Humleslingan. Północny brzeg Ivösjön. Z Näsum do Vånga i dalej do Knislinge

Wzdłuż dróg lokalnych pagórkowatym terenem na północ od jeziora Ivösjön. Trasa biegnie w pewnym oddaleniu od brzegów akwenu formującego 3 wyraźne zatoki. Przedłużeniem jest trasa przez Arkelstorp do Knislinge w pobliżu zamku Wanås.

[14 km] Näsum. Po lewej przy wjeździe stara wiejska chata kryta strzechą zwana Bravastugan (1) przeniesiona na to miejsce z okolic Sölvesborga po drugiej stronie wzgórz Ryssberget. Skromna wystawa regionalna prezentująca stare meble i przedmioty codziennego użytku.

Wizyta z przewodnikiem tylko po wcześniejszej rezerwacji. Kontakt pod telefonem: 070 225 03 36. Opłata 20 SVK umożliwia też obejrzenie pamiątkowego magazynu stacyjnego na dawnej linii Bromölla - Olofström. 

W południowej części osady przy Kyrkovägen znajduje się eklektyczny kościół parafialny z 1871 roku zaprojektowany przez Jana Eryka Söderlunda. Trójnawowe wnętrze mieści ponad 500 wiernych. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Chrystusa na krzyżu namalowany przez estońskiego artystę Johana Kölera. Pierwotnie zdobił wnętrze szwedzkiego kościoła św. Katarzyny w Sankt-Petersburgu. Droga ku południowi obok starego budynku parafialnego biegnie w kierunku brzegów jeziora. Po prawej w dolinie Höljeån znajduje się niewysoki trawiasty pagórek Gudahagen (2) z prawie setką kamiennych menhirów z okresu wikingów. To tylko niewielka ich część w porównaniu do kompleksu, który istniał w czasach prehistorycznych. Być może był tu pogański ośrodek kultowy, miejsce ofiarne, cmentarzysko lub twierdza. Po wprowadzeniu chrześcijaństwa wzniesiono drewniany kościół, który nie zachował się jednak do obecnych czasów. Dziś corocznie odbywają się tutaj historyczne jarmarki zwane Dniami Wikingów. 

Wzgórze Gudahagen

[15 km] Za mostem na Höljeån droga w prawo do wsi Västanå z zachowanymi XVIII-wiecznymi śladami podziałów rolnych (stare kamienne murki). Przy nadal czynnym młynie z 1380 roku kamienny most łukowy. W lesie powyżej wsi odnaleźć można dawną odkrywkową kopalnię żelaza (3), w której chemik Christian Wilhelm Blomstrand odkrył kilka rzadkich minerałów z grupy fosfatów: berlinit, augelit, trolleit i attakolit. Eksploatacji zaprzestano w końcu XIX w. Nisza wyrobiska jest częściowo podtopiona. Znakowany szlak Näsumaleden prowadzi przez zalesione wzgórza do położonej nad niewielkim jeziorem osady Blistorp z kamienną kaplicą grobową na planie krzyża greckiego ufundowaną przez kupca Valentina Textoriusa. 

[17 km] Po lewej stronie pod lasem stoi malowniczy czerwony magazyn chmielu zwany Humletorkan (4). Region wokół Näsum jeszcze w latach 50-tych ubiegłego wieku miał ponad 50 farmerów uprawiających chmiel. Suszarnię zamknięto w 1959 roku. Obecnie mieści się tutaj schronisko turystyczne oraz sklep z rękodziełem. W sąsiednim Klagstorp kąpielisko i przystań.

Schronisko otwarte od maja do września. 6 pokoi z 25 miejscami noclegowymi. Wyżywienie we własnym zakresie. Na miejscu karczma. Kontakt: 045 62 01 88, 070 605 29 17, info@humletorkan.com 

Humletorkan

Wznosimy się na zalesione wzgórza Västanåberget zamykające od północy basen jeziora Ivösjön. Przecinamy pasma lasu mieszanego i łagodnie nachylonych pól uprawnych na których zachowały się jeszcze tradycyjne chmielowe tyczki. Widoki na zachodnią zatokę jeziora i masyw Vångaberget.

