2008 roku i położonej po drugiej stronie osady w Björksund na brzegach jeziora Åsunden. Aby tam wpłynąć statek z Linköpingu pokonuje jeszcze cieśninę nad którą przerzucone są mosty drogowy i kolejowy.  

Od maja do sierpnia w piątek kursuje na tej trasie jeden statek w każdą stronę. Dodatkowo w lipcu podobne rejsy odbywają się we wtorki, czwartki i soboty. Żegluga z Linköpingu zajmuje 7 godzin (od 10 do 17) a w stronę przeciwną 6 godzin (od 10 do 16). Godziny te przynajmniej teoretycznie zsynchronizowane są z kursami pociągów lub autobusów na tej trasie, co umożliwia wycieczkę okrężną w ciągu jednego dnia, aczkolwiek bez możliwości zwiedzenia miejsca docelowego. Statki zatrzymują się także po drodze na 10 - 11 przystaniach opisanych w innych częściach przewodnika. Oprócz tej głównej tury można w sezonie letnim odbyć z nowej przystani w Rimforsa wieczorne rejsy po jeziorze Åsunden (niektóre piątki od czerwca do sierpnia, 19-22) lub po jeziorze Järnlunden do Brokind (dwie lipcowe soboty, 19-21.30). Szczegóły rezerwacji na stronie web:  https://www.rederiabkind.se, telefon kontaktowy: 070 638 02 30 lub 013 663 50, e-mail: kind@rederiabkind.se 
Trzecia przystań należy do klubu jachtowego Kinda Kanal Veteranbåts i znajduje się na północ od Björksund oraz hali sportowej Åsundahallen. Znajduje się tutaj bom i rampa. Klucz do obiektu wynająć można w motelu Kinda w pobliżu stacji benzynowej. 
Stacja na linii kolejowej Kustpilen z Linköpingu do Oskarshamnu i Kalmar. Pociągi kursują mniej więcej co 2 godziny. Brak poczekalni i kas biletowych. Przy stacji jest także przystanek autobusowy przy którym zatrzymują się autobusy nr 540 i 546 relacji Linköping - Kisa. Inne autobusy na tej trasie to ekspresowe 38 i 39 stające na przystanku przelotowym w pobliżu ronda na drodze 34.
STACJE BENZYNOWE: INGO, Ulrikavägen 1, przy niej sklep z zapleczem gastronomicznym, Frodab, Kalmarvägen 1, lokalny sprzedawca paliwa (także ropy do diesli), usługi naprawcze silników do łodzi i urządzeń rolniczych

Jeżeli chodzi o nocleg najprostszym wyborem będzie Kinda Motell tuż przy rondzie (Ulrikavägen 1). Oferuje 12 pokoi dwuosobowych i jeden większy apartament dla maksimum 4 osób. Na miejscu parking, pizzeria, stacja benzynowa Ingo oraz supermarket spożywczy. Kontakt pod numerem telefonu: 070 860 48 95, e-mailem: info@kindamotell.se. Rezerwacja możliwa też bezpośrednio na stronie web: https://www.kindamotell.se.
Lepszym wyborem także pod względem cenowym wydaje się położone nieco dalej od centrum schronisko/hostel w kompleksie Liljegården. Pokoje do wynajęcia znajdują się zarówno w głównym budynku pałacowym jak i w sąsiednich oficynach. Obiekt dysponuje świetlicą z TV, kuchnią, jadalnią, bezpłatnym wifi. Możliwość wynajmu kajaka, gry w siatkówkę plażową, boule oraz grillowania. Dodatkowa opłata pobierana jest za pościel, ręczniki oraz końcowe sprzątanie. Można też zamówić śniadanie. Kontakt telefoniczny: 049 47 97 00, e-mail: info@liljeholmen.nu. Szczegóły na stronie internetowej https://liljeholmen.nu/. 
W sąsiedztwie położony jest ogród Östgötagården prowadzony przez organizację misyjną Evangeliska Frikyrka. Można skorzystać z noclegu na kempingu we własnym namiocie, przyczepie lub kamperze, ewentualnie w domku (sale zbiorowe). Do dyspozycji jest jadalnia i świetlica, strzelnica sportowa oraz kąpielisko. Kontakt i szczegóły pod telefonem 049 42 03 11 lub adresem mailowym ostgotagarden@telia.com 

