Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Ystad. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Ystad. Pokaż wszystkie posty

sobota, 13 lutego 2016

Pociągiem z Ystad do Simrishamn




Do Simrishamnu można też dojechać z Ystadu lokalnymi pociągami o nazwie Pågatågen kursującymi na linii Helsingborg (Lund) - Simrishamn. Bilety na opisywanym odcinku kosztują 54 SVK w jedną stronę. Obecna linia kolejowa została zelektryfikowana w początku XXI wieku oraz przystosowana do prędkości ponad 100 km/h. Trasa o nazwie Österlenbanan prowadzi równinnym obszarem mijając położone w centrum lądu miasteczko Tomelilla. Kiedyś był to istotny węzeł kolejowy, obecnie likwidacji uległa linia z Ystad do Eslöv oraz bezpośrednie połączenie do Malmö. Mimo wszystko pociągi na stacji Tomelilla zmieniają kierunek jazdy. Obecnie na trasie prowadzony jest tylko ruch pasażerski (kilkanaście składów dziennie), ostatni pociąg towarowy przejechał do zlikwidowanej w 2006 roku cukrowni Danisco w Köpingebro.

Pociąg Pågatågen

[0 min] Ystad. Stacja kolejowa. Tory biegną na wschód w sąsiedztwie głównej drogi wylotowej z miasta (trasa nr 9). Po prawej kompleks portowy z terminalem promowym. Wjeżdżamy w las Sandskogen, przecinamy drogę nr 9 i mijamy po prawej kemping. Dalej w kierunku północnym.
[5 min] Przystanek Köpingebro. Osada rozwinęła się przy dawnej cukrowni. Przy wyjeździe w kierunku Herrestad znajduje się ogród ziół śródziemnomorskich Österlenkryddor. Dobre miejsce na zakupy przypraw takich jak tymianek, szałwia, oregano, cząber czy lubczyk. Uprawia się także pachnącą lawendę.
[7 min] Po lewej średniowieczny kościół we wsi Stora Köpinge z dobudowaną w XIX wieku strzelistą wieżą. We wnętrzu są kolorowe gotyckie malowidła ścienne ukazujące wiele postaci i scen biblijnych, np. ogród rajski, zwiastowanie, biczowanie czy zmartwychwstanie.
[9 min] Po lewej przy drodze ruiny dawnego kościoła Nedraby kyrka zbudowanego w 1230 roku i opuszczonego w XVII w. W niezłym stanie zachowała się wapienna wieża. Miejsce otacza czynny do dzisiejszego dnia cmentarz. Dalej po lewej mijamy kompleks leśny o nazwie Örups Almskogen. Już w XVIII w. sadzono tutaj wiązy, które w ostatnich latach zostały silnie przetrzebione w wyniku grzybowej zarazy zwanej holenderską chorobą wiązów. Kolonia bocianów. W zadrzewieniach ukrywa się pałac Örups Slott przez 400 lat będący siedzibą szlachty z rodu Rosencrantz. Obecnie obiekt niedostępny - nadal w rękach prywatnych.
[13 min] Tomelilla. Kilka minut postoju. Zmiana kierunku jazdy. Tory skręcają na wschód.
[17 min] Przystanek kolejowy Lunnarp.
[21 min] Stacja w Smedstorp. Miejscowość chlubi się mianem geometrycznego środka regionu Österlen. Parterowa małomiasteczkowa zabudowa. W ceglanym domu zwanym Gamla Bryggeriet galeria sztuki. Na północ od torów kolejowych i trasy nr 11 łączącej Tomelilla z Simrishamn znajduje się miejscowy kościół parafialny z wyjątkowo długą nawą. Wewnątrz znajduje się wspaniały renesansowy nagrobek dyplomaty duńskiego Andersa Binga oraz jego żony Anny Galt. Na postumencie jest płyta z wierszem jaki na śmierć dostojnika stworzył angielski król Jakub I goszczony przez niego na zamku w Varberg. Z wystawnej posiadłości Bingów zachowała się niewielka oficyna dworska w parku. Dalej na północ droga mija pasmo zalesionych wzgórz morenowych zwanych Listarumsåsen i prowadzi do zamku Tunbyholm. Jest to w zasadzie piękna willa w stylu włoskiego renesansu leżąca nad niewielkim sztucznym jeziorem. 
Rezydencja Tundbyholm nad brzegami stawu
[24 min] Stacja Gärsnäs. Osada przemysłowa z fabryką mebli. Wiatrak-koźlak. Na południe od miejscowości nad rzeką Tommarpsån malowniczy zamek wzniesiony w XIV wieku. Pierwszym jego lokatorem był Gjord Jensen Drefelt. W XVII wieku posiadłość przejął hrabia Falk Lycke - duński wojskowy, który znacznie rozbudował rezydencję przekształcając ją w wygodny pałac. Jej obecna forma jest wynikiem XIX-wiecznej renowacji zmierzającej do nadania budowli charakteru średniowiecznej fortecy. Obiekt w rękach prywatnych, ale częściowo dostępny dla zwiedzających (galeria sztuki).
[26 min] Mijamy Östra Tommarp. Dawne miasto Tunathorp, obecnie zdegradowane. W południowej części miejscowości obok neogotyckiego kościoła z wieżą zegarową zaopatrzoną w ceglane schodkowe blanki otwiera swoje podwoje muzeum szkolne zlokalizowane w typowym dla regionu długim parterowym domu zwanym gadehus. Tradycje nauczania są tutaj wyjątkowo długie a sięgają jeszcze średniowiecznych korzeni istniejącego tu kiedyś klasztoru premonstratensów. Wykopaliska archeologiczne udowodniły, że miejscowość była jednym z ważniejszych ośrodków średniowiecznej Danii.  Od północy omijamy Järrestad i Simris.
[32 min] Stacja kolejowa w Simrishamn.
 

