Translate

niedziela, 20 maja 2018

Ronneby część 5 (Uzdrowisko)

RONNEBY [217 km], 12,9 tys. mieszkańców
Najkrótsza droga z centrum Ronneby w kierunku dzielnicy uzdrowiskowej prowadzi ulicami Blasius Königsgatan, Götgatan i Övre Brunnsvägen. Ciekawsza jest jednak trasa brzegami Ronnebyån, polecana zwłaszcza jeśli dysponujemy rowerem. Promenada Nedre Brunnsvägen biegnie obok mostu kolejowego skośnie przecinającego koryto rzeki przez dzielnicę willową Blekan. Większość zabudowy na tym terenie powstała w końcu XIX wieku. Jednym ze starszych obiektów jest farma Ekholzska Gården przy Nedre Brunnsvägen 17 z dość rzadkim w Blekinge układem zabudowań w kształcie litery u. 
Sercem dzielnicy uzdrowiskowej jest obejmujący ponad 100 ha park zdrojowy na prawym brzegu Ronnebyån. Przechodzi on w naturalny las bukowy porastający wzgórza Utkiken. Teren ten stanowi dzisiaj naturalny obszar rekreacyjny dla mieszkańców Ronneby. Od 2003 roku jest chroniony jako pierwszy w kraju rezerwat kulturowy. Oprócz śladów historycznych takich jak grób megalityczny na wzgórzu Uvberget i wał kulturowy na wzgórzu Silverberget można tu znaleźć cenne przyrodniczo gatunki mchów i porostów oraz rzadkie owady, w tym emblematycznego dla Blekinge jelonka rogacza. W 2005 roku w prestiżowym konkursie został uznany za najpiękniejszy park Szwecji a rok później jako czwarty najpiękniejszy park w Europie m.in. za włoskim Villa d'Este w Tivoli. W 2013 roku w innym plebiscycie uznano go za "najbardziej inspirujący park w Szwecji". Przez teren zielony prowadzą rozmaite szlaki spacerowe: popularna ścieżka zdrowia, szlak przyrodniczy oraz oświetlona trasa biegowa/nordic-walking. Przebiega tędy również jeden z odcinków dalekobieżnego szlaku turystycznego Blekingeleden. W parku znajduje się pięć ogrodów tematycznych: ogród różany, ogród wiosennych kwiatów, ogród aromatów, ogród japoński oraz wzgórze różaneczników. W rosarium znaleźć można staroświeckie rzadkie odmiany kwiatów takie jak Księżna Montebello, Sissinghurst Castle (czyli Róża Maurów), Róża Lancastrów, Róża Yorków, Souvenir de la Malmaison czy Magna Carta. W 1980 roku w głębi lasu Brunnskogen powstał ogród zmysłów zaprojektowany przez architekta krajobrazu Svena Ingvara Anderssona. Znajdują się w nim liczne okazy silnie pachnących kwiatów takich jak rozmaite odmiany bzu, anyżu, floksy, lilie, kalina koralowa czy popularny kozłek lekarski znany pod nazwą waleriana. Niedaleko stąd do zacisznego ogrodu japońskiego ze świątynią medytacji i krajobrazem ukształtowanym w konwencji metafory, gdzie niewielkie skałki symbolizują wysokie góry, ławica żwiru - morską falę a rośliny rozmaite rodzaje lasu. Na miejscu herbaciarnia.   
Stary Zdrój w Ronneby
Historia uzdrowiska w Ronneby rozpoczęła się w 1705 roku kiedy to odkryto pierwsze kwaśne w smaku wody żelaziste. Pierwszym zarządcą został doktor wojskowy z Karlskrony Johan Gottschalk Tranaeus.  W 1726 wykopano istniejące do dzisiaj ujęcie, czyli tzw. Stary Zdrój. Do dziś jeśli tylko mamy ze sobą jakieś naczynie można zaczerpnąć zdrowej wody korzystając ze studzienki przy altanie Gamla Källan. Znajduje się ona tuż przy Reddvägen - głównej ulicy uzdrowiska, tak że bardzo łatwo do niej trafić. Największy rozkwit kurortu przypadł na koniec XIX wieku. Ronneby było wtedy największą miejscowością uzdrowiskową w Szwecji. W tym czasie powstały główne budynki i urządzenia w parku zdrojowym. Pobyt w uzdrowisku wiązał się z rozmaitymi aktywnościami fizycznymi i umysłowymi - organizowano też wycieczki na wybrzeże morskie na wyspę Karö. W latach 20-tych nastąpił regres, który dotknął  zresztą całą branżę, ostatecznie leczniczy zdrój zlikwidowano w 1939 roku, aczkolwiek do dzisiaj jest to obszar rekreacyjny z aquaparkiem, spa i bogatą ofertą rekreacyjną. 
Hala Zdrojowa (Brunnshallarna)
W centrum parku stoi drewniany budynek hali zdrojowej (Brunnshallarna) z lat 1896-1897. W czasach świetności pełnił on funkcje pijalni wód oraz krytej promenady spacerowej. Dzisiaj w każda niedzielę odbywa się tutaj pchli targ a niekiedy organizowane są też inne imprezy zbiorowe (koncerty, odczyty, itp.). Przed budynkiem nad niewielką sadzawką znajduje się urocza rzeźba Pera Hasselberga Grodan przedstawiająca dziewczynę bawiącą się z żabką. W okolicy jest kilka starych budynków zdrojowych. Po prawej ręce mamy Basaren, który służył kiedyś jako kiosk sprzedający chusteczki i pamiątki kuracjuszom - obecnie toaleta. 
Wille w uzdrowisku: Italienska Villan i Direktörsvillan
Dalej na północ Italienska Villa z 1892 roku w stylu palladiańskim oraz dwa budynki łazienek. Källvattenkuren z 1904 roku służyły do zabiegów z użyciem zimnej wody aczkolwiek znajdowała się tutaj także sauna. Bliżej drogi stoi drewniany główny budynek łaźni zbudowany w 1874 roku i wykorzystywany także jako dom gościnny. Po drugiej stronie Reddvägen nad samą rzeką stoi Gamla Brunnskontoret - ciekawy budynek składający się z dwóch części z których południowa była kiedyś kaplicą przeniesioną na to miejsce z Backaryd a północna fragmentem dawnego gospodarstwa rolnego. Od 1897 do 1939 roku mieścił się tutaj zarząd uzdrowiska, obecnie sklep ekologiczny. Do uzdrowiska należą także tereny położone po drugiej stronie Ronnebyån. Dzisiaj w obrębie kurortu znajdują się dwie kładki piesze pozwalające przekroczyć rzekę. Czerwony łukowy Schopfheimbron znajduje się mniej więcej naprzeciwko hali zdrojowej i prowadzi w kierunku centrum biznesowego Soft Center. Znajduje się w nim sala konferencyjna oraz kręgielnia. W sąsiedztwie znajduje się też siedziba centrum kształcenia ustawicznego (Ronneby Kunskapskälla) prowadzącego różne pożyteczne kursy przy współpracy z wyższą szkołą techniczną. Pozostałością po dziewiętnastowiecznym użytkowaniu ziemi jest podmiejski dworek Villa Fridhem, w której mieści się obecnie kawiarnia. W stronę parku powrócić można położoną kilkaset metrów na południe kładką Steglitz-Zelendorf Bron. Przy moście znajduje się przystań łodzi wycieczkowych do Ekenäs i na wyspę Karön. 