Rimforsa Strand

3-gwiazdkowy hotel Rimforsa Strand to już wydatek ponad 1000 SVK za noc za osobę. Oprócz zwykłego noclegu oferuje pakiety usług z dodatkowymi atrakcjami. Ceny pokojów różnią się w zależności od widoku (droższe są te z oknami wychodzącymi na jezioro Åsunden). Na miejscu posiłki, sala konferencyjna i świetlica z TV. Obiekt jest dość molochowaty. Innym mankamentem jest brak plaży przy ośrodku. Telefon kontaktowy: 049 47 92 90, poczta e-mail: info@rimforsastrand.se
Ostatnią i darmową opcją jest plac biwakowy przy nowej przystani (Hallvägen 3). Jest tam miejsce dla 5 kamperów lub pojazdów z przyczepą kempingową. W budynku recepcji znajdują się toalety i sanitariaty (za opłatą).

Wjeżdżając do Rimforsa trudno przeoczyć wysoką sylwetę starego elewatora zbożowego stojącego w sąsiedztwie stacji kolejowej. Dziś nie jest już w pełni wykorzystywany a swoistą zmorą dla mieszkańców stały się gniazdujące na nim stada ptasie. 

Stary silos zbożowy w Rimforsa

Przy rondzie na rogatkach miasta stoi drewniana rzeźba trolla a podobna instalacja znajduje się po przeciwległej stronie drogi 34 w sąsiedztwie sklepu ogrodniczego a także przy szkole podstawowej w Björkliden. Główna ulica osady Kalmarvägen ciągnie się od mostu na wodnym przesmyku ku południowi zakręcając łagodnym łukiem. W pobliżu zakrętu na szerokich błoniach wzniesiono w 1992 roku nowoczesną kaplicę Dobrego Pasterza, ponieważ wcześniej zgromadzenie posiadało jedynie kościoły w wiejskich lokalizacjach w okolicy Rimforsy w Tjärstad, Hägerstad, Kättilstad i Oppeby. Zdecydowanie starsze XVII-wieczne pochodzenie ma gospodarstwo znane jako Gästgiverigård (1) położone po południowej stronie głównego placu. W dawnych czasach znajdowała się tutaj przydrożna karczma. Najbardziej okazały budynek mieszkalny w miejscowości pochodzi jednak ze znacznie późniejszego okresu. To dawny hotel kolejowy przy Järnvägsgatan 1 w sąsiedztwie stacji. Przez pewien czas mieszkał tutaj Åke Edvardsson autor poczytnych kryminałów. Przy Järnvägsgatan 8 znajduje się budynek zwany Godtemplargården mieszczący dom kultury, bibliotekę i sale kinową. W pomieszczeniach biblioteki warto odnaleźć oryginalny drewniany szyld dzieło artysty Gunnara Kennevada. Ulica Skolgatan prowadzi z "rynku" pod górę i dalej w kierunku przystani  nad jeziorem Åsunden. Wędrując tam miniemy nową halę gimnastyczną oraz willę Björksund (2) położoną w cieniu wzgórza Galghagen. Według badań archeologicznych w tej okolicy znajdowała się średniowieczna fortyfikacja zwana Forsholm. Budynek natomiast wzniesiony około 1915 roku był z początku rezydencją kupca hurtownika a potem wykupiony przez państwo stał się ośrodkiem kolonijnym. Wzdłuż Hallvägen można przejść drogą wzdłuż brzegu jeziora do strzeżonego kąpieliska z piaszczystą plażą, pomostem i boiskiem do siatkówki plażowej. W południowej części miasteczka tuż nad jeziorem znajduje się kompleks hotelowy Rimforsa Strand (3). Powstał w początkach XX wieku a w latach 60-tych został rozbudowany na centrum szkoleniowe firmy Saab. Przez około roku niezbyt zresztą szczęśliwym dyrektorem tego ośrodka był niejaki Johan Alfred Ander, późniejszy przestępca i zabójca, ostatni Szwed skazany na karę śmierci i jako jedyny uśmiercony w 1910 roku za pomocą gilotyny.
Po drugiej strony cieśniny Björksund w Linnäs mniej więcej w podobnym czasie Esbjörn Pontin, właściciel pobliskiego majątku Skedevi wzniósł swoją letnią willę. Jej nazwa Liljeholmen (4) pochodzi od starszej posiadłości jego przodków, która stała w miejscowości Blåvik pod Tranås. W 1952 roku do dworu wprowadziła się szkoła średnia prowadzona przez kościół Evangeliska Frikyrka zwany też misją z Örebro. Powstał duży kampus obejmujący kilkanaście obiektów w tym aulę, bibliotekę, salę gimnastyczną i jadalnię dobudowaną bezpośrednio do głównego dworu. Prowadzi się tutaj rozmaite kursy zawodowe i hobbystyczne  związane głównie z muzyką oraz tematyką religijną. Specyficzną duchową atrakcją tego miejsca jest ścieżka prowadząca przez szereg stacji symbolizujących kolejne tajemnice wiary (frälsarkransvandringar). W Polsce wiele sanktuariów posiada dróżki różańcowe, ta w Liljeholmen oparta na podobnym koncepcie łańcuszka z koralików, odróżnia się od nich swoistą symboliką poszczególnych kamieni oraz obrazów o dużym stopniu abstrakcji. Trasa jest dostępna dla wszystkich i oczywiście bezpłatna, traktowana jako rodzaj procesji czy modlitwy. Do kompleksu należy też stara wieża transformatorowa ustawiona na skalistym pagórku tuż ponad linią kolejową Kustpilen. Kiedyś towarzyszył jej oświetlony zegar. 