 
 
      

niedziela, 31 stycznia 2016

Pałace magnackie w okolicach Ystad


Przynajmniej kilka rezydencji magnackich w okolicach Ystad zasługuje na wizytę. Burzliwa historia Skanii sprawiła, że pałace szlacheckie powstawały tutaj zarówno za czasów duńskich jak i podczas kolonizacji szwedzkiej. W wielu przypadkach stare dobra zmieniały swoich właścicieli. Dziś często w tego typu przybytkach zlokalizowano eleganckie pensjonaty i hotele. Niektóre dobra są nadal w prywatnych rękach, ale zazwyczaj możliwa jest wizyta w parkach otaczających tego typu posiadłości. 

Bjärsjöholm (1)
Najbliżej miasta leży rezydencja magnacka w Bergsjöholm zwana także Bjärsjöholm. To w zasadzie dwa pałace. Starszy zbudowany w okresie renesansu dotrwał do dzisiejszych czasów tylko w części, ponieważ północne i południowe skrzydło zaczęło osiadać w bagnistym gruncie, groziło zawaleniem i zostało zburzone. Z czasów budowy pochodzi oryginalna legenda o kapliczce kamiennej zwanej Lilla Tvärens z której czerpano kamień do budowy. Co noc jednak budulec wracał na swoje miejsce i pałac nie mógł być ukończony. Właścicielka Christine Rotfeldt postanowiła przypilnować murarzy wykonujących pracę. Do wieczora wszystko szło zgodnie z planem, kaplica była sukcesywnie rozbierana - jednak przed zmrokiem kiedy zabiły dzwony w pobliskim kościele pilnująca hrabina straciła wzrok i słuch i wszystko wróciło do punktu wyjścia. W 1850 roku architekt Ferdinand Meldahl wzniósł nowy pałac na wzniesieniu, nieco bardziej na północ od poprzedniego. W parku otaczającym posiadłość stoi kamień runiczny odkryty w 1845 roku. Na północ od rezydencji jest stary las bukowy - rezerwat przyrody. Zamek jest częścią gospodarstwa rolnego, jednak można go zwiedzać z zewnątrz - prowadzi tędy znakowany na pomarańczowo szlak Skåneleden. Dojazd drogą na Malmö. Około 1 km za rondem skręt w prawo w zadrzewioną aleję biegnącą wprost do pałacu. Możliwe też dojście piechotą z wschodu od kościoła w Hedeskoga.