Naturum Blekinge
Na południe od hali zdrojowej dojdziemy do Gymnastiken - dawnej sali przeznaczonej do ćwiczeń fizycznych. Obecnie mieści się tutaj wystawa Naturum Blekinge na którą składa się kilka ekspozycji tematycznych m.in. o Bałtyku, rybołówstwie, najstarszych drzewach regionu czy pięknej dolinie Bräkneån. Zwiedzaniu towarzyszą efekty multimedialne: filmy, nagrania dźwiękowe i rozmaite interakcje. Żywe zwierzęta obejrzymy w akwariach i terrariach. Możliwa jest także wizyta w laboratorium, które proponuje zróżnicowane zajęcia tematyczne. Naturum Blekinge to także punkt informacyjny na temat parku, Ronneby i całego regionu Blekinge. Można tu zdobyć broszury opisujące ścieżki przyrodnicze na obszarze Brunnsparken. Pierwsza z nich prowadzi na widokowe wzgórze Uvberget oraz do jeziora Trollsjön. Druga pokazuje kilkadziesiąt zabytkowych drzew znajdujących się na terenie parku w tym Friareken jeden z grubszych dębów w Blekinge o obwodzie 402 cm mierzonym w pierśnicy. 
Wstęp wolny. Zamknięte od grudnia do marca. Otwarte w sezonie letnim (od czerwca do sierpnia) codziennie 10-18, a poza tym sezonem krócej: w weekendy 10-15, w tygodniu 12-17. W październiku otwarte jedynie w soboty i niedziele, a w listopadzie tylko w niedziele. Telefon kontaktowy: 045 71 68 15, poczta e-mail: naturum.blekinge@lansstyrelsen.se
W południowej części parku znajduje się kilka XIX-wiecznych willi, z których kilka do dzisiaj służy jako obiekty noclegowe. Największy z nich Brunnshotellet spłonął w niewyjaśnionych okolicznościach w nocy 21 listopada 1959 roku. Na jego miejscu zbudowano nowoczesny hotel zdrojowy wraz z ośrodkiem spa oraz aquaparkiem. W latach 60-tych był to największy kubaturowo obiekt noclegowy w Szwecji. Przed wejściem na teren kompleksu warto obejrzeć rzeźbę Jonny Martinssona Å-krök ukazującą stary i nowy plan Ronneby i poświęconą historii miasta. W obraz wkomponowane są charakterystyczne wieże a na odwrocie steli znajduje się stary herb Ronneby oraz wizerunek kościelnych drzwi pokiereszowanych bronią szwedzkich żołnierzy. Aquapark uzdrowiskowy to jedna z większych atrakcji Ronneby. Woda w basenach ma temperaturę 26 stopni Celsjusza. Rekreacji służą m.in. dwie duże zjeżdżalnie o wysokości 75 i 93 metrów. Oprócz tego można skorzystać z zabiegów hydromasażu, solarium a dzieci mają do swojej dyspozycji płytki brodzik z małą zjeżdżalnią i sprayem wodnym.
Otwarte w sezonie letnim (czerwiec-sierpień). Psom wstęp wzbroniony. Dzieci do 12 roku życia mogą wejść jedynie pod opieką osoby dorosłej. Cennik osobno za basen oraz zjeżdżalnie. Zniżki dla osób do 20 roku życia. Dzieci do 6 lat wchodzą gratis. Możliwość zakupu biletów dziennych, karnetów z 15 wejściami i kart sezonowych. Szczegóły na stronie web: https://www.ronneby.se/sidowebbplatser/ronneby-brunnsbad 
 Panorama Brunnshotellet i aquaparku pod Silverberget
W pobliżu hotelu jest też kilka obiektów sportowych takich jak korty tenisowe, boisko do piłki ręcznej a dalej na południe pole golfowe. 
Najlepszym miejscem do spacerów jest jednak biegnąca w głębi parku Stora Promenaden. Prowadzi ona od parkingu na północnej granicy parku cały czas brzegiem stawu spiętrzonego sztuczną groblą. W otoczeniu mijamy park z wysokimi drzewami naprzemiennie z terenami otwartymi. Przy wylocie wąwozu po  zachodniej stronie znajduje się lubiana zwłaszcza przez dzieci biała figura konika Bäckahästen. Ze skały Östra Kumlet spada wprost do stawu sztuczny wodospad. Najpiękniejszym budynkiem parku jest znajdująca się w jej sąsiedztwie strzelista Willa Dyrektorska (Direktörsvillan) zbudowana w 1884 roku dla ówczesnego dyrektora uzdrowiska Ernsta von Heidenstama. W latach 50-tych z budynku korzystała orkiestra koncertująca w parku. Potem stała pusta a nawet wprowadzili się do niej dzicy lokatorzy - narkomani. Odnowiona w latach 80-tych wykorzystywana jest jednak tylko okazyjnie w trakcie świąt narodowych. Z tego miejsca można wrócić w kierunku Reddvägen lub udać się jeszcze w dalsze rejony Brunnskogen. Po drugiej stronie łąki u podnóża wzgórza Silverberget odnajdziemy zagrodzone żelaznym płotem wejście do dawnej kopalni srebra. Spacer w tym kierunku doprowadzi też pod estradę koncertową. Inna dróżka biegnie natomiast w kierunku okrągłego jeziora Trollsjön z drewnianym pomostem i kilkoma miejscami piknikowymi na brzegach. Na taflę spogląda stojąca na gładkiej skale drewniana rzeźba plenerowa przedstawiająca mitycznego trolla. Na południe od jeziora Trollsjön rozciąga się w kierunku wybrzeża rezerwat przyrodniczy Södra Brunnskogen z naturalnym lasem bukowym z domieszką dębu i kilkoma obszarami podmokłymi.                          