Trollegator

Około 9 km na zachód od Rimforsy znajduje się rezerwat przyrodniczy i jaskinie Trollegator. Leżą około 1 km na północ od drogi lokalnej prowadzącej do miejscowości Ulrika. System grot zapadliskowych powstał w wyniku lokalnego trzęsienia ziemi u schyłku epoki lodowcowej. Spowodowane ono było izostatycznym podnoszeniem się terenu po stopieniu czaszy lądolodu.  Główna jaskinia tworzy labirynt korytarzy o długości około 140 m ze sporą salą w części środkowej. Czerwone pasma na ścianach są wynikiem wytrącania się tlenków żelaza z substancji humusowych, chociaż w przeszłości uważano, że to rozmazana krew wołów porwanych przez trolle. Mniejsze jaskinie to Hästskon, Grytet i Jojes Hål. W sąsiedztwie istnieją również liczne formy powierzchniowe w postaci rowów, szczelin i oderwanych bloków granitu - prawdziwe "drogi trolli". Zwiedzanie jaskiń możliwe jest z własnym oświetleniem. Na miejscu znajdują się wiaty i palenisko do grilla.          

Kanał Kinda. Z Brokind do Rimforsa

Powyżej śluzy w Brokind droga wodna kanału Kinda biegnie przez szeroko rozlane jezioro Järnlunden o powierzchni prawie 15 kilometrów kwadratowych. Sam szlak prowadzi wschodnią częścią akwenu w tym cieśniną na północ od wyspy Hackelboön. Nazwa przestrzeni wodnej nie pochodzi bynajmniej od zbitki wyrazów żelazo (järn) i zagajnik (lund), ale od staroszwedzkiego słowa "jælunder" oznaczającego głośny dźwięk: szum lub grzmot i odnoszącego się do tutejszych warunków wietrznych. Zbiornik posiada dwie długie zatoki Viggebyviken na północy i Törneviken na zachodzie. Ich brzegi są przeważnie zalesione, natomiast na wschodzie i południu jest więcej łąk i obszarów uprawnych. Jeziorem biegnie też granica gmin Linköping i Kinda. U południowego krańca leży ważna przystań i lokalny ośrodek usługowy Rimforsa. 

