Zamek
magnacki Vittskövle
Już sama nazwa twierdzy brzmi romantycznie odwołując się do
jakiegoś bliżej niesprecyzowanego "białego zagajnika". I wiąże się z
tym największym w Skanii zamkiem o 100 komnatach kilka ciekawych historii
włącznie z tym, że pojawił się na kartach kilku znanych powieści, m.in.
dziecięcej Cudownej podróży Selmy Lagerlöf czy Sagi o ludziach lodu
Margit Sandemo. Budowlę na palach w środku bagna wzniósł w latach 1553-1577
Jens Axelsen Brahe z duńskiego rodu magnackiego. Od początku miała służyć celom
obronnym czego dowodem są cztery wieże flankujące całe założenie w kształcie
czworokąta. Nad bramą wjazdową są herby familii Brahe i Bille oraz zapis stanowiący
zobowiązanie do zachowania zamku w rękach rodu. Niezbyt się to udało już bowiem
syn Jensa Henryk umarł nie pozostawiając męskiego potomka i własność przeszła na
córkę żonatą z duńskim rycerzem Christianem Barnekow. Według legendy on z kolei
zakończył życie jako bohater użyczając duńskiemu królowi Chrystianowi IV na
polu bitwy pod Kölleryd własnego konia i tym samym skazując się na śmierć.
"Koń królowi, krew wrogom, dusza Bogu" - miał wyrzec. Ale zamek
pozostał w rękach rodziny Barnekow nawet po zdobyciu Skanii przez Szwecję,
ponieważ wnuczek Christiana nie chcąc zrezygnować z posiadłości zmienił
obywatelstwo. W końcu XVII w. założono tutaj pierwszą prywatną stadninę koni w kraju.
Niejaka Małgorzata Aschenberg, wdowa po wcześnie zmarłym mężu z rodu Barnekow
wyposażyła w konie cały pułk walczący na froncie rosyjskim. Mówiło się o tych
jeźdźcach "pułk Aschenberg", jednak los nie był dla nich łaskawy -
większość padła na polu bitwy, reszta dostała się do niewoli i została zesłana
na Sybir. Ostatecznie dopiero w XIX wieku rezydencja przeszła w ręce bankiera
Hagermana a następnie rodziny Stjernswärd, która zamieszkuje to miejsce do
dzisiaj. Wnętrze jest niedostępne dla zwiedzających, a szkoda bo jest tam wiele
starych mebli, holenderskich obrazów i iluzjonistyczne malowidła na sufitach.
Można natomiast wędrować po parku angielskim założonym w 1840 roku na zachód od
rezydencji oraz położonym bliżej ogrodzie geometrycznym zaprojektowanym przez
Adolfa Fryderyka Barnekowa. W kompleksie znajdują się też budynki gospodarcze z
połowy XIX w. zaprojektowane przez miłośnika średniowiecza profesora Carla
Georga Bruniusa w mediewalnym kształcie.
 |
| Zamek w Vittskövle |
Kościół w Vittskövle
Wiejski kościółek stoi przy sporym placu sąsiadując z budynkiem
parafialnym (församlingshem). Fragmenty budowli pochodzą jeszcze z XII
w. Korpus nawowy powstał przed 1400 rokiem, podobnie jak kaplica boczna św.
Anny, w której pochowano pierwszych właścicieli majątku z rodu Brahe. Podziwiać
w niej można wczesnorenesansowe płaskorzeźby nagrobkowe. Nieco później
wzniesiono wieżę oraz drugą kaplicę, która mieści pochówki z rodu Barnekow. Na
suficie znajduje się średniowieczna polichromia przedstawiająca historię
stworzenia świata i upadku pierwszych rodziców (w nawie), a także legendę o św.
Mikołaju (w prezbiterium) oraz postaci apostołów i świętych (w kaplicy św. Anny).
Autorem tej plastyki jest najprawdopodobniej Nils Håkansson znany jako lider
większej grupy artystycznej działającej w połowie XV wieku jako Mistrzowie z
Vittskövle.
Na północ od kościoła przy drodze odtworzono odcinek starego traktu brukowanego kocimi łbami. Miejsce to zwane jest Linnelunden, czyli Łąką Linneusza na pamiątkę wizyty uczonego we wsi w 1749 roku. Na środku skweru stoi rzeźba Ivara Johnssona Flyende moder. Obecna to jednak replika, ponieważ oryginał został skradziony w 2004 roku i do tej pory nie został odnaleziony. Ivar Johnsson to znany w Szwecji artysta, którego klasycyzujące dzieła zdobią wiele miejsc publicznych, muzeów, kościołów, parków i placów. Urodził się w 1885 roku właśnie w Vittskövle.