sobota, 19 maja 2018

Ronneby część 4

RONNEBY [217 km] / 12,9 tys. mieszkańców
Ronneby torg (1) to obecnie główny plac miasta.  Nie jest on jednak bynajmniej historycznym rynkiem, o czym świadczy stary plan Ronneby sprzed pożaru, gdzie targu szukać należy przy zbiegu dzisiejszych ulic Kungsgatan i Rosengatan. Prostokątny pochyły plac otwiera się na południu na rzekę (most Söderbro) a na północy w jego perspektywie wyrasta wieża kościelna. Brukowana płyta ozdobiona jest wysepkami klombów. Mniej więcej pośrodku znajduje się fontanna Virvel o nowoczesnej bryle a z boku kolejne wcielenie Śnieżyczki Pera Hasselberga w postaci rzeźby odlanej w brązie (zobacz tutaj). W części górnej placu (pomiędzy Kungsgatan a Karlskronagatan) organizowany jest targ kwiatowy. W połowie lipca na rynku odbywa się tradycyjny jarmark Tosia Bonnadan, któremu towarzyszą rozmaite wydarzenia kulturalne oraz lunapark.
Ta część miasta była całkowicie zniszczona w trakcie pożaru w 1864 roku i odbudowana na regularnym planie szachownicowym z równymi kwartałami zabudowy nazywanymi tutaj inaczej niż w Karlshamnie męskimi imionami. Rynek otaczają więc jednostki sąsiedzkie o nazwach Måns i Lars po zachodniej stronie, Knut i Per na północy oraz Olof i Nils po stronie wschodniej. Otoczenie Ronneby torg zmieniało się z biegiem lat, obecnie dominuje tutaj funkcjonalistyczna zabudowa z lat 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku. Ze starszych budynków warto wyróżnić gmach Banku Handlowego przy Kungsgatan po północno-wschodniej stronie zbudowany w 1929 roku. Więcej starych domów zachowało się w bocznych ulicach np. przy Strandgatan czy w południowo-zachodniej części Kungsgatan. Reprezentacyjny handlowy deptak Karlskronagatan prowadzi w kierunku wschodnim. 
Stary Ratusz i Flensburska Villan
Pod numerem 36 znajduje się tam dawny miejski ratusz (2) - budynek o ceglanej fasadzie zbudowany w 1890 roku z zegarem na szczycie. Powstał w miejscu gospodarstwa w którym zamieszkiwał pierwszy rządca nowej gminy Ronneby - sędzia Matthias Gadd. Warto przypomnieć, że średniowieczny gród po założeniu Karlskrony z mocy edyktu Karola XI utracił prawa miejskie a tutejszych mieszkańców skłaniano do przesiedlania się w okolice królewskiego portu. Dopiero w 1882 roku Ronneby otrzymało nowy przywilej miejski. W  sąsiedztwie ratusza powstała w 1894 komfortowa rezydencja burmistrza zwana willą Flensburską (3), przebudowana nieco później w stylu Art Nouveau. Wewnątrz znajdował się pierwszy w mieście kryty basen. Oba pałacyki wychodzą na ogród na zboczu opadającym ku Ronnebyån. W parku poniżej ratusza ustawiona jest niewielka rzeźba skrzydlatego chłopca zwana Tjusningen autorstwa Pera Hasselberga. Nad kwadratową sadzawką znajdziemy z kolei popiersie przemysłowca Fransa Henrika Kockuma - właściciela miejscowych zakładów emalii. Naprzeciwko ratusza stoi jeden z pierwszych w Szwecji budynków w stylu funkcjonalistycznym - dwukondygnacyjny Rådhuskällaren zaprojektowany w 1935 roku jako dom handlowy. Przy końcu Karlskronagatan wznosi się gmach miejskiego teatru (4) wzniesiony w 1911 roku i obecnie będący ponownie siedzibą miejscowego zespołu aktorskiego. Przez kilkadziesiąt lat pełnił też funkcję urzędu miejskiego, biblioteki oraz domu rozrywki. Scena z kanałem orkiestry umożliwia odgrywanie przedstawień operowych i kameralnych koncertów. Widownia liczy 188 miejsc. Stowarzyszenie teatru animuje także liczne imprezy kulturalne w tym zwiedzanie miasta z przewodnikiem.
Tingshuset
Na południe od rynku przez rzekę prowadzi most Söderbro. Dawniej łączył on miasto z położoną na drugim brzegu rzeki osadą rybacką. Obecnie prowadzi do willowej dzielnicy Blekan oraz uzdrowiska. Zaraz za Ronnebyån zaczyna się spacerowa aleja Esplanaden. Wiedzie ona wzdłuż ogrodu Tingshusparken założonego przed dawną siedzibą sądu ziemskiego (5). Warto przyjść tu w ciepłej porze roku, kiedy skarpa przed budynkiem przekształcona jest w kolorowy artystycznie uformowany kwietnik. Całości kompozycji dopełnia rzeźba Gunnara Nilssona Mimmi. Wedle tradycji co roku sadzi się przed secesyjnym budynkiem nową roślinę symbolizującą konkretne wydarzenie. Na zachód od Esplanaden wznosi się skaliste wzgórze Snäckebacken (6) na którym urządzono w początku XX wieku park angielski, Stare okazy dębów, sztuczne ruiny, plac zabaw dla dzieci oraz kilka miejsc widokowych z panoramami miasta. Wśród drzew ukazuje się stela upamiętniająca Pera Thomassona pisarza i poetę urodzonego w Jämshög.                                  