Viggebyudden

Duży półwysep po północnej stronie jeziora Järnlunden. Przy piaszczystej plaży Viggebysand kończy się boczna szutrowa droga spod pałacu w Brokind. Po drodze są jeszcze dwa wejścia na teren popularnego rezerwatu przyrodniczego obejmującego cypel oraz położone od niego na południe wysepki stanowiące zamknięte w sezonie godowym ostoje wodnego ptactwa. Geologicznie teren ten stanowi fragment długiego lodowcowego ozu ciągnącego się wzdłuż dna jeziora w kierunku Rimforsa. Miejscami odsłaniają się tutaj także skały prekambryjskiego podłoża. Na południowym parkingu mamy ekspozycję głazów budujących tarczę krystaliczna fennoskandii. Dominują lasy liściaste z lipą i dębem, bory sosnowe oraz świetliste dąbrowy. Drzewostany zostały znacznie przetrzebione przez orkany Gudrun i Per z lat 2005 i 2007. W centralnej części obszaru znajdują się łąki i grunty ruderalne pozostałe po istniejącej tutaj farmie związanej z posiadłością w Brokind. W rezerwacie znajdziemy rzadkie gatunki flory np. kwitnącą w maju kukułkę bzową (Dactylorhiza sambucina) zwaną w Szwecji storczykiem Adama i Ewy, kruszczyka szerokolistnego (Epipactis helleborine) lub rozmaite gatunki mchów i porostów oraz fauny - orły bieliki i dzięciołki gnieżdżące się zwłaszcza w pniach starych topoli. W lipcu i sierpniu na stromych stokach pomiędzy Mariestadudden a Viggebysand masowo kwitnie fioletowy przetacznik kłosowy (Veronica spicata). W płytkich przesmykach wodnych między wyspami Tallön, Rågön, Åttingen i Bromön rośnie rzadka rdestnica błyszcząca (Potamogeton rutilus) występująca w Szwecji jedynie na kilkudziesięciu stanowiskach.  

Cypel Jaktstugeudden w rezerwacie Viggeby

Kilka znakowanych szlaków turystycznych w tym dalekobieżny Östgötaleden  prowadzący na cypel Jaktstugeudden (1) z dawną chatą myśliwską i drewnianym pomostem. Przy ścieżkach spacerowych liczne wiaty, deszczochrony, tablice informacyjne i toalety. Miejsca do wędkowania dla posiadaczy licencji.

Törneviken

Zachodnia zatoka jeziora z położonym po północnej stronie zagospodarowanym kąpieliskiem w Hulta. Miejsce znane jest też wśród wędkarzy.

Szkoła w Tignemåla (2)

W zagubionej wśród lasów po zachodniej stronie jeziora osadzie Tignemåla już w połowie XIX wieku założono pierwszą placówkę edukacyjną zgodnie z wytycznymi szwedzkiego rządu. Początkowo była to tzw. szkoła ambulatoryjna - wydzielone pomieszczenie do którego w określonych porach przybywał nauczyciel wraz z pomocami dydaktycznymi. W 1876 roku powstała tu niewielka szkoła stacjonarna dla lokalnej populacji wiejskiej, która działała do 1952 roku. Obecnie przekształcona została w muzeum ze stuletnimi sprzętami, podręcznikami a nawet staroświeckimi organami.

Zwiedzanie od maja do września. Wstęp 30 SVK. Przydatna wcześniejsza rezerwacja pod numerem telefonu właścicielki farmy Inger Falk: 013 424 65 lub 0736 23 68 61    

Hamra

Duża stadnina koni na wschodnim wybrzeżu z oryginalnym wiaduktem ponad trasą szybkiego ruchu Linköping - Rimforsa.