Z Vittskövle do Degebergi dojechać można wzdłuż Skaddevägen drogą biegnącą przez dawną osadę gospodarczą przy zamku
(obecnie w starym domku z fachwerku kawiarnia) a następnie lasami (4 km). Na północ od kościoła przy drodze odtworzono odcinek starego traktu brukowanego kocimi łbami. Miejsce to zwane jest Linnelunden, czyli Łąką Linneusza na pamiątkę wizyty uczonego we wsi w 1749 roku. Na środku skweru stoi rzeźba Ivara Johnssona Flyende moder. Obecna to jednak replika, ponieważ oryginał został skradziony w 2004 roku i do tej pory nie został odnaleziony. Ivar Johnsson to znany w Szwecji artysta, którego klasycyzujące dzieła zdobią wiele miejsc publicznych, muzeów, kościołów, parków i placów. Urodził się w 1885 roku właśnie w Vittskövle.
Z Vittskövle do Degebergi dojechać można wzdłuż Skaddevägen drogą biegnącą przez dawną osadę gospodarczą przy zamku
Degeberga to spora osada rozciągnięta wzdłuż drogi głównej nr 19 i dolin dwóch potoków. W latach 1952-1973 stanowiła siedzibę tzw. storkommun stanowiącej etap przejściowy w redukcji dawnych drobnych jednostek administracyjnych utożsamianych z parafiami.
STACJA BENZYNOWA: Din-X, Tingsvägen, przy niej niewielki warsztat samochodowy i sklep.
NOCLEGI: Schronisko Degeberga Stugby posiada 25 miejsc noclegowych w pokojach 4-, 3- i jednym 2-osobowym. Cena 260 SVK za osobę. Dzieci do 15 lat płacą 200 SVK. Przy hostelu jest też niewielki kemping z miejscami na 9 karawan lub namiotów (dostęp do elektryczności). Opłata 180 SVK za namiot i 260 SVK za przyczepę. Możliwość skorzystania ze świetlicy i polowej kuchni. Plac zabaw dla dzieci. Adres: Trollemöllavägen 52 (należy zjechać z głównej trasy 19 w kierunku na Forsakar i Vollsjö, za drogowskazem). Kontakt telefoniczny 044 35 00 60, e-mail: info@degebergastugby.se, strona www: http://www.degebergastugby.se
Przy drodze którą wjeżdżamy do wsi stoi kościół z romańskim rodowodem. Z dawnych czasów zachowała się jedynie biała wieża w stylu duńskim, reszta świątyni jest efektem XIX-wiecznej przebudowy. Nie ma więc tutaj średniowiecznych fresków jak w sąsiednim Vittskövle, jest natomiast stara XVI-wieczna ambona ufundowana w intencji wyzdrowienia szlachcica Henryka z rodu Brahe. Ołtarz z figurami świętych jest dziełem wspomnianego Ivara Johnssona. W najwyższym punkcie miejscowości stoi dawny budynek centrali skupu jaj założonej przez niejakiego Enocha Flygare. Był to jeden z większych zakładów tego typu w Szwecji produkujący także na eksport. Nieco poniżej jest kwadratowy plac z dawnym parterowym budynkiem sądu ziemskiego i siedzibą gminy.
Na południu znajdziemy niewielki trawiasty płaskowyż Söndreklack, dawne pastwiska przypominające nieco podobne charakterem wrzosowiska Brösarp Backar. W porównaniu do nich jest tu więcej skał wapiennych, stąd i flora ma charakter bogatszy z dużą liczbą gatunków stepowych. Malownicze pola głazów i stare dęby były scenerią kręcenia filmu Bracia Lwie Serce wg powieści Astrid Lindgren.
 |
| Wzgórza Söndreklack |
W dolnej części Degebergi znajduje się skansen z kuźnią, plebanią, młynem, kolekcją maszyn rolniczych oraz warsztatem rzeźbiarskim Ivara Johnssona. Na terenie muzeum odbywa się coroczna impreza skrzypcowa. W bok od skansenu odwiedzić można rezerwat przyrody Forsakar. Jar polodowcowy o głębokości 40 m wcinający się we wschodnie zbocza ozu Linderöd. Z wysoczyzny strumień opada dwoma kaskadami o wysokości 8 m i 10 m. Lasy bukowe z ciekawą florą i fauną pozostawione zostają naturze zatem znajdziemy tutaj stare zwalone gnijące pnie drzew nierzadko tarasujące drogę. W 1942 roku odkryto w tym miejscu rzadkiego w Szwecji chrząszcza o nazwie biegacz pomarszczony bytującego w korze drzew (w Polsce jest on bardziej pospolity, ale podlega częściowej ochronie gatunkowej). Poniżej rezerwatu znajdują się baseny z podgrzewaną wodą.