czwartek, 17 maja 2018

Ronneby część 3


RONNEBY [217 km] / 12,9 tys. mieszkańców
Na dzisiejszy układ urbanistyczny starówki w Ronneby duży wpływ miał wielki pożar miasta z 1864 roku. Z kataklizmu uratowała się tylko północna część miejscowości osłonięta kościelnym wzgórzem. Istniejący do dziś kwartał Bergslagen charakteryzują więc stare XVII i XVIII-wieczne drewniane domki oraz ulice o krętym przebiegu. Zupełnie inaczej wygląda południowa część centrum wytyczona na nowo po pożarze. Dominują tu szerokie ulice przecinające się pod kątem prostym otoczone nowszą zabudową. Tak wytyczony obszar otacza z trzech stron rzeka Ronnebyån i tylko od wschodu miasto musiały bronić sztuczne obwarowania i palisada. Nad centrum góruje położony na płaskim pagórku średniowieczny kościół św. Krzyża (Heliga Kors Kyrka, 1) w przeszłości nazywany też kościołem św. Wawrzyńca. Z rynku prowadzą tutaj 64 kamienne schody zwane Munkatrappan. Przy nich rzeźba Wilhelma Gieseke przedstawiająca dziewczynę z kwiatami (Blomsterflickan). 
Munkatrappan i kościół św. Krzyża
Kościół to jedna z najstarszych budowli w całym Blekinge, której początki sięgają końca XI wieku. Świątynię wznoszono etapami - najstarsze są mury nawy i zachodnia część prezbiterium zbudowane z szarego granitu (tzw. kamienia polnego). Po południowej stronie odnajdziemy najstarszy romański portal ozdobiony półkolistym tympanonem z krzyżem i liliami. Jakieś 50 lat później do prostej nawy dołączono transept. W XIII wieku powstała m.in. zakrystia oraz dość pokraczne gotyckie przypory po południowej stronie. Z XIV wieku pochodzi przysadzista ceglana wieża po zachodniej stronie założenia obecnie pomalowana na biały kolor jak i cała fasada. Na większej wysokości mamy dwie kondygnacje wąskich okien ujętych w gotyckie blendy. Na wieży zawieszono 3 dzwony - najstarszy i największy pochodzi z Lubeki. Znacznie nowszy jest mechanizm zegarowy. Z kościołem św. Krzyża wiążą się dramatyczne wydarzenia z okresu wojny siedmioletniej. 4 września 1564 roku szwedzcy żołnierze króla Eryka XIV zdobyli miasto i dokonali masakry ludności cywilnej, która schroniła się w świątyni. Do dziś w północnej części nawy można obejrzeć fragment drewnianych drzwi uszkodzonych kopiami atakujących knechtów. Świadectwem tej zbrodni są także obrazy wypełniające mury i sklepienia w stosunkowo niewielkim wnętrzu świątyni, np. taniec śmierci na południowej ścianie prezbiterium. Ten charakterystyczny barokowy motyw ukazujący równość stanów wobec rzeczy ostatecznej  może stanowić reminiscencję "krwawej łaźni" z 1564 roku. Wiadomo jednak, że obrazy tego typu pojawiają się w wielu świątyniach tego okresu, także w Polsce np. w krakowskim kościele Bernardynów tuż pod Wawelem. Inne malowidła przedstawiają rozmaite sceny biblijne o wymowie dydaktycznej. Na skrzyżowaniu naw obejrzymy 2 duńskie herby rycerskie, w tym logotyp króla Fryderyka II. Najstarsze XIV-wieczne freski znajdziemy natomiast w północnej części transeptu, w tym przedstawienie św. Piotra jako głowy kościoła siedzącego na tronie z symboliczną księgą i kluczem. 
Krucyfiks z belki tęczowej
W pobliżu warto zwrócić uwagę na stary krucyfiks stojący dawniej w belce tęczowej. To jeden z nielicznych artefaktów, które przetrwały szwedzki najazd. Renesansowy drewniany ołtarz główny z misternymi zdobieniami w tzw. broskverksstil posiada 2 obrazy przedstawiające scenę eucharystii oraz ukrzyżowanie. W zwieńczeniu wizerunek Chrystusa zmartwychwstałego. Renesansowe są także liczne epitafia wiszące w chórze oraz rozmaitych przestrzeniach nawy. Obejrzeć można portrety bogatych mieszczan z rodu Schlüter, Schov czy Kleinborg. Tablica wotywna Hermana Schlütera ukazuje także scenę złożenia Chrystusa do grobu. Kościół św. Krzyża jest miejską nekropolią. Najstarszy grobowiec z 1354 roku należy do Jensa Holebeke i znajduje się w sąsiedztwie ołtarza. W południowym transepcie mamy natomiast płytę nagrobną chłopa Jensa Brommesona z Ettebro (z 1704 roku), co stanowi raczej wyjątek jeśli chodzi o miejsce pogrzebu osoby z gminu. XVII-wieczna ambona ozdobiona figurami św. Pawła oraz Ewangelistów pochodzi najprawdopodobniej ze Szkocji. Ciekawostką są niewielkie rzeźbione głowice w południowym transepcie stanowiące zakończenie żeber sklepienia. Jedna z nich zwana jest Magnus Smek i przedstawia wizerunek szwedzkiego króla Magnusa Erikssona, który w 1332 roku przejął czasowo władzę nad Skanią i Blekinge i w ten sposób uwieczniono jego wkład w budowę świątyni. Inna przedstawia z kolei królową Małgorzatę Duńską, również zasłużoną dla Ronneby. 
W sezonie chłodnym kościół otwierany jest dla zwiedzających między 12 a 14, w lecie między 10 a 14.
Do dużego cmentarza przykościelnego przylega od północy kompleks zabudowań dawnej fabryki Kockums kiedyś produkującej pierwsze w świecie naczynia emaliowane. W starym magazynie z 1906 roku mieści się dzisiaj Centrum Kultury (2) z największą w południowej Szwecji halą wystawienniczą o powierzchni 1500 metrów kwadratowych. Na zapleczu na fasadzie fabryki każdej wiosny powstaje nowe malowidło graffiti. Z placu przed hangarem mamy widok na zalesione wzgórze Pepparbacksberget zwieńczone ceglanym szczytem wieży ciśnień (3) zbudowanej w 1902 roku w neoromantycznym narodowym stylu. Dzisiaj należy do artysty Freja Larssona i można wokół niej zobaczyć dziwne plastikowe figury-zabawki.
Kompleks fabryczny położony jest ponad bystrzami na rzece Ronnebyån. Stanowiły one naturalną siłę poruszającą turbiny wodne już od średniowiecza. Przy Möllebacksgatan 3 w dzielnicy Bergslagen znajduje się duży młyn Massmanska Kvarnen w obecnej postaci pochodzący z XIX wieku. Obecnie odbywają się w nim wystawy sztuki a istniały plany lokalizacji tutaj muzeum lotnictwa bazującego na historii eskadry F-17 z pobliskiego Källinge. Dobry widok na starą dzielnicę mamy z kładki pieszej prowadzącej na Möllebacksgatan. Pod numerem 10 stoi stary drewniany dom z przełomu XVIII wieku (4), dawne mieszkanie młynarza a obecnie muzeum miejskie z wystawą ukazującą stare wnętrze wraz z przedmiotami codziennego użytku, tkaninami i ceramiką.
Otwarte w sezonie letnim od połowy czerwca do 2 września, wt-nd 12-16. Wstęp wolny.
Mor Olivia Gården i wodospad na rzece Ronnebyån
Warto przespacerować się także sąsiednimi uliczkami Bergslagsgatan czy Lilla Kyrkogatan wśród małych drewnianych domków. Poniżej kościoła trafimy na brukowany kocimi łbami trójkątny placyk Möllebackstorget. Nad sama rzeką poniżej młyna znajduje się urocze gospodarstwo Mor Oliviagården (5). Przed 1564 rokiem był tutaj niewielki szpital przyklasztorny. Obecnie w domu mieści się galeria sztuki i rzemiosła, sklep z pamiątkami oraz przytulna kawiarenka a na zapleczu ogród ziołowy i niewielka grota z ołtarzem Christiana Johanssona nawiązującym do wzmianki o miejscu świętym pod wodospadem. Z drewnianego tarasu widok na dolinę Ronnebyån, wodospad oraz stromą pochylnię biegnącą do wnętrza młyna. Naprzeciwko po drugiej stronie ulicy Möllebacksgatan najstarszy budynek dzielnicy - pochodzące z końca XVII wieku stajnie.
Na zachód od kamiennego mostu Norrebro (z 1844 roku) rozciąga się teren parkowy z obecnym budynkiem siedziby władz miejskich Ronneby (6). Jest to nowoczesny gmach powstały w początku lat 70-tych XX wieku z przeszkloną fasadą, wielką sadzawką od strony rzeki oraz systemem paneli solarnych na dachu. W hallu znajduje się oryginalny gipsowy odlew figury Pera Hasselberga Snöklockan (Śnieżyczka) z 1881 roku. Ta nagrodzona na paryskiej wystawie rzeźba przedstawiająca młodą dorastającą dziewczynę stała się popularnym motywem artystycznym i ma w Szwecji wiele replik m.in. w Sztokholmie i Göteborgu.                                    