Hackelboön

Największa wyspa na jeziorze Järnlunden powstała w XIX wieku przez połączenie kilku mniejszych szkierów. Obecnie przecięta jest drogą szybkiego ruchu 23/34 a na południu połączona groblą ze stałym lądem. Parking. Jej południowo-wschodni cypel Granholmen to ostoja czapli siwej niedostępny do zwiedzania już od marca. W części zachodniej  znajduje się rezerwat przyrody (3) do którego dojść można wygodną ścieżką od miejsca postojowego. Lasy bagienne i łąki. Przy zachodnim cyplu zwanym Tjurhuvud pomost i niewielkie kąpielisko. Dodatkową atrakcją jest ekologiczny questing przeznaczony dla dzieci w wieku 8-12 lat. Ulotki na ten temat znaleźć można w sieci www: https://www.lansstyrelsen.se/ostergotland/besok-och-upptack/naturreservat/hackelboon-naturreservat.html  

Dom Kallego Stina na szkierze - zdjęcie z archiwum gminy Kinda

Z kąpieliska mamy widok na niewielki szkier o dziwnej nazwie Fläsklösen (Brak Świni, 4) o powierzchni około 100 metrów kwadratowych. To chyba najmniejsza wyspa na świecie jaką zamieszkiwał człowiek. W latach 1930-1945 zbudował tu swój dom wdowiec z Rimforsa. Znany był powszechnie jako Kalle Stina, przy czym drugi człon pseudonimu pochodził od imienia jego matki. Ludzie zwali go także pustelnikiem a nawet "królem Karolem I" z Fläsklösen. Trudnił się głównie rybołówstwem i pracami sezonowymi. Był też radioamatorem hobbystą. Na skalistej powierzchni szkieru zachowały się jeszcze betonowe ślady podmurówki z jego domku.

Klevberget i Borgarmon

Najwspanialszy widok na jezioro Järnlunden roztacza się z położonej po jego południowo-zachodniej stronie góry krawędziowej Klevberget (108 m npm, 5). Tworzy ona skalisty mur z kilkoma płaskimi wychodniami dostępnymi dla turystów. Na zboczach znajduje się kilka jaskiń szczelinowych w tym najgłębsza w Östergotlandii Klättrargrottan o deniwelacji 15 m. W rezerwacie przyrody odnaleźć można niezwykle rzadki porost Sticta sylvatica występujący na wilgotnych zacienionych ścianach skalnych. Przez teren chroniony prowadzi szlak znakowany Östgötaleden.

Podobny charakter ma nieco niższe wzgórze Borgarmon porośnięte gęstym mieszanym lasem z największym udziałem świerka, dębu, brzozy i topoli osiki. W części szczytowej pozostałości twierdzy (fornborg) z epoki żelaza - około 1500 lat temu.

Jezioro Järnlunden z Klevberget

Eriksholm (6)

Samotna farma zbudowana w XVIII wieku przez pierwszego szwedzkiego geografa Erika Tunelda vel Tuneliusa autora kilkutomowego opisu ziem królestwa. Prowadzi tam obecnie nieoznakowana gruntowa droga odchodzaca od szosy Rimforsa-Ulrika przy charakterystycznym zarastającym stawie powstałym przez spiętrzenie wód potoku Drillaån.   

Hallstad

Wieś ulicówka położona na zachód od Rimforsa w bok od drogi biegnącej w kierunku miejscowości Ulrika. W zabudowie wsi wyróżnia się drewniana willa zwana Hallstad Säteri. Początki gospodarstwa sięgają XIV wieku. Na zachód i północ ciągną się podmokłe łąki kośne chronione w rezerwacie przyrody Hallstad Ängar (7). Charakterystyczne są rosnące tu krótko przycinane lipy oraz pojawiające się zwłaszcza na wiosnę dywany kwiatowe. W lecie często pasą się tutaj stada owiec. Deszczochron. Nad brzegiem jeziora Järnlunden kąpielisko.