Translate

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą archeologia. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą archeologia. Pokaż wszystkie posty

środa, 10 października 2018

Wzdłuż ozu Johannishus

Trasa boczna prowadząca na północ do leśnych ostępów na granicy Blekinge i Småland. Biegnie wzdłuż malowniczego pasma wzgórz powstałych w wyniku akumulacji materiału skalnego przez rzekę płynącą pod powierzchnią lądolodu. Oz Johannishus pokrywają łąki i pastwiska z zagajnikami dębowymi a z łagodnego grzbietu rozpościerają się dalekie panoramy. To również największe w Blekinge nagromadzenie rozmaitych kurhanów, dolmenów, prehistorycznych cmentarzysk i innych znalezisk archeologicznych na czele ze słynnym złotosrebrnym skarbem z Västra Vång. Większość obszaru związana jest z wielka posiadłością ziemską hrabiów Wachtmeister zarządzaną przez Johannishus Gods Aktiebolaget. Drogi lokalne. Od Brådstorp droga główna 122.

[0 km] Skrzyżowanie dróg pod Listerby. Wyjazd na północ wzdłuż Tvingvägen. Droga biegnie lewym brzegiem Listerbyån.
Trasę można również rozpocząć w Ronneby podążając Karlskronavägen i Gärestadsvägen w kierunku Hjortsbergi lub dalej Edestadsvägen w kierunku Edestad. 
[3 km] Johannishus. Stara osada i dawna stacja kolejowa na linii Karlskrona-Kristianstad. W centrum wsi jedna z najstarszych szkół powszechnych w Szwecji ufundowana w 1833 roku przez hrabinę Sophię Lovisę Wachmeister. Nieopodal przy Listerbyvägen 13 i 18 stoją dwa miniaturowe domki zwane Pelle Skräddares Hus - zamieszkiwali w nich chłopi służący na kościelnej plebanii. Po wschodniej stronie osady posiadłość Rydsgården - dzisiaj świetlica lokalnego towarzystwa kulturalnego. W sąsiedztwie wzdłuż drogi do Arvidstorp efektowna aleja starych dębów. Rezerwat przyrodniczy Grindstugan.
Właściwa trasa skręca w lewo koło supermarketu ICA i sklepu ogrodniczego omijając centrum miejscowości. Ostatnia willa po lewej przy granicy osady zwana jest Kråkslottet i pełniła kiedyś funkcję banku.
Krąg kamienny na cmentarzysku Hjortsberga