wtorek, 1 maja 2018

Hökensås

Już w średniowieczu tzw. Waeterskogar miał duże znaczenie gospodarcze jako rezerwuar drewna służącego do budowy statków oraz ludzkich siedzib. Król Magnus Ladulås nadał rolnikom z wyspy Visingsö przywilej opieki nad tą knieją. Jednak dopiero w 1690 roku wprowadzono szczegółowe podziały gruntów, czego świadectwem jest kilkanaście kamieni granicznych ze znakiem korony do odnalezienia na rozstajach. Zalesiony grzbiet Hökensås ciągnie się na długości kilkudziesięciu kilometrów po zachodniej stronie jeziora Wetter a największe wysokości osiąga w części południowo-zachodniej (Hallabergen na północ od Mullsjö 352 m npm). Trzonem wzgórz są prekambryjskie skały granitowe oraz pojawiające się miejscami utwory wylewne z tego okresu: gabra czy dioryty. Hökensås stanowi zrąb wyniesiony wzdłuż uskoków po stronie wschodniej (ponad rowem jeziora Wetter) oraz zachodniej (ponad doliną Stråkendalen).
Bór chrobotkowy
O krajobrazie tego terenu zadecydowały jednak w dużym stopniu procesy geologiczne zachodzące w czwartorzędzie. Powierzchnia jest pagórkowata, pokryta miąższą warstwą osadów fluwioglacjalnych naniesionych przez wielkie rzeki podlodowcowe. Pojawiają się tutaj piaszczyste pola wydmowe i jeziora wytopiskowe w zagłębieniach terenu. Największym zbiornikiem wodnym jest okrągłe jezioro Alvasjön o powierzchni 1,3 km kwadratowego. W centralnej części regionu dominuje rzadki bór sosnowy z ubogim runem zdominowanym głównie przez mchy i porosty (chrobotek reniferowy). Bliżej jezior i w zagłębieniach terenu pojawiają się bagna i torfowiska. W ostępach leśnych żyją duże dzikie zwierzęta: łosie, jelenie, sarny, lisy. Sporadycznie obserwowane były też na tym terenie rysie. W koronach drzew bytują rzadkie ptaki: np. sowa włochata, głuszec czy cietrzew a także liczne gatunki drobnych ptaków śpiewających. Bogata jest też awifauna zbiorników wodnych z takimi gatunkami jak gągoł, nur czarnoszyi czy perkoz rogaty. Ważnym zasobem natury są zasiedlające naturalne akweny ryby. Hökensås to jeden z popularniejszych terenów w którym na dużą skalę rozwija się turystyka wędkarska. Szczyt sezonu przypada na maj oraz wrzesień. Można tutaj łowić pstrągi (tęczowy, potokowy), trocie, okonie, wzdręgi i szczupaki. W większości sklepów nabyć można licencje połowowe a dostęp do akwenów proponują specjalistyczne kompanie w tym Hökensås Sportfiske. Rezerwat przyrody założono już w 1969 roku a w drugiej połowie lat 90-tych nastąpiło jego znaczne rozszerzenie. Obejmuje on fragmenty lasów wspólnotowych (häradsallmänning) według tradycji będących własnością lokalnej społeczności. Teren graniczny należy do gmin Habo i Mullsjö w länie Jönköping oraz gminy Tidaholm w länie Skaraborg.

Najlepszym punktem wypadowym na teren rezerwatu jest miasteczko kempingowe Hökensås Semesterby w Håkängen. Na parkingu przy głównej drodze umieszczono tablice informacyjne przy węźle szlaków turystycznych. Na teren rezerwatu prowadzi pomarańczowo znakowany Västra Vätternleden oraz 4 ścieżki nordic walking. Przystanek autobusu z Tidaholm.
Trzygwiazdkowy kemping Nordic oferuje noclegi w domkach jak i miejsca biwakowe dla karawaningu oraz namiotów. Oprócz tego można tutaj zarezerwować całe pakiety turystyczne poza noclegiem oferujące np. licencję wędkarską, wynajem łodzi i transport bezpośrednio na łowisko. Sanitariaty, sauna, pralnia i kuchnia polowa na miejscu. Także restauracja, sklep spożywczo-przemysłowy, świetlica z telewizorem, sala konferencyjna, tor minigolfa i sklep z artykułami wędkarskimi. Możliwość wynajmu łódek. W sezonie letnim na estradzie często są organizowane rozmaite imprezy: tańce, koncerty, pikniki, pokazy sztuk magicznych, itp. W niewielkim stawku mamy możliwość wypróbowania sprzętu spinningowego przed wyprawą na większe łowisko. Domki o zróżnicowanym metrażu skupione są w czterech grupach. Rezerwacja i informacja pod numerem telefonu: 077 110 12 00. Telefon miejscowy 050 22 30 53, e-mail: hokensas@nordiccamping.se, strona web: http://www.nordiccamping.se/vara-anlaggningar/hoekensaas-camping-stugby/