Stary pałac Bjärsjöholm

Ruuthsbo Gods (2)
Nie tyle pałac, co duża willa otoczona ogrodem. Siedziba gospodarstwa rolnego. Posiadłość znana już w XIV w. jako Gundralöf. Obecny dom w stylu romantycznym stanął w 2 połowie XIX w. kiedy rządziła tutaj familia Ruuth. Na kamiennych zabudowaniach gospodarczych jest zresztą nazwisko jednego z członków tego wpływowego skańskiego rodu. Po drugiej stronie ulicy malowniczy staw z fontanną. Od trasy E65 na Malmö jedziemy w lewo na Ruuthsbo i Skönadal.  

Marsvinsholm (3)
Piękny zamek zbudowany w latach 1644-48 na palach nad niewielkim jeziorem. Właścicielem posiadłości był wpływowy arystokrata Otte Marsvin skoligacony z królem duńskim Chrystianem IV.  Historia rezydencji obfituje w wiele interesujących epizodów. W czasie agresji szwedzkiej ród Thott musiał ewakuować się pospiesznie pozostawiając na miejscu całe wyposażenie, które padło łupem najeźdźców. Na przełomie XVII i XVIII w. zamek był w posiadaniu Svena Ehrenflychta - prześladowcy chłopów pańszczyźnianych i przywódcy armii brutalnie tłumiącej duńskie powstanie. Nawet służba musiała zginać czoło przed groźnym panem. W końcu XVIII w. władzę sprawował tutaj polityk, przedsiębiorca i innowator Eric Ruuth, który stworzył pierwszy gatunek sera szwajcarskiego w Szwecji przy udziale sprowadzonego stamtąd mistrza serowarskiego. W 1749 roku posiadłość odwiedził Karol Linneusz i w otaczającym parku posadził kasztanowiec. Oryginalne drzewo nie zachowało się, z jego sadzonek wyhodowano jednak nowe. Pałac był dwukrotnie restaurowany, ostateczny kształt nadała mu rekonstrukcja Christiana Zwingmanna w połowie XIX w. Budynek na planie kwadratu flankują dwie wysokie pięciopiętrowe wieże ze zdobnymi hełmami. Główny gmach otacza duży kompleks ceglanych zabudowań gospodarczych mieszczących dzisiaj także galerię sztuki, restaurację oraz pomieszczenia teatralne. W lecie organizuje tutaj spektakle Teatr Miejski z Ystad i wtedy można dojechać na miejsce pociągiem, który staje na niewielkim przystanku kolejowym Marsvinsholm. Festyny ślubne. W parku otaczającym rezydencję zorganizowano w 2007 roku plenerową wystawę rzeźby, która od tego czasu jest uzupełniana i powiększana. Z oryginalnych pomysłów wymienić należy uwiązany do gałęzi wysokiego drzewa olbrzymi stos książek. Zamek leży 12 km na północny-zachód od Ystad. Dojazd wzdłuż drogi na Malmö, następnie w lewo. 

Do parku wstęp wolny. Spektakle za biletami. Strony Web: http://www.marsvinsholms-skulpturpark.se, http://mhst.se

W pobliżu zamku na leśnej polanie jest też duży ceglany kościół (4) w stylu włoskiego renesansu - dzieło Christiana Zwingmanna - tego samego który odrestaurował zamek. Miał zastąpić 3 okoliczne kościoły parafialne - z nich jeden zachował się w całości a drugi zrujnowany. Marsvinsholm Kyrka to największy kościół wiejski w Skanii z imponującą wieżą o wysokości 60 m i wysoką nawą mogącą pomieścić około 1000 osób. W białym wnętrzu rzuca się w oczy wysoki na ponad 3 m gipsowy posag Chrystusa Bertela Thorvaldsena. Ciekawym elementem zdobniczym są morświny nawiązujące do nazwy Marsvinsholm. 
Marsvinsholm z wieżami w stylu Chrystiana IV