[4 km] Skrzyżowanie dróg. W otoczeniu rezerwat przyrodniczy Johannishus Åsen. Piękne krajobrazowo bory sosnowe i zbiorowiska o charakterze parkowym. Cmentarzysko z epoki żelaza (2): kurhany, kręgi kamienne, dolmeny, statki grzebalne. Jedno z pełniej udokumentowanych stanowisk archeologicznych z tamtego okresu.
Dalszy szlak biegnie w prawo na północ w kierunku Tving. W południową stronę można też powrócić do Ronneby (11 km) lub też dojechać do Edestad (4 km). W południowej części tej niewielkiej w sumie wioski stoi zabytkowy kościółek (1) z połowy XIII wieku. Budowla powstała obok dawnego świętego źródła, przy którym odbywały się pogańskie obrządki w dzień letniego przesilenia. Wodę ze źródła uważano za leczniczą, dlatego w średniowieczu podążały tutaj pielgrzymki. Ocembrowaną studzienkę obejrzeć możemy po północnej stronie w sąsiedztwie linii kolejowej. We wnętrzu świątyni warto zwrócić uwagę na drewniany krucyfiks triumfalny z subtelnym motywem ornamentalnym oraz XVIII-wieczną ambonę z baldachimem na którym przedstawiono Sąd Ostateczny. W ołtarzu obraz przedstawiający ukrzyżowanie Chrystusa. Na suficie ekspresyjne malowidło ukazujące Zmartwychwstanie. Ławki z oryginalnymi wizytówkami. Wiele rzeźb z tego kościoła możemy dziś podziwiać w muzeach, m. in. przedstawienie norweskiego św. Olafa w Karlskronie.
Po drugiej stronie drogi stoi piękna drewniana dzwonnica - najstarsza w Blekinge, pochodząca z XVI wieku. Znajdują się tutaj dwa dzwony: większy z 1688 roku i mniejszy z 1813 roku. Obok na stoku pagórka znajduje się murowany budynek dawnej szkoły ludowej. Obecnie mieści się tutaj prywatna galeria sztuki artystki Susanne Demåne.
[5 km] Na skraju prehistorycznego cmentarzyska wznosi się kościół św. Mikołaja w Hjortsberga uważany za jeden z najstarszych w Blekinge z reliktami romańskimi (fundamenty wieży). Wyposażenie wnętrza jest zdecydowanie młodsze i pochodzi w przeważającej części z XVII i XVIII wieku. Wymienić tutaj należy rzeźbiony ołtarz ludowego artysty Svena Segervalla oraz ambonę Åke Truedssona z wyobrażeniem czterech wydarzeń biblijnych: potopu, narodzenia, ukrzyżowania i zmartwychwstania. Na ścianie wisi obraz modlitewny przedstawiający pastora z żoną i uzupełniony pobożnymi sentencjami. Po przeciwległej stronie drogi na zboczu drewniana dzwonnica. W niewielkim budynku punkt informacyjny przedstawiający historię znaleziska w Västra Vång.
Droga przecina linie kolejową Karlskrona-Kristianstad.
[7 km] Aleja w lewo prowadzi do ukrytego w zieleni Johannishus Slott (3), niestety normalnie niedostępny dla zwiedzających. Od XVIII w. był siedzibą rodową hrabiów Wachtmeister, którzy nadali rezydencji obecny neoklasyczny wygląd (projekt architekta Karola Adelcrantza) i nazwę od kolebki rodu w Inflantach. Hans Wachtmeister to jeden z pomysłodawców portu królewskiego w Karlskronie. W czasie fińskiej wojny zimowej w 1939 roku zorganizowano tutaj kolonię dla dzieci z terenów dotkniętych walkami. W parku znajduje się ozdobna altana. Na okolicznych łąkach kolejne cmentarzyska prehistoryczne. 2 km na zachód rezerwat przyrodniczy Mölleryd. Fragment ozu porośniętego borem sosnowym. Przez piękne krajobrazowo miejsca prowadzi szlak pieszy Blekingeleden. Osobliwością jest XVII-wieczna farma w tzw. stylu południowogockim ze spichrzem zbożowym na wyższej kondygnacji.
Kasakulle
[9 km] Przecinamy niewysoki pagórek zwany Kasakulle (4). To jedno z większych cmentarzysk prehistorycznych z prawie setką odkrytych pochówków. Wyróżnia się duży krąg kamienny zwany Sądem Najwyższym (Högsta Domstolen) oraz siedem sterczących kamieni (Sju Konunga Stenar).
[10 km] Po lewej Västra Vång (5). Przy skrzyżowaniu parking i tablice informacyjne. W wiosce dokonano w 1865 roku odkrycia skarbu ponad 4000 srebrnych monet, płacideł oraz złotej biżuterii, w tym bransolet, krucyfiksów oraz charakterystycznych masek. Artefakty te zostały zakopane w ziemi około 1130 roku, nie wiemy jednak z jakich przyczyn. Nowsze badania archeologiczne dowiodły w każdym razie, że we wczesnym średniowieczu miejsce to stanowiło z pewnością ośrodek handlowy o znaczeniu ponadlokalnym. Dzisiaj skarb z Västra Vång znajduje się w Narodowym Muzeum Historycznym w Sztokholmie oraz w Królewskim Gabinecie Numizmatycznym a nowsze znaleziska w Muzeum länu Blekinge w Karlskronie.
Skarb z Vång
[12 km] Hillerslätt. Skraj rezerwatu przyrodniczego Johannishus Åsen. Droga zakręca łukiem w prawo. Wjeżdżamy do gminy Karlskrona.
[16 km] Bråstorp. Skręcamy w prawo na drogę 122 w kierunku Växjö.
[18 km] Tving. Duża wieś kościelna na wschodnim zboczu doliny Nättrabyån. Na wzgórzu po prawej stronie głównej drogi znajduje się duży neoklasycystyczny kościół parafialny (6) zbudowany w latach 1841-1843 na miejscu starszego średniowiecznego. Najcenniejszym obiektem wewnątrz jest XVI-wieczna szafa ołtarzowa z głównym motywem Trójcy Świętej. Ambona jest dziełem Petera Lindha z Karlskrony i posiada wiele symbolicznych znaków. W głównym ołtarzu obraz Nocnej Wieczerzy pędzla Salomona Anderssona - byłego oficera, który przebywając we francuskiej niewoli zainspirował się oglądanymi w Paryżu dziełami sztuki i został malarzem. Z cmentarza parafialnego roztacza się widok na dolinę rzeki oraz znajdujące się za nią wzgórza ozu Johannishus. W starej części cmentarza znajduje się głaz wspominający jarla Gunnara Gröpe - domniemanego zabójcę brytyjskiego misjonarza św. Zygfryda oraz jego trzech pomocników mnichów Unamana, Sunamana i Vinamana.
Na północ od miejscowości w lasach znajduje się malownicze jezioro Skärsjön z kąpieliskiem.
Niewielka stacja benzynowa Billisten przy północnym wyjeździe z Tving
[20 km] Måstad. W lewo prowadzi droga biegnąca w kierunku jezior Hörnen, Sännen i Listersjön. Popularne miejsca wypoczynku oddalone od cywilizacji. Wielkie kompleksy lasów bukowych. Nad brzegami jezior znaleźć można rzadkie pnącze Dichelyma capillaceum. Rezerwaty przyrody. Szlak pieszy Blekingeleden.
Guttamåla Oxar
[22 km] Alnaryd. Miejsce w którym dolina Nättrabyån znacznie się zwęża. Skalisty stok po zachodniej stronie chroniony jest w rezerwacie przyrody. Parking i miejsce do odpoczynku. Dalej ku północy prowadzi droga 122 w kierunku Eringsbody i Växjö. Jadąc 6 km na północ boczną drogą lokalną dotrzemy do Gnetteryd. W okolicy wsi podziwiać można wielkie głazy narzutowe zwane byczkami (Gnetteryd Stutar). Według legendy diabły miały zrzucać te pociski na kościół w Tving, ale chybiły celu. W pobliżu przy drodze do Guttamåla nad jeziorem Stensjön jest jeszcze jeden wielki blok kamienny pęknięty na pół zwany wołem (Guttamåla Oxar, 7).