Drugi nieco mniejszy kemping Szwedzkiego Klubu Karawaningowego (CC) znajduje się jakieś 500 m na południe przy głównej drodze. Okupują go głównie przyczepy noclegowe, ale istnieje możliwość wynajmu domku lub rozbicia namiotu. Ceny są tutaj przystępniejsze a obiekt zapewnia wszelkie wygody.
Na miejscu plac zabaw dla dzieci, pole do gry w boule, pralnia, sanitariaty, sauna, kuchnia polowa i podświetlany grill. Ustawienie przyczepy kosztuje 220-250 SVK, ustawienie namiotu 200 SVK, wynajem niewielkiego domku 300 SVK. Telefon 050 22 31 22, e-mail: hokensas@cc-r.se
3 km na północ w osadzie Gälleberg obok dawnego pensjonatu Parhuset mieści się muzeum obrazujące historię gospodarki leśnej w Hökensås od XIII wieku. W zbiorach zaprezentowane są liczne narzędzia służące drwalom, myśliwym, zbieraczom oraz smolarzom, w tym kolekcja ponad 20 pił spalinowych. Wystawa zajmuje nowo wybudowaną halę zwaną Kulturladan powstałą z drewna pozyskanego po zniszczeniach lasów w wyniku huraganu Gudrun ze stycznia 2005 roku. W otoczeniu stoi kilka starych budynków gospodarczych: kuźnia, stodoła i kurnik. W sąsiedztwie przystanek autobusu z Tidaholm.
Placówka jest otwierana na prośbę. Wstęp 60 SVK, w cenie poczęstunek w miejscowej kawiarence. Kontakt w sprawie rezerwacji pod numerem telefonu: 073 082 81 31 lub 073 074 86 72.
Stora Öjasjön
W obrębie rezerwatu przyrodniczego znajduje się kilkadziesiąt jezior wytopiskowych. W większości są to niewielkie oligotroficzne zbiorniki leśne, tzw. jeziora lobeliowe. Grupują się one w 3 kompleksach: na północy (Eksjön, Store Lummersjön, Lilla i Stora Havsjön), w części środkowej (Alvasjön) oraz najliczniejsze na południu obszaru (Bredasjön, Nordvattnet, Sydvattnet, Stora Öjasjön i inne). Ze względu na charakter łowiska zostały one podzielone na 3 kategorie: żółte, czerwone i pomarańczowe. Sposób wędkowania na poszczególnych akwenach regulują szczegółowe przepisy.
Nad brzegami jeziora Lilla Havsjön jakiś 1 km na północny-wschód od kempingu znajduje się popularne leśne kąpielisko. Parking i toaleta na miejscu. Drewniany pomost. Piaszczysta plaża. Dojście drogami leśnymi od Sjöbolet bądź Havsjöberg. Sjöbolet to samotna farma nad Alvasjön - największym jeziorem regionu z niewielka wyspa u zachodnich brzegów. Dojazd drogą leśną obok młyna Svanasjö. Szlak Västra Vätternleden zapoznaje z bliższa z południowym "pojezierzem". Pierwszy akwen przy trasie to Ibbesjön (kilkadziesiąt metrów w bok od szlaku) z brzegami porośniętymi laskiem brzozowym. Deszczochron, stanowisko do grillowania i pomost wędkarski. Dalej na południu szlak biegnie wzdłuż brzegów Stora Öjasjön - jeziora z dużą wyspą w środkowej części. Na południe od niego parking i deszczochron. Ostoja ptaków zwłaszcza nura czarnoszyjego (Gavia arctica). Ptaki przebywają także na położonych dalej na południe zbiornikach Nordvattnet i Sydvattnet. Środkowa część tego pierwszego jest rezerwatem ptasim i nie wolno tam przebywać na łodzi w okresie lęgowym pomiędzy 1 kwietnia a 31 maja. W przewężeniu pomiędzy dwoma jeziorami istniał w przeszłości wodopój dla koni. W przeszłości transportowano przy ich pomocy rozmaite bogactwa lasu, bale drzewne oraz smołę wysyłaną nawet na rynki w Göteborgu. W otoczeniu sosnowy starodrzew. Nad brzegami obu jezior znajdują się ławy, miejsca do grillowania oraz pomosty. Z akwenów na południu warto wspomnieć o Björnsjön od którego zaczęła się w latach 50-tych XX wieku turystyka rybacka. Nad brzegami dwa duże pomosty, kominek, miejsce piknikowe i schron przeciwdeszczowy. Dojazd drogą leśną z Blåhult (2 km). W Blåhult przy przystanku autobusowym znajduje się drewniana kaplica pomalowana na tradycyjny czerwony kolor. Zbudowana została w 1936 roku według rysunku Evalda Gillbranda - malarza z Tidaholmu. W 1959 roku obiekt przeszedł w posiadanie parafii Daretorp. Z tylu stoi niewielka tradycyjna dzwonnica.      

czwartek, 5 kwietnia 2018

Ronneby część 2

RONNEBY [217 km] / 12,9 tys. mieszkańców
Przeważająca część bazy noclegowej znajduje się w dzielnicy uzdrowiskowej na południu miasta. Z tańszych opcji zaproponować można schronisko STF przy Övre Brunnsvägen 54. Mieści się w dwóch drewnianych willach na skraju parku zdrojowego, kiedyś pełniących rolę szpitalną. Przed frontowym budynkiem znajduje się szutrowy parking. Większy znaleźć można z tyłu kompleksu, przy czym jest on również wykorzystywany przez bywalców uzdrowiskowego parku. Pokoje zostały gruntownie odremontowane w 2013 roku. Schronisko oferuje dwu- trzy-, cztero- i pięciomiejscowe kwatery, ale istnieje też opcja wynajęcia pokoju w pojedynkę. W każdej izbie znajduje się umywalka, natomiast prysznice i toaleta znajdują się na korytarzu. Do dyspozycji gości pozostaje także świetlica z telewizorem oraz kuchnia. Na miejscu bufet oferujący śniadania w formie szwedzkiego stołu. Obiady można natomiast spożyć w pobliskich restauracjach Brunnsparken lub Blekan. Ceny od 345 SVK za pokój dwuosobowy. Dodatkowa opłata obowiązkowa 100 SVK za końcowe sprzątanie. Śniadanie od 65 SVK (zniżki dla dzieci), zestaw pościeli i ręczników 80 SVK. Możliwość rezerwacji na stronie web: http://www.ronnebyvandrarhem.se, informacja pod numerem telefonu: (+46) 045 72 63 00, e-mail: info@ronnebyvandrarhem.se
Ronneby Vandrarhem
Położony w głębi parku B&B Villa Flora Viola oferuje ceny bardziej hotelowe w granicach 690-890 SVK za pokój 1-2-osobowy, choć po prawdzie izby dość niewielkie. Niektóre z nich posiadają balkony. Telewizor oraz wi-fi. Bufet. Widoki na ogrody. W cenie karnet do klubu fitness do odebrania w recepcji. Zakwaterowanie od 15.00 do 18.00, w późniejszych godzinach konieczny kontakt telefoniczny: 076 174 50 05. Rezerwacja noclegu możliwa na stronie web: http://www.villafloraviola.se
Inną możliwością noclegu w obszarze uzdrowiska jest hotel Villa Vesta przy Nedre Brunnsvägen 25. Drewniana posiadłość w stylu szwajcarskim leży w spokojnej dzielnicy nad brzegiem Ronnebyån. W hallu obejrzeć można malowidło sufitowe Pera Hasselberga. Pokoje jednoosobowe od 600 SVK a dwuosobowe od 800 SVK (z węzłem sanitarnym na korytarzu). W cenie śniadanie, miejsce parkingowe i internet bezprzewodowy. Na miejscu możliwość wynajęcia rowerów. Kontakt telefoniczny: 045 76 61 36 lub przez formularz na stronie web: www.villavesta.se.
Turyści, którzy chcieliby znaleźć nocleg bliżej starówki nie muszą rezygnować z zielonego otoczenia. Dobrym adresem będzie hotel Davids Kulle u stóp wzniesienia o tej samej nazwie. To wielka drewniana chata przypominająca górskie schronisko (tzw. fjällstugę) położona na zachód od centrum w sąsiedztwie linii kolejowej Kustbana. Adres hotelu Espedalsvägen 4. Wokół chaty rozległy taras, na zapleczu stroma ścieżka na zalesiony wierzchołek. Pokoje jedno i dwuosobowe o rustykalnym wystroju. Pokój jednoosobowy ze śniadaniem 850 SVK, dwójki od 1045 SVK. Telefon: 045 71 51 11, e-mail: info@davidskulle.com. Istnieje również możliwość kontaktowania się przez stronę facebooka.
Davids Kulle
Naprzeciwko stacji kolejowej położony jest City Hotel z nowoczesnymi ekologicznymi pokojami jedno- i dwuosobowymi w cenie 800-1050 SVK. Prywatne WC i łazienka oraz telewizor z płaskim ekranem. Śniadanie w cenie noclegu. W bufecie kawa i ciasto. Przy hotelu restauracja Ferali otwarta popołudniami i wieczorami. Salon fryzjerski. Kontakt telefoniczny pod numerem: 045 72 68 80, poczta mailowa: info@ronnebycityhotell.se lub formularz na stronie web: http://www.ronnebycityhotell.se.