Krageholm (5)
Zamek składa się z budynku głównego i dwóch bocznych skrzydeł otoczonych fosą. W obecnym kształcie pochodzi z 1720 roku, ale istniał już znacznie wcześniej. Ostatnim duńskim właścicielem był Jörgen Krabbe stracony w Malmö w 1678 roku. Rezydencja przeszła w posiadanie rodziny Piperów, przy czym pierwszy spadkobierca nie zobaczył nigdy swojego nabytku, ponieważ zginął w niewoli rosyjskiej w czasie kampanii prowadzonej przez Karola XII. We wschodniej części znajduje się barokowa kaplica wybudowana według projektu Nicodemusa Tessina młodszego. W parku pałacowym stoi kamień runiczny. Kompleks jest otoczony przez zespół ceglanych zabudowań gospodarczych. Do dziś jest to duże gospodarstwo przemysłowe wraz z parkiem wiatrowym, rewirem myśliwskim i bogatą galeria maszyn. Na północ od zamku znajduje się jezioro z wyspą Lybeck - rezerwatem przyrody.  W pobliżu zamku przebiega szlak Skåneleden. Dojazd drogą 13 przez wieś Sövestad a następnie w lewo obok pięknie zachowanego wiatraka holenderskiego (6). We wsi jest przystanek autobusowy (linia Ystad - Sjöbo). Pętla piesza obejmująca zamki Krageholm, Bjärsjöholm, wiatrak oraz kościoły w Bjäresjö i Hedeskoga zajmie około 6 godzin i może być traktowana jako wariant wycieczki za miasto. CDN


czwartek, 28 stycznia 2016

Ystad część 5





YSTAD [0 km] / 18,3 tys. mieszkańców

Miasto filmu
Trädgårdsgatan to niewielka i specjalnie nie wyróżniająca się uliczka na Starym Mieście w Ystad. Kilkadziesiąt domów w tym trochę tych malowniczych, kolorowych, parterowych... I właśnie w jednym z nich - niebieskim pod numerem 15 urodziła się 30 marca 1888 roku pierwsza szwedzka gwiazda hollywoodzkiego kina Anna Quirentia Nilsson znana głównie z występów w niemych produkcjach z początku wieku. Taki był początek, ale kariera miasta związała się na dobre z X Muzą dopiero w 2004 roku kiedy to w dawnych koszarach wojskowych na wschodnim przedmieściu postanowiono zlokalizować największe w Szwecji studio filmowe. Na powierzchni 3500 metrów kwadratowych stworzono dwa oddzielne plany, którym towarzyszą rozmaite warsztaty, rekwizytornie i magazyny kostiumów. Powstały tu m.in. niektóre odcinki kryminalnej sagi o Kurcie Wallanderze w wersji brytyjskiej oraz krótki film Beyond w reżyserii Pernilli August. W sąsiedztwie powstało też duże nowoczesne kino oraz multimedialne muzeum Cineteket (1) przenoszące zwiedzających w świat ekranu. Można tutaj stworzyć własny spektakl, obejrzeć krótkometrażowy trailer oraz zobaczyć rekwizyty, które używane były w obydwu seryjnych produkcjach o detektywie z powieści Henninga Mankella. Dzieci spędzą fantastyczne chwile w statku kosmicznym, który był używany w szwedzkim serialu telewizyjnym Vid Vintergatans slut. 
Otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 10-16. Wstęp kosztuje 60 SVK. Dzieci w wieku 6-11 lat 25 SVK, młodsze gratis. Adres Elis Nilssons Väg 8, tel: 041 157 70 57, e-mail: cineteket@ystad.se 