[23 km] Vånga. Duża wieś w otoczeniu sadów jabłkowych na północno-zachodnim krańcu jeziora Ivösjön. W lewo dalsza część pętli Humleslingan (patrz). Przy skrzyżowaniu stacja benzynowa Din-X i niewielka restauracja. We wrześniu coroczny targ dożynkowy. Powyżej drogi kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca (5) przebudowany gruntownie w 1867 roku. Tylko fragment południowej nawy pochodzi ze starej XIII-wiecznej świątyni. W ścianie nad ołtarzem znajduje się wielki fresk przedstawiający Przemienienie Pańskie w scenerii nawiązującej do lokalnego skańskiego krajobrazu - dzieło Pera Siegårda. W dawnych zabudowaniach młyna sklep z rękodziełem. Na przeciwległym stoku wzgórza stok narciarski z wyciągiem.

Kontynuujemy drogę na zachód.

[29 km] Arkelstorp. Osada przy dawnej mleczarni i fabryce lodów. Opisana w dwóch wczesnych powieściach Harry'ego Martinssona, który pracował na tutejszej farmie. Obecnie okolicami prowadzi szlak tematyczny Nässelslingan. W XIX w. przy drodze do Knislinge rozwijało się niewielkie uzdrowisko. W dawnym budynku łazienek dom kultury (6). Na północ od tego miejsca głazowisko Arkelstorpskumlet. 

3 km na południe wieś Oppmanna. Na wzgórzu na zachód od głównej drogi stoi kościół z połowy XIX w. z kilkoma starymi obrazami i malarską kompozycją ścienną przedstawiającą ustanowienie Eucharystii. Po wschodniej stronie wysokie wzgórze Oppmannaberget na którego stoku znajduje się zatopiony kamieniołom Gullyckeskär (7) z czerwonym głazem granitowym poświęconym królowi Oskarowi I. Dojście drogą gruntową z południowej części wsi. Na północnym skraju wsi Hammarqvist Trädgärd. Prywatny ogród z kawiarnią i galerią sztuki.

Kamieniołom granitu Gullyckeskär

4 km na północ od Arkelstorp w prawo od drogi leży leśne jezioro w dolinie Lerjevallen. Szlaki turystyczne piesze i kajakowe. Ogólnodostępne kabiny turystyczne na szlaku Skåneleden. Na pobliskim wzgórzu pozostałości po opuszczonej wsi Spångebro zwanej obecnie Döda Byn (8). Miejsce wyludniło się w wyniku wyjałowienia gleby. Mieszkańcy w większości wyemigrowali do Ameryki, ostatni zmarł w 1950 roku. Na wschód od dawnej wsi kilkusetmetrowy głęboki wąwóz zwany Kastagropen. Według legendy zbierali się tutaj partyzanci - zwolennicy utrzymania Skanii przy koronie duńskiej. Ich przywódcą był młody chłopak imieniem Lille Mats, który zasłynął jako doskonały mówca i tutaj przemawiał do swoich towarzyszy z wysokiej półki skalnej. 

[32 km] W okolicznych lasach znajdują się liczne skały i wolno stojące głazy granitowe. Pod kamieniem Stora Trued Kors z wyciętym krzyżem według starej historii pochowano zabitego w tej okolicy duńskiego buntownika. Być może jednak cios ten ma charakter naturalny. 

[34 km] Värestorp. 3 km na północ Immeln nad rozszerzającym się ku północy dużym jeziorem o tej samej nazwie. Szlak kajakowy. Ostoje ptasie na licznych wyspach.

[38 km] Duża wieś Hjärsås. Na zakręcie drogi stary ceglany kościół parafialny (9) z 1230 roku z elementami romańskimi i gotyckimi. Wzniesienie świątyni z tego materiału było w owych czasach w Skandynawii zjawiskiem dość rzadkim świadczącym o zamożności parafii lub posiadaniu możnego sponsora. Zwraca uwagę ozdobna ornamentyka z malowanej cegły i płytek ceramicznych. Na ścianie zewnętrznej znajdziemy też dziwaczny zegar słoneczny z początku XVIII w. Na cmentarzu zachowało się kilka nagrobków wykonanych z czarnego diabazu w tym uroczy nagrobek z dwoma czarnymi owieczkami. W prezbiterium podziwiać można XVI-wieczne malowidła wykonane bądź przez mistrza Michała z Jutlandii, bądź anonimowego artystę znanego z dzieł w zelandzkim kościele Vallenbaek Po triumfie reformacji zamówiono do kościoła zachowaną do dziś złoconą ambonę z napisem łacińskim "Verbum Domini manet in aeternum" (Słowo Pańskie trwa na wieki). 