INFORMACJA TURYSTYCZNA mieści się w miejskiej bibliotece przy Kungsgatan 35. Udziela informacji o gminie Ronneby i regionie Blekinge. Otwarte od poniedziałku do czwartku w godzinach 10-19, w piątki od 10 do 18, w soboty od 9 do 14. Kontakt telefoniczny: 045 761 75 70, adres e-mail: turist@ronneby.se. Strona web: http://www.visitronneby.se/. 
Warto też wspomnieć o Naturum Blekinge - ekspozycji poświęconej przyrodzie regionu zlokalizowanej w pawilonie Gymnastiken w centrum parku zdrojowego. Możemy tu uzyskać rozmaite informacje dotyczące przyrodniczych walorów Blekinge.      
                             

środa, 4 kwietnia 2018

Farma żubrów pod Avestą


Avesta to niewielkie miasteczko w południowej części regionu Dalarna położone nad rzeką Dal powyżej jej ujścia do jeziora Bäsingen. Tu rozpoczyna się dolny odcinek tej rzeki znany z licznych bagien i rozlewisk chronionych w założonym w 1998 roku parku narodowym Färnebofjärden. Jak większość osad południowej Dalarny już w przeszłości Avesta była ważnym ośrodkiem przemysłu metalurgicznego. Do dzisiaj funkcjonuje tutaj huta stali nierdzewnej należąca do skandynawskiego koncernu Outokumpu. Symbolem historycznego zakładu Avesta Järnverk, a tym samym i miasta jest stojący na centralnym skwerze posąg żubra wykonany ze stali nierdzewnej przez rzeźbiarza Larsa Anderssona. "Model" pozujący do rzeźby nazywał się Pudam i przybył do Avesty w 1965 roku z ośrodka hodowlanego w Puszczy Niepołomickiej. Wykonane w 1976 roku dzieło nawiązuje do działalności konsula Axela Axelssona Johnssona, przemysłowca posiadającego udziały w miejscowych zakładach metalurgicznych. W latach 30-tych zorganizował on wystawę żubrów w stołecznym Skansenie wypożyczając osobniki z polskiej hodowli w Puszczy Białowieskiej. Część z tych zwierząt została później zaaklimatyzowana na farmie położonej na granicy Dalarny i Bergslagenu w Bjurfors. Nieco później przeniesiono je nieco dalej na północ do Stubbsveden, czyli w obecne miejsce. To pierwszy i najstarszy matecznik żubra w Szwecji administrowany w kolejnych dziesięcioleciach przez wspomnianą hutę i dopiero w 2005 roku przejęty przez władze gminy. Obecnie przebywa tutaj ponad 30 osobników tego gatunku, a w całym okresie istnienia farmy udało się rozmnożyć ponad 300 sztuk. Avesta jako ostoja rzadkiego gatunku roślinożernych ssaków zyskała swoje znaczenie zwłaszcza w latach 40-tych XX wieku, kiedy to okazała się jedną z dwóch placówek, które nie ucierpiały w wyniku okupacji i działań wojennych. Dziś tego typu hodowli w Szwecji jest oczywiście więcej i są rozrzucone po całym kraju, aczkolwiek chyba bardziej emblematycznym zwierzęciem dla przyrody skandynawskiej jest łoś. O ile w Polsce przynajmniej kilkanaście żubrów żyje już na wolności, o tyle w Szwecji mimo olbrzymich połaci lasów miejscowa populacja wciąż jeszcze musi być kontrolowana w specjalnych placówkach. Znane jest stado żubrów zamieszkujące w warunkach naturalnych park safari w posiadłości Eriksberg w Blekinge. Zwierzęta te znajdziemy także w ogrodach zoologicznych, m.in. w Borås, Kolmården, czy daleko na północy w Lycksele. To ostatnie miejsce, podobnie jak i opisywana zagroda pod Avestą, są o tyle szczególne, że gatunek Bison bonasus nigdy raczej nie występował tak daleko na północy. Uważa się, że zasięg żubra europejskiego w Szwecji sięgał co najwyżej północnych granic Götalandii, a więc wielkich puszcz Kolmården i Tiveden. Natomiast na torfowiskach i bagnach w wyższych szerokościach geograficznych nie znaleziono żadnych pozostałości paleontologicznych wskazujących na występowanie tego gatunku. Dzisiejsze populacje żubra w Europie rozmnożyły się głównie z rasy nizinnej zamieszkującej Puszczę Białowieską. Z rasy podgórskiej kaukaskiej uratował się tylko jeden osobnik, który skrzyżowany z istniejącymi w nieco większej liczbie żubrami nizinnymi dał m.in. początek opisywanym szwedzkim stadom. Rasa karpacka zamieszkująca Siedmiogród i Bukowinę wymarła niestety bezpotomnie. W 1923 roku z inicjatywy polskiego zoologa Jana Sztolcmana założono organizację, której celem była ochrona i restytucja wymierającego gatunku. Wykorzystano do tego celu ostatnich przedstawicieli zamieszkujących ogrody zoologiczne. Wszystkie żyjące dziś zwierzęta są potomkami dwunastu wybranych wtedy do celów prokreacyjnych. Do dzisiaj mimo wielu hodowli żubr jest wpisany do Czerwonej Księgi ginących gatunków, a jego liczebność szacuje się na około 4000 sztuk.    
Ośrodek hodowlany w Avesta bierze aktywny udział w akcji powrotu króla puszczy do naturalnych siedlisk zwanej Rewilding Europe. W ramach tej działalności wysłano po raz pierwszy w 2009 roku dwie samice o imionach Aveva i Avida do parku narodowego Vanatori-Neamt w Rumunii. Współpraca z karpackimi ośrodkami hodowlanymi trwa nadal - wymiana dotyczy głównie rewirów w Rumunii, Polsce i na Ukrainie. Warto zauważyć, że przy małej liczebności populacji konieczne są tego typu transfery, aby uniknąć niebezpieczeństw chowu wsobnego. Ostatnio farma w Avesta wysyłała także żubry do nowo zorganizowanego ośrodka hodowlanego w fińskim Kuusamo.
Avesta Visentparken to także atrakcja dla zwiedzających. Część hodowlana składa się z dwóch zagród o powierzchni około 10 ha oraz kilku mniejszych używanych do selekcji poszczególnych osobników. Odwiedzający mogą podziwiać pasące się stada z platformy widokowej w północnej części założenia. Obecnie na terenie parku przebywa około 30 dorosłych żubrów, a co roku można liczyć na pojawienie się 4 do 8 młodych cieląt. Spacerując ścieżkami natknąć się można na liczne tablice informacyjne przedstawiające historię żubra i sposoby jego ochrony. Na dzieci czekają plac zabaw, gry edukacyjne i przytulna kawiarenka. W tradycyjnym domu w centrum farmy otwarta jest ekspozycja ukazująca wnętrze wiejskiego gospodarstwa z lat 30-tych XX wieku.