Na terenie dawnej jednostki wojsk lotniczych jest jeszcze jedno muzeum poświęcone militarnej przeszłości tego miejsca (2). Pierwotnie stacjonował tutaj pułk konnych dragonów stąd wiele eksponatów dotyczy życia kawalerzystów. Zbiory dotyczą także policji miejskiej a najbardziej cennym elementem kolekcji jest najstarszy szwedzki samochód zwany Cederholmaren. W latach 1892-94 bracia Anders i Jöns skonstruowali dwa prototypy z których zachował się jeden wystawiany wpierw w Johannamuseum w Skurup a w 2013 roku przeniesiony na obecne miejsce. 
Militär Museum przy Nils Ahlins Gata 19 otwarte jest w lecie od przesilenia do połowy sierpnia codziennie w godzinach 12-16. Wstęp wolny. Strona web: http://www.ystadsmilitarmuseum.se/  

Miejsca związane z filmem są rozrzucone po całym mieście. Miłośnicy srebrnego ekranu znajdą tutaj przede wszystkim punkty związane z serialem Wallander. Przy Mariagatan 10 znajdowało się pierwsze mieszkanie fikcyjnego detektywa (3). Okolica nie jest jakoś specjalnie szczególna a w filmie z przyczyn technicznych pokazywano fasadę przeciwległej kamienicy pod adresem 11 C. Na placu Sankt Knuts Torg mieści się natomiast ulubiona cukiernia Kurta Wallandera Fridolfs Konditori (4). Zdyskontowała ona oczywiście fabularną popularność i dlatego w menu znajdziemy ciastka pokryte niebieskim lukrem w kolorze wozu policyjnego. W pobliżu na Hamngatan znajdziemy też inne lokale preferowane przez filmowego detektywa: hotel Continental i pizzerię Braci M. Przynajmniej kilka obiektów w mieście pełniło rolę filmowego komisariatu. W serii BBC siedzibą policji był miejski basen na rogu Jennygatan i Österleden (5). W szwedzkiej produkcji komenda policji zmieniała adres aż dwukrotnie. Pierwsza lokalizacja to Sixtens Sparre Gata 1 w pobliżu Cineteket. W drugim sezonie rolę tą odtwarzała stacja kolejowa, wreszcie w trzeciej serii policjantów przeniesiono na Lilla Norregatan do ceglanej willi zwanej Frida (6). Jest też wiele miejsc w obrębie miasta gdzie kręcono ujęcia poszczególnych scen. Dla przykładu stary ratusz na rynku odgrywał rolę banku w odcinku pod tytułem Byfånen. 
Stary ratusz grał siedzibę banku Sparbanken Syd w serialu o Kurcie Wallanderze
W Ystad kręcono również kilka innych filmów. Ciekawą lokalizacją była stara wieża wodna (7) przy Kristianstadsvägen, która pełniła rolę architektonicznego atelier w filmie Kyss mig (Pocałuj mnie) z 2011 roku. W sąsiedztwie jest park ludowy Surbrunnen (8) założony w 1896 roku na terenie dawnej posiadłości przy leczniczym źródle. Do ogrodu prowadzi stylowa zadaszona brama zwieńczona niewielką sygnaturką. Mieści się tutaj restauracja i hala widowiskowa. Często odbywają się koncerty, wieczory taneczne oraz zawody sportowe.  

Inne ciekawe obiekty
Ystad Saltsjöbad (9) - luksusowy hotel na brzegu morza z podgrzewanym basenem i kortami tenisowymi. Piaszczysta plaża ciągnie się kilka kilometrów na wschód wzdłuż promenady. Dogodne miejsce na spacery.
Latarnia morska i wodowskaz (10) - w pobliżu stacji kolejowej i przystani promów na Bornholm znajdują się te dwa zabytkowe urządzenia. Latarnia przestała być używana w 1975 roku.
Nowe wieże wodne - bliźniacze betonowe "grzybki" zlokalizowane są w pobliżu ronda na północnych peryferiach miasta (drogi E16, 9 i 13) przy Vatterntornsvägen.
Bliźniacze wieże wodne w Ystad