[42 km] Knislinge na trasie do zamku Wanås.

    

Na północ od Kristianstadu do zamku Wanås

Na północ w górę rzeki Helgeån do posiadłości znanej przede wszystkim z plenerowej wystawy sztuki nowoczesnej. 

Spod dworca kolejowego w Kristianstad ruszamy wzdłuż Vattentornsvägen i dalej do węzła drogowego Lyckans Höjd. Tu trzeba przejechać "ślimakiem" i podążać za drogowskazami na Osby kasztanową aleją mając po lewej dzielnicę Näsby z kampusem kristianstadzkiej wyższej szkoły. Wewnątrz osiedla niewielki żółty kościółek z 1937 roku z drewnianą sygnaturką i zegarem mechanicznym.

[4 km] Rondo na granicy miasta. Udajemy się w lewo (trzecim zjazdem) drogą nr 118 za drogowskazem Broby, Osby. 2 km w prawo jest natomiast dawna wieś Nosaby - obecnie przedmieście Kristianstadu. Piękny kościół parafialny (1) projektu Helgo Zettervalla otwarty w 1875 roku z elegancką strzelistą wieżą i olbrzymim oknem typu rozeta w którym znajdują się witraże ukazujące sceny z życia Chrystusa. Do wnętrza prowadzi portal z sentencją z biblijnej księgi Izajasza "Murom twoim nadasz miano Ocalenie a bramom twoim Chwała". 

[6 km] Po lewej tablica pamiątkowa poświęcona istniejącemu w latach 1952-62 torowi wyścigowemu Råbelövs Banan. Trasa zawodów biegła częściowo zachowanymi do dziś drogami, liczyła nieco ponad 6,5 km a samochody rozpędzały się na niej do prędkości 169 km/h. W 1956 roku odbyły się tutaj zawody z serii światowego Grand Prix dla samochodów sportowych, pierwsze tej rangi w Szwecji (pierwowzór Formuły 1). Później jeszcze kilkukrotnie gościły tutaj zawody motocyklowe.

[9 km] W prawo droga do Torsebro. Od 1682 roku działała w tej miejscowości duża fabryka prochu (2) ostatecznie zamknięta w latach 20-tych XX wieku. Stare zabudowania administracyjne i przemysłowe skupiają się w nadbrzeżnym parku z okazami starych dębów. Wzdłuż rzeki jest kilka dawnych magazynów materiałów wybuchowych w postaci mocno obudowanych ziemianek. Centrum założenia jest niewielki dwór wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Poniżej kompleksu czteroprzęsłowy kamienny most z 1830 roku. W kierunku północnym prowadzi ścieżka przyrodnicza do wieży obserwacyjnej nad jeziorem Gummatorpasjön.

Prochownie w Torsebro

[12 km] Bjärlöv. Na rondzie skręcamy w prawo (pierwszym zjazdem) na drogę główną nr 19.

[15 km] Wyjeżdżamy z gminy Kristianstad a wjeżdżamy do gminy Östra Göinge. Przy przystanku mapa i tablica informacyjna.  Niebawem na prawo droga szutrowa prowadząca do starego gospodarstwa Ballingstorp (2 km). Przykład drewnianego domu południowogockiego z XVIII wieku krytego strzechą z charakterystycznie ukształtowanym poddaszem. Wokoło budynki gospodarcze: stajnie, stodoły, warzelnia piwa. Stare odmiany jabłoni, ogród kwiatowy, uprawa chmielu. Szlak kulturowy. 

[17 km] Po lewej stronie drogi prawie na wyciągnięcie ręki wystają w górę dwa prehistoryczne kamienie zwane Tvillingstenarna znajdujące się na miejscu grobu z epoki brązu. Przejeżdżamy przez osadę o dwóch nazwach. Hanaskog pochodzi od ceglanego dworu znajdującego się na południowym wschodzie. Kviinge odnosi się do XIV-wiecznego kościoła (3) położonego po zachodniej stronie. Na przykościelnym cmentarzu pochowany został nie byle kto, bo pierwszy premier Szwecji - Ludwik de Geer. 