Farma leży 3 km na zachód od centrum Avesty. W sezonie letnim spod śródmiejskiego parku można tu  dojechać bezpłatnym turystycznym autobusem kursującym co godzinę pomiędzy najważniejszymi atrakcjami w okolicach miasta. Ogród otwarty jest dla turystów od 20 maja do 16 września między 10.00 a 16.30. Wstęp kosztuje 90 SVK dla osoby dorosłej, młodzież w wieku 13-17 lat płaci 40 SVK a mniejsze dzieci mają wstęp darmowy. W niedziele o 13.15 organizowane są dodatkowo wycieczki z przewodnikiem w dodatkowej cenie 40 SVK. Kontakt telefoniczny w sprawie rezerwacji przez biuro informacji turystycznej w Avesta.  Adres: Stubbsveden 1, 77435 Avesta

                                                                                                                                                                     żubry na wybiegu 
wejście do parku      
                                                                            

środa, 28 marca 2018

Ronneby część 1

RONNEBY [217 km] / 12,9 tys. mieszkańców
Zaledwie trzynastotysięczne Ronneby to dzisiaj trzeci co do wielkości ośrodek miejski Blekinge, ale też miejscowość pełniąca wiele istotnych funkcji dla całego regionu. To w tych okolicach mieści się jedyny port lotniczy w tej części Szwecji, to tutaj do końca lat trzydziestych XX wieku funkcjonowało najpopularniejsze uzdrowisko w całym kraju, którego zachowane obiekty do dzisiaj stanowią o atrakcyjności turystycznej miasteczka. Oprócz tego Ronneby jest stolicą gminy, ważnym ośrodkiem kulturalnym i miastem z zachowanym dziedzictwem dawnej architektury i przemysłu. Najstarszy gród regionu z prawami miejskimi pochodzącymi z 1387 roku założony został w pobliżu morskiego brzegu, w pagórkowatej okolicy, w sąsiedztwie kilku niewielkich jezior, nad rwącą rzeką od której najpewniej nadano mu nazwę.  Mimo burzliwej historii znaczonej masakrą ludności cywilnej w czasie wojny szwedzko-duńskiej dziś sprawia wrażenie idyllicznego miejsca w którym przyroda doskonale współgra z ludzkim osadnictwem. 

Jedyne w regionie Blekinge lotnisko pasażerskie znajduje się w Källinge na północ od Ronneby przy Bredåkravägen 26. Obsługuje kilka lotów dziennie na podsztokholmskie lotniska Arlanda i Bromma. Na miejscu bufet, poczekalnia i parking samochodowy. Specjalne autobusy oznaczone napisem flyggbus kursują z i do Karlskrony zatrzymując się też po drodze m.in. w miejscowościach Lyckeby i Nättraby. Do Ronneby jeżdżą autobusy sieciowe Blekingetrafiken nr 240, 241, 243, 840 którymi dotrzeć można także do Eringsboda, Tingsryd i Växjö w sąsiednim länie Kronoberg. Terminal otwarty jest w tygodniu miedzy 5.00 a 23.30, w soboty między 7.00 a 16.00, w niedziele miedzy 9.15 a 23.30. Kontakt telefoniczny 010 109 54 00, poczta mailowa: info@ronnebyairport.se. Szczegółowy rozkład lotów dostępny jest na stronie web: https://www.swedavia.se
Terminal lotniczy w Källinge
Do Ronneby łatwo również dotrzeć pociągiem. Składy Öresundtåg kursują raz na godzinę na wschód w kierunku Karlskrony i na zachód do Kopenhagi przez Karlshamn, Kristianstad i Malmö. Dwa perony. Ceglany budynek stacji kolejowej znajduje się przy Järnvägsgatan 2 na południowy-wschód od starego miasta. Na miejscu jest poczekalnia, bezpłatne toalety, bufet i kawiarenka oraz kasy biletowe obsługujące połączenia kolejowe i autobusowe. Przy budynku znaleźć też można zadaszone wiaty na rowery.
Po południowej stronie budynku stacyjnego są zatoki przy których stają autobusy regionalne i lokalne. Ze stanowisk A i B odjeżdżają linie do Karlskrony, Karlshamnu i Olofström, ze stanowiska E autobusy do Växjö, Tingsryd, Karlshamnu i Bräkne-Hoby. Liniami 24 i 25 dojechać można stąd bezpośrednio do parku zdrojowego w południowej części miasta. Bilety zakupić można w budynku stacji (Pressbyran).
Wodny tramwaj M/F Spättan kursuje trzy razy dziennie z przystani przy Strandgatan (w pobliżu rynku) na wyspy archipelagu: Karön i Harön (w sezonie letnim). Inne przystanki ma w sąsiedztwie parku zdrojowego, w Ronnebyhamn, Aspan i Ekenäs.
PARKINGI: Miejsca postojowe przy stacji kolejowej leżą stosunkowo daleko od centrum miasta. W bezpośredniej bliskości atrakcji starówki samochód można zostawić na placu u zbiegu Strandgatan, Drottninggatan i Rosengatan (max 4 godziny). Dogodnie usytuowany 24-godzinny parking znajduje się także przy Söderbro za torami kolejowymi. Ładny stamtąd widok na pobliski Rynek i położony powyżej kościół św. Krzyża. Kilka miejsc postojowych znaleźć można przy Källingevägen zaraz za remizą strażacką vis-a-vis Centrum Kultury Bruket (bliżej miasta jest parking sklepowy przy hipermarkecie Willy's). Dwugodzinne parkingi znajdziemy na starówce w galeriach Diamanten i Willy's. O miejsca parkingowe stosunkowo łatwo też na obrzeżach parku zdrojowego od strony Reddvägen. Postój w centrum miasta jest bezpłatny, ale w większości tych miejsc potrzebna będzie karta parkingowa (P-skiva), którą nabyć można za 100 SVK w biurze informacji turystycznej oraz wielu placówkach handlowych na terenie miasta (można oczywiście skorzystać z karty nabytej w innym mieście).
STACJE BENZYNOWE: Stacje są skoncentrowane przy północnym wyjeździe z miasta. Najbliżej centrum w tej grupie jest Preem przy Karlshamnsvägen 12 (obok hipermarketu Lidl), nieco dalej OKQ4 przy Plankgatan 5 z myjnią i warsztatem obsługi oraz mała samoobsługowa St1 u zbiegu Karlshamnsvägen i Sörbyvägen. Na stacji Preem można na tydzień bezpłatnie wypożyczyć kamizelki ratunkowe dla dorosłych, dzieci czy psów.