W centrum osady przy linii kolejowej stacja benzynowa Pump.

Gospodarstwo Ballingstorp

Do Wanås możemy skręcić już tutaj mijając wspomniany kościół i dalej drogą w kierunku Gumlösa. Niecałe 3 km od Kviinge kyrka należy skręcić w prawo w boczną drogę o dość sfatygowanej asfaltowej nawierzchni najpierw przeprawiającą się przez dwa mosty na rzece Almaån a następnie prowadzącą dość stromo pod górę przez las aż do pałacu (2 km od skrzyżowania).

[20 km] Almaånbro. Po prawej stary kamienny dwuprzęsłowy most - mocno zarośnięty.

KNISLINGE [22 km] / 3 tys. mieszkańców 

Już z daleka widać po lewej wysoki silos zbożowy zakładów Knislinge Lagerhus a po prawej nową wieżę wodną. Miasteczko leży na płaskowzgórzu ponad rzeką Helgeån. W centrum znajduje się główny zabytek miasta kościół romański pod wezwaniem św. Jana (4) zbudowany w początkach XIII w. Wieża w stylu duńskim została dobudowana do nawy w XV w. W łukach sklepienia zachowały się średniowieczne malowidła ścienne autorstwa Nilsa Håkanssona. Przedstawiają one szereg ciekawych motywów m.in. drzewo życia, arcybiskupów oraz delfiny. Innym cennym artefaktem z tego okresu jest kamienna chrzcielnica na której miejscowy mistrz wyrzeźbił historię Narodzenia Jezusa a na podstawie symboliczną batalię dobra i zła (lew walczący z wężem). Renesansowy ołtarz przedstawia sceny z życia Chrystusa. Powyżej kościoła XVIII-wieczna zagroda Klockaregården mieszcząca wystawę poświęconą szkolnictwu. W niedawno odbudowanych po pożarze oficynach znajduje się ekspozycja przemysłowa.

Zwiedzanie po wcześniejszym umówieniu z przewodnikiem 20 SVK od osoby. Tel: 044 606 33, e-mail: knislinge.klockaregarden@gmail.com

Nad rzeką Helgeån stary kamienny most.

Stacja benzynowa Preem czynna do 22 znajduje się przy wjeździe do miasta od strony południowej. Przy stacji sklep spożywczy. Nieco dalej na północ przy Brobyvägen "pod silosem" (obok biblioteki) jest nieco mniejsza placówka OKQ8. Z Kristianstadu do Knislinge kursuje autobus nr 545 a z Hässleholmu linia nr 542. Zatrzymują się przy głównym handlowym placu Mickelstorg na zapleczu hipermarketu Coop.   

Całoroczny wynajem apartamentów w centrum miejscowości przy Brobyvägen 3. Pokoje 1, 2 i 3-osobowe na piętrze i poddaszu. Aneks kuchenny, łazienka i WC, telewizja. Ceny 360 SVK dla jednej osoby, 480 SVK - dla pary, 660 SVK dla trzech osób. Kontakt telefoniczny: 044 600 02, recepcja otwarta od 10 do 19. 
W kierunku Wanås należy wyjechać na zachód drogą na Hässleholm. Zaraz za miasteczkiem droga prowadzi lasem.

[25 km] Po lewej zabudowania posiadłości Wanås. Dziś jest to ekologiczna farma mleczna oraz ośrodek turystyczny ze słynną plenerową wystawą sztuki współczesnej zlokalizowaną w rozległym leśnym parku. Zamek (5) powstał w XV w. i został zrujnowany podczas wojny siedmioletniej (1563-1570). Odbudowany w stylu renesansu przez wiele lat stanowił posiadłość nie tylko szwedzkich, ale także niemieckich i angielskich rodów. Dostawili oni szereg zabudowań gospodarczych oraz umiejscowioną w parku oranżerię. Obecnie rezyduje tutaj hrabia Carl Gustaw Wachmeister.